Striverius, cum in animum induxisset quantam felicitatem filiae medici tam liberaliter esset collaturus, decrevit, antequam ex urbe ob longas forenses ferias proficisceretur, puellam ipsam de tanta fortuna certiorem facere. Aliquantum secum reputavit quem ad modum rem institueret; tum optimum visum est omnia quae ante nuptias agenda essent quam primum expedire. Postea enim otiose inter se constituere poterant utrum ei manum suam una alterave hebdomada ante autumnales sessiones, quae a Sancto Michaele nomen habebant, daret, an brevibus illis feriis Nataliciis quae inter illas et Hilario dictas sessiones intercedebant.
Quod ad causae suae firmitatem attinebat, ne minimum quidem dubitabat quin victoriam reportaturus esset; exitum iudicii iam apertissime cernebat. Nam si causa apud iudices ex certis vitae communis commodis atque opibus, quae sola profecto in hac re spectanda erant, ageretur, tam perspicua erat ut nullum vitium in ea reperiri posset. Ipse in suam causam testis pro actore processerat; testimonium eius refelli non poterat; patronus adversae partis tabulas causae deposuerat; iudices, ne in consilium quidem discedentes, sententiam tulerant. Causa ita peracta, Striverius, quasi ipse summus iudex, persuasum habebat nihil umquam manifestius iudicatum esse.
Itaque feriarum forensium initium eo consilio celebravit ut primum virginem Manettam ad hortos Vauxhallienses invitaret; si id minus succederet, ad hortos Ranelaghenses; quod si etiam hoc, inexplicabili quadam de causa, frustra tentaretur, sibi ad domum Sohensem eundum esse, ibique generosam animi sui sententiam aperiendam.
Ad Sohum igitur ab aedibus Templi progrediebatur, dum longae illae feriae, recens ortae, quasi primo aetatis flore niterent. Qui eum vidisset, cum adhuc citra Portam Templi, ad partem ubi aedes Sancti Dunstani sitae erant, versaretur, iam in Sohum se umeris ferociter protrudentem atque per viam publicam, toto corpore velut impetu facto, irruentem, infirmiores quosque praeteriens et impellens, statim intellexisset quam tuto ac firmo gradu ille per vitam procederet.
Cum iter ei praeter argentariam Tellsonianam esset, et ipse apud eam pecuniam haberet Lorriumque, familiae Manettae coniunctissimum amicum, nosset, in mentem ei venit argentariam intrare atque Lorrio nuntiare quam splendida fortuna vicum Sohensem iam collustraret. Itaque ostium, quod tamquam languida fauce tenuiter crepabat, vi patefecit; duobus gradibus paene prolapsus descendit; duos antiquos argentarios praeteriit; umeris denique se in recessum illum vetustum ac situ olentem insinuavit, ubi Lorrius ad magnos libros sedebat, quorum paginae numerorum causa lineis erant distinctae. Etiam in fenestra eius ferreae virgae perpendiculares erant, quasi fenestra ipsa in columnas ad computandum divideretur neque quicquam sub caelo esset nisi summa pecuniaria.
«Heus!» clamavit Striverius. «Quid agis? Bene te valere spero!»
Hoc erat in Striverio maxime singulare, quod in quovis loco, quantusvis ille esset, maior quam ut eo contineri posset videbatur. Adeo Tellsonianae argentariae capax non erat, ut veteres ministri e longinquis angulis capita attollerent vultu quasi querente, non secus ac si eos ad parietes corpore suo premeret. Ipsa quoque argentaria, cuius quasi maiestas in remotissima officinae parte ephemeridem legebat, frontem indignanter contraxit, perinde ac si caput Striverii in honestum illud pectoris tegumentum, quod tanto negotio dignum erat, impetu allisum esset.
Lorrius, vir prudens, ea voce salutavit quam in huiusmodi casu omnibus adhibendam commendaturus erat. «Quid agis, Striveri? Quid agis, domine?» inquit, manumque eius apprehendit. In hac autem manus coniunctione proprium quiddam inerat, quod apud quemvis argentariae Tellsonianae ministrum, si cum cliente manum iungeret coram ipsa velut praesente argentaria, conspici poterat: ita manum porrigebat ut suam personam plane abnegare videretur, quasi Tellsonii sociorumque nomine, non suo, salutaret.
«Num quid tibi praestare possum, Striveri?» quaesivit Lorrius, more suo in negotiis usitato.
«Minime vero, gratias ago. Ad te privatim venio, Lorri, non ad argentariam; paucis tecum secreto loqui cupio.»
«Siccine!» inquit Lorrius, aurem propius admovens, oculis autem ad illam argentariae maiestatem, procul sedentem, aberrantibus.
«Ego,» inquit Striverius, cubitis familiariter super mensam impositis; quo facto mensa, quamquam magna et ad duos homines facta erat, ne dimidiam quidem latitudinem necessariam habere videbatur; «ego, Lorri, me ipsum in matrimonium offerre constitui amiculae illi tuae tam amoenae, virgini Manettae.»
«Papae!» exclamavit Lorrius, mentum manu perfricans et hospitem incerto obtutu intuens.
«Papae, domine?» rettulit Striverius, se retrahens. «Quid istuc sibi vult? Quidnam dicere vis, Lorri?»
«Hoc velim intellegas,» respondit negotiator, «me tibi bene cupere, consilium tuum magni aestimare, rem tibi summo honori esse putare, denique omnia tibi gratissima dicere velle. Sed tamen, Striveri, re vera, scisne...» Hic Lorrius constitit atque caput tam insolito modo concussit, ut invitus apud se adicere videretur: «Nimium profecto, nimium multum ex te ubique est!»
«Age!» inquit Striverius, manu quasi litigaturus mensam feriens, oculis magis patefactis, spiritu alte ducto. «Si te intellego, Lorri, suspendio dignus sim!»
Lorrius, quasi id quod petebatur exsequi vellet, parvum sibi galericulum circa utramque aurem composuit ac summam calami plumam dentibus mordere coepit.
«Di te perdant, domine!» ait Striverius, obtutu eum defigens. «Num ego ad nuptias minus idoneus sum?»
«Immo, di boni, idoneus es! Prorsus idoneus!» inquit Lorrius. «Si idoneum te dicis, idoneus es.»
«Nonne rebus meis floreo?» quaesivit Striverius.
«Si de rebus florentibus agitur, profecto flores,» respondit Lorrius.
«Nonne cotidie in maiorem dignitatem ascendo?»
«Quod si de dignitate crescenda agitur,» respondit Lorrius, gaudens se etiam hoc concedere posse, «nemo id dubitare potest.»
«Quid igitur, per deos, istis verbis significas, Lorri?» postulavit Striverius, iam aliquantum animo deiectus.
«Ego vero... Num eo nunc protinus ibas?» interrogavit Lorrius.
«Recta!» inquit Striverius, pugno gravi super mensam demisso.
«Tum ego, si tuo loco essem, non irem.»
«Cur?» inquit Striverius, digito minaciter ex more forensi vibrato. «Nunc te in angustias compellam. Homo es negotiis exercitatus, cui omnia ratione probanda sunt. Redde rationem. Cur non ires?»
«Quia,» respondit Lorrius, «tantam rem non susciperem, nisi aliqua causa esset cur mihi prosperum eventum sperarem.»
«Ita me di ament!» exclamavit Striverius. «Hoc omnia superat!»
Lorrius modo ad argentariae maiestatem procul sedentem, modo ad iratum Striverium respexit.
«Hic habes,» inquit Striverius, «virum negotiis deditum, aetate provectum, usu rerum exercitatum, in argentaria versantem: qui cum tres maximas atque apertissimas prosperitatis causas numerasset, subito nullam omnino causam esse pronuntiat! Quin etiam capite suo adhuc umeris imposito hoc audet dicere!» Quod ita mirabatur Striverius quasi multo minus mirandum esset hominem idem sine capite pronuntiare.
«Cum de successu loquor,» inquit Lorrius, «successum apud ipsam virginem intellego; cum causas affero quibus prosperum exitum sperari liceat, eas causas dico quae apud ipsam virginem pondus habiturae sint. Ipsa virgo, mi bone,» adiecit, bracchium Striverii molliter digito pulsans, «ipsa virgo! Virgo ante omnia spectanda est.»
«Ergone hoc me docere vis, Lorri,» inquit Striverius, cubitis ad latera quadratis, «te consulto ac deliberato iudicio censere virginem de qua nunc agitur mollem quandam ac stultam ineptulam esse?»
«Non ita quidem,» inquit Lorrius, rubore suffusus. «Sed hoc tibi significo, Striveri: nullius hominis impune feram verba quae illi virgini contumeliam afferant. Ac si quem hominem nossem — quod di avertant — tam crasso ingenio et tam insolenti animo esse ut ne apud hanc quidem mensam ab eius contumelia sibi temperare posset, ne Tellsoniana quidem argentaria impedimento esset quominus illi quid de eo sentirem liberrime dicerem.»
Striverio, cum iram voce repressa proferre coactus esset, venae sanguine ita turguerant ut paene disrumpi viderentur; nec Lorrii venae, quarum sanguis alias aequabili cursu ferri solebat, nunc, cum eius vicissim indignandi tempus adesset, multo melius habebant.
«Hoc est quod tibi dico, domine,» perrexit Lorrius. «Quaeso ne quid huius rei perperam accipias.»
Striverius aliquamdiu extremam regulam ligneam ore suxit; tum ea inter dentes percussa quasi modulos quosdam canere coepit, unde fortasse dentium dolorem sibi contraxit. Postremo silentium, utrique molestum, his verbis rupit:
«Novum mihi hoc accidit, Lorri. Tune serio me mones ne ad Sohum proficiscar atque me ipsum in matrimonium offeram — me ipsum, Striverium, causarum apud regium tribunal patronum?»
«Num consilium meum petis, Striveri?»
«Peto.»
«Optime. Igitur consilium dedi, idque recte verbis tuis rettulisti.»
«Quid aliud dicere possum,» ait Striverius risu indignationem dissimulans, «nisi hanc rem — ha, ha! — omnia quae aut fuerunt aut sunt aut futura sunt superare?»
«Nunc me bene intellege,» perrexit Lorrius. «Si me tamquam negotiatorem spectes, nihil mihi de hac re dicere ius est; nam, quod ad negotia pertinet, nihil de ea scio. At senex quidam sum qui virginem Manettam parvulam olim ulnis gestavi, cui et ipsa et pater eius fidem habent, quique utrumque magno amore complector. Hac ratione locutus sum. Nec ego hanc rem in sermonem primus intuli, memento. Num igitur me falli posse putas?»
«Ego vero minime!» inquit Striverius sibilans. «Alienis hominibus sanam mentem tribuere non possum; de me tantum praestare queo. Ego in quibusdam hominibus rationem inesse puto; tu delicias quasdam et nugaces ineptias, quae ad puellarum levitatem pertinent, praesumis. Mihi quidem novum hoc est; tu tamen, ut opinor, recte sentis.»
«Quid ego praesumam, Striveri, meum est definire, non tuum. Quin etiam,» inquit Lorrius, rursus celeriter erubescens, «ne apud Tellsonios quidem patiar quemquam, dum vivit, opiniones meas suo arbitratu interpretari!»
«Age, veniam peto!» inquit Striverius.
«Conceditur. Gratias ago. Iam igitur, Striveri, quod dicere coeperam: acerbum tibi fortasse erit te spe tua deceptum esse comperire; acerbum medico Manetto rem aperte tibi significare; virgini autem Manettae acerbius etiam ipsi te certiorem facere. Scis quam familiariter atque honorifice cum illa familia coniunctus sim. Itaque, si tibi placet, neque tibi ullo modo meum consilium imputans neque tuas partes sustinens, operam dabo ut observatione quadam nova atque iudicio ad hanc rem consulto adhibito consilium meum exploratius efficiam. Si tum id minus tibi probabitur, nihil obstabit quominus ipse eius veritatem experiaris; sin probabitur et idem remanebit quod nunc est, omnibus nobis molestias illas, quibus abstinere optimum sit, fortasse vitare licebit. Quid censes?»
«Quamdiu me in urbe retinebis?»
«Paucas tantum horas. Hodie vesperi Sohum adire possum; deinde ad conclavia tua veniam.»
«Ita fiat,» inquit Striverius. «Non ibo nunc illuc; neque ita me festinare res cogit. Assentior; te autem hodie nocte ad me venturum exspectabo. Vale.»
Tum Striverius se convertit atque ex argentaria tam vehementi impetu prorupit ut, dum praeteriret, aer ipse concuteretur; adeo ut duo antiquissimi ministri, qui post duas mensas inclinati salutabant, vix reliquis viribus se contra illam aeris vim sustentare possent. Hi venerandi sed infirmi viri ita semper apud populum conspiciebantur inclinato capite, ut vulgo crederetur eos, postquam unum clientem salutantes emiserant, in vacua quoque officina continenter inclinari, donec alterum intrantem eadem reverentia acciperent.
Patronus autem tam perspicax erat ut facile coniceret argentarium non tam aperte sententiam suam pronuntiaturum fuisse, nisi res ei iam pro certo explorata esset. Quamquam tantam repulsam tam inopinatam ferre minime paratus erat, ingentem tamen illam velut pilulam aegre devoravit. Quo hausto, digito suo illo forensi adversus omnes Templi aedes comminans, «Iam vero,» inquit, «hoc unum mihi ad effugiendam contumeliam restat, ut omnes vos in culpa esse demonstrem.»
Haec erat pars artis eius qui in vetere Londiniensi iudicio criminali litigando calluerat; qua cogitatione valde recreatus est. «Non tu mihi culpam impones, virgo,» inquit Striverius; «ego tibi imponam.»
Quare, cum Lorrius eadem nocte decima demum hora eum convenisset, Striverius, libris atque chartis passim dispersis, quas ad hoc ipsum in conspectum posuerat, nullam rem minus animo habere videbatur quam sermonem illum matutinum. Quin etiam, ubi Lorrium conspexit, mirari se eius adventum simulavit; totus autem velut aliis rebus intentus et cogitationibus distractus erat.
«Age igitur!» inquit ille benevolus nuntius, post dimidiam horam frustra consumptam, qua Striverium ad propositum sermonem revocare conatus erat. «Sohum adii.»
«Sohum?» rettulit Striverius frigide. «Ah, sane! Qua de re tandem cogitabam?»
«Atque nunc,» inquit Lorrius, «non dubito quin recte tibi hoc mane suaserim. Opinio mea confirmata est; idemque iterum suadeo.»
«Hoc tibi confirmo,» respondit Striverius summa comitate, «me dolere et tui causa et miseri illius patris causa. Scio fore ut haec res familiae illi semper molesta sit; quare de ea nihil amplius agamus.»
«Nescio quid dicas,» inquit Lorrius.
«Credo sane,» respondit Striverius, capite tamquam rem blande conficiens annuens. «Nihil refert, nihil refert.»
«Immo plurimum refert,» institit Lorrius.
«Minime vero, tibi affirmo. Cum sanum iudicium adesse putassem ubi nullum adest, honestumque meliora petendi studium ubi nullum eiusmodi studium reperitur, tempestive tamen errorem meum cognovi; nihil mali factum est. Eiusmodi stultitias puellae saepe antehac admiserunt; atque saepe postea in paupertate et obscuritate eas paenituit. Si utilitatem aliorum spectem, doleo hanc rem omissam esse, quoniam mihi, si ad communia vitae commoda respicias, haud utilis futura erat; si vero utilitatem meam spectem, gaudeo rem omissam esse, quoniam mihi, si ad communia vitae commoda respicias, haud utilis futura erat. Vix opus est dicere nihil mihi inde lucri futurum fuisse. Nullum igitur damnum factum est. Nec ego virgini quidquam de nuptiis proposui; atque, ut inter nos loquar, ubi rem attentius reputavi, ne illud quidem mihi constat me umquam eo usque processurum fuisse ut me obligarem. Lorri, vanas puellarum delicias atque levitates, cum caput sensu vacuum habeant, coercere non potes; nec exspectare debes te id posse, nisi semper frustra laborare voles. Quaeso igitur nullum de hac re amplius verbum. Tibi dico: aliorum causa doleo, mea autem causa plane acquiesco. Ac vero magnas tibi gratias ago quod me sententiam tuam explorare sivisti consilioque tuo adiuvisti; tu virginem melius quam ego nosti; recte iudicasti, nihil umquam ex ea re profecturum fuisse.»
Tam subito haec omnia Lorrio acciderunt, ut paene stupens Striverium aspiceret, qui eum umeris ad ostium leniter quidem specie, re autem pertinaciter protrudebat, quasi benignitatem, patientiam, benevolentiam in caput errantis illius hominis effunderet. «Quam optime potes rem fer, mi bone,» inquit Striverius. «Ne plura de ea loquamur. Iterum gratias ago quod mentem tuam mihi aperire passus es. Bene vale.»
Lorrius, priusquam satis intellegeret quid sibi accidisset, in nocturnam viam egressus erat. Striverius autem in lectulo supinus recubabat, ad lacunar oculos nictans.