Unum erat anni tempus quod Raveloenses ad nuptias celebrandas prae ceteris opportunum iudicabant. Tum in hortis vetusto more consitis syringae procerae laburnaque ingentia purpureos aureosque florum thesauros supra muros lichenum colore tinctos ostentabant; vitulique adhuc tam teneri erant ut lactis suaveolentis integras situlas desiderarent. Neque tum rustici tantis negotiis distinebantur quantis mox, ubi caseorum confectio et pratorum demessio instaret. Praeterea tum sponsa veste levi et sine incommodo uti poterat, quae etiam oculis spectantium pulchrius exhiberetur.
Feliciter autem eo mane quo Eppia nupsit, sol syringarum flores solito calidius illustrabat; nuptialis enim eius vestis admodum tenuis erat. Saepe illa cogitaverat, quamquam spe eius potiundae paene deposita, nihil sponsae ornatius esse posse quam vestem e candido xylino, in quo minutissimi rosei coloris surculi longis intervallis distincti essent. Itaque cum domina Cass, Godfridi uxor, enixe rogavisset ut sibi sponsae vestem comparare liceret, atque Eppiam rogavisset qualem vestem vellet eligere, puella, quae rem iam pridem animo volvebat, sine cunctatione respondit. Cum autem per coemeterium ecclesiae atque inde per vicum incederet, paululum procul spectantibus tota candida vestita videbatur; capilli vero eius quasi aureus in lilio candido ductus eminebant. Altera manu bracchio mariti nitebatur, altera Silae patris manum tenebat.
«Non me amittes, pater, cum me in matrimonium dabis,» antequam ad templum proficiscerentur Eppia dixerat; «sed Aaronem tibi filii loco recipies.»
Dolly Winthrop cum marito pone eos incedebat; nec plures erant qui in illo modico nuptiali comitatu incederent.
Multi eam oculis prosequebantur. Priscilla autem Lammeter gaudebat quod ipsa cum patre raeda ad Aedes Rubras tum forte advenerat cum pulcher ille comitatus praeteribat. Illo die ad Nanciam comitandam venerant, quod Godfridus Cass certis quibusdam de causis Lytherleiam proficisci debuerat. Quod sane dolendum videbatur: alioqui enim ipse quoque, sicut dominus Crackenthorp et dominus Osgood sine dubio facturi erant, ad nuptiale convivium spectandum venire potuisset, quod in caupona Iride apparari iusserat; quippe qui textoris, a quodam suae familiae homine iniuria affecti, rebus magnopere interesset.
«Utinam Nancia talem aliquando infantem invenire atque educare potuisset!» inquit Priscilla ad patrem, dum ambo in raeda sedebant. «Tum mihi, praeter agnos vitulosque, esset etiam aliquis puer de quo cogitarem.»
«Ita, mea filia, ita,» respondit dominus Lammeter. «Hoc ipsum senes sentimus. Nobis senescentibus omnia paulatim obscuriora videntur; opus est iuvenibus qui oculos suos nobis commodent, ut sciamus mundum eundem adhuc esse qui olim fuit.»
Iam Nancia e domo egressa patrem sororemque salutavit; nuptialis autem comitatus Aedibus Rubris relictis ad humiliores vici partes processerat.
Dolly Winthrop prima intellexit senem Macey, quem ante suae domus fores in cathedra collocaverant, ut praetereuntes sibi peculiari quodam modo salutem dicerent exspectare: tanta enim aetate erat ut ad nuptiale convivium venire non posset.
«Dominus Macey aliquid a nobis audire exspectat,» inquit Dolly. «Aegre feret si eum sine ullo verbo praeterierimus, praesertim cum tam gravibus articulorum doloribus vexetur.»
Itaque de via paulum deflexerunt ut seni manum porrigerent. Iam enim diu hunc diem opperiebatur orationemque suam ante meditatus erat.
«En, domine Marner,» inquit voce admodum tremula, «tam diu vixi ut ea vera viderem quae olim praedixi. Primus ego dixi nihil mali in te esse, quamvis vultus tuus adversus te testari videretur; primus etiam dixi futurum esse ut pecuniam tuam reciperes. Nec sane aliud recepisti quam quod tibi iure debebatur. Ego quoque in nuptiarum caerimoniis illud ‹Amen› libentissime respondissem; sed Tookey iam pridem munere illo fungitur. Spero tamen id nihil felicitati tuae detracturum esse.»
In area aperta ante cauponam Iridem convivae iam convenerant, quamquam fere integra adhuc hora ante constitutum convivii tempus intercedebat. Ita enim non modo voluptatem ex diuturna exspectatione percipere poterant, sed etiam satis otii habebant ut de miris Silae Marneri casibus inter se colloquerentur ac paulatim ad eam sententiam pervenirent, ipsum sibi bonam quandam fortunam conciliavisse, quod puellae solae matreque orbatae patris loco fuisset.
Ne faber quidem ferrarius huic sententiae contradixit; quin etiam eam tamquam sibi propriam arripuit, quemvis ex praesentibus provocans ut sibi, si auderet, contradiceret. Sed nemo contradixit: omnesque dissensiones, quae antea inter convivas exstiterant, in consensum de sententia domini Snell concesserunt, homini scilicet qui bonam fortunam meruisset a vicinis laetis animis gratulandum esse.
Cum nuptialis comitatus appropinquaret, in area cauponae laetus omnium clamor sublatus est. Ben autem Winthrop, cuius ioci veterem apud auditores gratiam retinuerant, libenter eo devertit ut gratulationes acciperet; neque iam cupiebat paulisper apud Lapicidinas quiescere, ut antea, priusquam ad convivas accederet, constituerat.
Eppiae nunc hortus erat multo amplior quam umquam speraverat; alia quoque quaedam dominus Cass, cui fundus et domus erant, suis impensis mutaverat, ut auctae Silae familiae commodius esset. Nam Silas atque Eppia se apud Lapicidinas manere malle quam in ullam novam domum migrare palam dixerant. Hortus duobus lateribus saxis circumsaeptus erat; a fronte autem clathris rarioribus terminabatur, per quae flores quasi redeuntium laetitiae respondentes elucebant, cum quattuor illi mutuo amore coniuncti domum suam conspicerent.
«O pater,» inquit Eppia, «quam pulchra est domus nostra! Neminem, opinor, nobis feliciorem esse posse.»