COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
ANTE DIEM IV KALENDAS NOVEMBRES.—Haec in curru ferriviario scribo, quo Varna Galatium vehimur. Heri vesperi, paulo ante solis occasum, omnes convenimus. Quisque nostrum quod sibi commissum erat pro viribus exsecutus est; quantum prudentia, industria tempusque sinebant, tam ad iter omne quam ad ea quae Galatii agenda erunt parati sumus. Ubi hora consueta advenit, domina Harker animum ad soporem arte inducendum composuit. Van Helsing autem diutius et intentius quam antea laborare debuit, priusquam illa in somnum illum artificiosum incideret. Plerumque ad levem admonitionem respondere solet; tum vero Professor identidem et satis instanter interrogare coactus est, antequam quidquam cognoscere possemus. Tandem haec dixit:
“Nihil video; immoti sumus. Undae ad latera non alliduntur; sed aqua assiduo lenique motu circum funem, quo navis religata est, in gyros volvitur. Hominum voces audio, aliorum prope, aliorum procul clamantium, remorum in scalmiis versantium strepitum stridoremque. Alicubi sclopetum disploditur; sonus eius repercussus e longinquo redire videtur. Supra caput pedes calcant, funes catenaeque trahuntur. Quid hoc est? Lumen aliquod emicat; auram in me flantem sentio.”
Hic tacuit. E sella longa in qua recubabat tamquam subito quodam impetu surrexerat atque ambas manus, palmis in caelum versis, sustulerat, quasi grave quiddam attolleret. Van Helsing et ego taciti nos mutuo aspeximus, quasi uterque quid gestum esset intellexisset. Quincius supercilia leviter sustulit et in eam intentis oculis respexit; Harker autem sua sponte manu capulum cultri illius, quem Kukri vocant, corripuit. Diu siluimus. Omnibus apparebat tempus quo illa loqui posset iam praeterire; nihil tamen dicendo profecturos esse sentiebamus.
Repente erecta consedit, oculos aperuit et blande dixit:
“Num nemo vestrum potionem theae cupit? Omnes certe valde fessi estis!” Tam benignam eius invitationem recusare noluimus; itaque consensimus. Illa alacriter ad theam parandum discessit. Postquam illa exiit, Van Helsing ita locutus est:
“Videtisne, amici? Iam litori appropinquat; arcam terra plenam reliquit. In litus autem nondum evasit. Noctu alicubi occultus iacere potest; sed, nisi ipse in terram portetur aut navis ad litus appellatur, litus sua sponte attingere nequit. Quod si haec nocte fiant, mutata specie vel prosilire vel advolare potest, sicut apud Whitbiam fecit. Sin ante lucem litus non attigerit, tum, nisi alii eum portaverint, effugere non poterit.
“Quod si portabitur, fieri potest ut exactores portorii quid arca contineat explorent. Quare, si hac nocte vel ante primam lucem in terram non evaserit, integer dies illi peribit. Fortasse igitur tempore adveniemus. Nam si nocte non effugerit, interdiu eum intra arcam conclusum atque in nostra potestate inveniemus; neque enim audebit, vigil ac palam conspicuus, in propria forma apparere, ne agnoscatur.”
Nihil amplius dicendum erat. Auroram igitur patienter opperiebamur, qua iterum ex domina Harker aliquid cognoscere possemus.
Hodie primo diluculo, suspenso spiritu, responsum eius in somno artificioso exspectavimus. Maiore etiam mora quam antea somnus ei inductus est; cum denique voluntati Professoris parere coepisset, tam exiguum tempus ad solis ortum supererat ut spem paene abiceremus. Van Helsing omnes animi vires in eam rem intendere videbatur. Tandem eius voluntati obtemperans respondit:
“Tenebrae undique sunt. Aquam eadem qua ego sum altitudine leniter allidentem audio, item lignorum inter se stridentium quendam crepitum.” Hic substitit, simulque sol rubens supra horizontem emicuit. Nobis usque ad vesperum exspectandum est.
Ita Galatium summo animi cruciatu petimus. Inter secundam et tertiam horam post mediam noctem eo perventuri eramus; sed iam Bucarestae tramen tribus horis tardius quam constitutum erat procedebat, neque nisi multo post solis ortum eo pervenire poterimus. Bis igitur adhuc dominam Harker in somnum inducere poterimus, ac fortasse alterum aut utrumque responsum rebus nostris aliquid lucis afferet.
POSTEA.—Sol iam occidit. Feliciter eo tempore quo nullo impedimento tenebamur id accidit; nam si in statione ferriviaria fuissemus, quietem et solitudinem, quibus ad rem opus erat, vix obtinuissemus. Domina Harker multo etiam aegrius quam hodie mane sopori paruit. Vereor ne facultas qua Comitis sensus percipit tum maxime deficiat, cum nobis maxime necessaria sit. Quin etiam mihi videtur imaginationem eius iam veris sensuum testimoniis se immiscere.
Antehac, quotiens sopita erat, simplicissima tantummodo rerum indicia rettulerat. Quod si imaginatio sensuum testimonia obscuraverit, nos tandem in errorem inducere poterit. Equidem si una cum cognoscendi facultate Comitis quoque potestatem in illam languescere mihi persuadere possem, gauderem; sed vereor ne contrarium accidat. Tandem cum loqueretur, obscura haec verba protulit:
“Nescio quid egreditur; praeter me labitur, tamquam ventus frigidus. Procul voces confusas audio, velut homines peregrinis linguis loquentes, aquae magno impetu praecipitis sonitum, luporum ululatus.” Ibi conticuit; tremor totum eius corpus pervasit atque per pauca momenta ita ingravescebat ut tandem toto corpore quasi nervorum morbo correpta quateretur. Nihil postea dixit, quamquam Professor vehementer atque imperiose interrogabat. E somno excitata frigida erat, viribus exhausta atque languida; mens tamen integra vigebat.
Nihil memoria repetere poterat, sed quid dixisset interrogavit. Ubi ei relatum est, diu tacita et summa cum attentione rem reputavit.
ANTE DIEM III KALENDAS NOVEMBRES, HORA SEPTIMA ANTE MERIDIEM.—Iam Galatii appropinquamus; fortasse posthac scribendi otium mihi non erit. Omnes hodie solis ortum solliciti exspectavimus. Van Helsing, sciens quam difficulter sopor ille iam induceretur, prius solito manus supra eam ducere coepit. Nihil tamen profecit donec tempus consuetum advenit; tum vero, minuto tantum ante solis ortum, maiore quam umquam difficultate somno concessit. Professor statim interrogavit, illa pari celeritate respondit:
“Tenebrae sunt undique. Aquam in gyros actam prope aures meas circumfluere audio, et ligna lignis attrita stridere. Procul pecora mugiunt. Alius quoque sonus est, insolitus, tamquam—” Substitit, et pallere coepit, deinde magis magisque exalbuit.
“Perge, perge! Loquere, iubeo!” Van Helsing voce angore paene interrupta exclamavit. Simul desperatio in oculis eius apparebat; sol enim iam ortus rubore suo pallidum quoque dominae Harker vultum tingebat. Illa oculos aperuit; nos vero omnes commoti sumus cum suaviter et tamquam nihil omnino curans diceret:
“Mi Professor, cur a me postulas quod me facere non posse scis? Nihil memini.” Tum, cum vultus nostros admiratione stupefactos vidisset, alium post alium sollicita intuens subiecit:
“Quid dixi? Quid feci? Nihil scio, nisi me hic semisomnem iacuisse atque te dicentem audivisse: ‘Perge! Loquere, iubeo!’ Mirum sane mihi visum est te mihi tamquam puellam improbam obiurgare!”
“O domina Mina,” ille maeste respondit, “quantum te diligam atque honore prosequar vel hinc intellegitur: tam insolens tibi videtur me, etiam tua causa atque maiore quam umquam contentione, imperavisse ei cui obtemperare mihi gloria est!”
Iam fistularum signa audimus; Galatii appropinquamus. Sollicitudo nos et cupiditas properandi exurit.
COMMENTARII MINAE HARKER
ANTE DIEM III KALENDAS NOVEMBRES.—Dominus Morris me ad deversorium duxit, ubi cubicula nostra per telegraphum iam parata erant. Eum enim facillime a negotiis avocare poteramus, quoniam nullam peregrinam linguam novit. Labores fere eodem modo atque Varnae distributi sunt, nisi quod dominus Godalming viceconsulem adiit; sperabat enim nobilitatem suam, cum tanta celeritate opus esset, eum qui negotia consularia curaret statim de fide nostra persuasuram esse. Ionathas autem et duo medici procuratorem navium petiverunt, ut de adventu Czarinae Catherine diligentius cognoscerent.
POSTEA.—Dominus Godalming reversus est. Consul abest, viceconsul aegrotat; itaque negotia ordinaria a scriba quodam administrantur. Is humanissimus fuit, atque quidquid in sua potestate esset se libenter facturum pollicitus est.
COMMENTARII IONATHAE HARKER
ANTE DIEM III KALENDAS NOVEMBRES.—Hora nona doctor Van Helsing, doctor Seward et ego ad Mackenzie et Steinkoff, procuratores societatis Hapgood Londiniensis, venimus. Iam acceperant nuntium telegraphicum Londinio missum, quo, rogatu domini Godalming, commendati eramus ut omni qua possent humanitate nos adiuvarent. Mira benignitate nos exceperunt, statimque nos ad navem Czarina Catherine deduxerunt, quae in fluminis portu ad ancoram stabat. Ibi praefectum navis, Donelson nomine, convenimus, qui navigationem suam nobis enarravit.
Aiebat se numquam antea tam prospera navigatione usum esse.
“Heus, viri!” inquit, “paene nos terruit felicitas illa: putabamus enim nobis magnam aliquam calamitatem postea esse subeundam, ne fortuna ultra consuetum nobis faveret. Non enim naturale videtur a Londinio ad Pontum Euxinum continuo vento a puppi spirante vehi, quasi ipse diabolus vela nostra quo vellet inflaret. Nec per totum iter quidquam circum nos perspicere potuimus. Quotiens navi aut portui aut promunturio appropinquabamus, nebula nos occupabat atque comitabatur; cum deinde discussa esset et circumspiceremus, nihil omnino conspiciebamus.
“Gaditana freta transivimus neque signum dare potuimus; nec, donec ad Dardanellas pervenimus atque veniam transeundi petere oportuit, ulli tam propinqui fuimus ut vocem mittere possemus. Initio decreveram vela remittere atque huc illuc navigare donec caligo discederet; deinde cogitavi, si diabolus nos celeriter in Pontum deferre vellet, sive volentibus sive invitis id facturum. Si vero iter breve feliciter confecissemus, nec dominis navis id displiceret nec negotiis nostris obesset; diabolus autem, ubi quod voluerat perfecisset, fortasse nobis gratiam haberet quod ei non obstitissemus.”
Haec simplicitas calliditati mixta, haec superstitio cum mercatoris ratione coniuncta Van Helsing commoverunt, qui respondit:
“Amice, diabolus ille multo callidior est quam nonnulli existimant; bene autem novit quando sibi parem invenerit!” Navis magistro blanditia haud ingrata fuit; itaque perrexit:
“Postquam Bosporum superavimus, nautae queri coeperunt. Quidam ex eis, Rumeni natione, me orabant ut magnam quandam arcam in mare proicerem, quam paulo ante discessum nostrum Londinio senex quidam specie insolita in navem imponi iusserat. Videram eos hominem suspicaciter intuentes duosque digitos contra eum protendentes, ut fascinum arcerent.
“Homines! Ridicula prorsus est peregrinorum superstitio! Illos ilico ad munia sua remisi; sed paulo post, cum rursus nos nebula involvisset, nescio quid ipse quoque eiusdem suspicionis sensi, quamquam non dixerim arcam ipsam causam fuisse. Perreximus tamen, atque cum nebula per quinque dies non dissiparetur, navem vento ferri sinebam. Nam si diabolus quo destinaretur pervenire voluisset, ad locum sane perventurus erat; sin minus, nos nihilominus diligenter circumspiceremus.
“Ventus sane secundus erat et aquae ubique satis altae. Ante biduum, cum sol matutinus per nebulam tandem emicuisset, in flumine ipso contra Galatium nos esse animadvertimus. Rumeni vehementer tumultuabantur, volebantque me omnino arcam e nave in flumen praecipitare.
“Vecte eos in officio continere coactus sum. Cum postremus eorum, caput manibus tenens, e tabulato in quod deiectus erat surrexisset, satis illis demonstraveram sive fascinum esset sive non esset, merces a dominis meis mihi commissas meis potius in manibus quam in Danuvii undis esse debere. Illi tamen arcam in navis tabulatum attulerant, ut in aquam proicerent; quam cum inscriptam vidissem ‘GALATIUM PER VARNAM’, ibi relinquere statui, donec in portu mercibus exoneratis omnino ea liberaremur.
“Eo die parum oneris exposuimus, noctemque ad ancoram exigere oportuit. Mane autem, bene mature, hora fere una ante lucem, homo navem conscendit litteras afferens ex Anglia ad se missas, quibus arcam Comiti Draculae destinatam sibi tradendam esse demonstrabat. Omnia in promptu erant. Omnia documenta recte habebat; ego vero laetissimus ab arca damnata liberatus sum, nam iam ipse quoque ab ea aliquid mali suspicabar. Si diabolus ullam sarcinam in nave mea habebat, eam ipsam fuisse puto!”
“Quo nomine vocabatur is qui arcam accepit?” Van Helsing studio vix compresso quaesivit.
“Statim vobis dicam!” ille respondit; deinde in suum cubiculum descendit et accepti oneris chirographum attulit, quo nomen ‘Immanuel Hildesheim’ subscriptum erat. Domicilium erat in via Burgenstrasse, numero sexto decimo. Cum intellexissemus navis magistrum nihil amplius scire, gratias egimus atque discessimus.
Hildesheim in officina sua invenimus, Iudaeum, qui histrionem ex theatro Adelphiensi quodammodo referebat, naso ovillo atque pilleo Turcico insignem. Eius orationem nummis sonantibus quasi interpungere oportebat; nos ipsi signa interpunctionis suppeditavimus. Tandem, de mercede aliquantulum pacti, quid sciret aperuit. Pauca erant, sed magni momenti. Litteras acceperat a domino de Ville Londiniensi, quibus iubebatur arcam e nave Czarina Catherine Galatium allaturam excipere, si fieri posset ante solis ortum, ut exactores portorii vitaret.
Arcam deinde cuidam Petrofo Skinsky in custodiam tradere debebat; is cum Slovacis mercatoribus per flumen ad portum navigantibus negotia gerebat. Pro opera sua charta argentaria Anglica mercedem acceperat; quam apud Argentariam Internationalem Danuvianam auro permutaverat. Cum Skinsky ad eum venisset, secum ad navem duxerat arcamque ei tradiderat, ne merces baiulis solvenda esset. Haec sola comperta habebat.
Deinde Skinsky quaesivimus, nec tamen invenire potuimus. Unus e vicinis, qui eum parum diligere videbatur, dixit illum ante biduum profectum esse, quo autem nemo sciret. Idem dominus aedium confirmavit: clavem domus cum debita mercede conductionis, Anglica pecunia persoluta, per nuntium receperat. Id inter horam decimam et undecimam nocte superiore acciderat. Rursus nihil habebamus unde ulterius progrederemur.
Dum colloquimur, quidam accurrit et anhelans rettulit corpus Skinsky intra maceriam coemeterii Sancti Petri repertum esse, iugulo ita discerpto quasi fera aliqua eum invasisset. Ii cum quibus loquebamur statim ad horrendum spectaculum cucurrerunt; feminae autem clamabant: “Slovacus hoc facinus commisit!” Nos festinanter discessimus, ne forte in eam rem vel inviti implicaremur atque retineremur.
Domum redeuntes nihil certi colligere potuimus. Omnibus tamen persuasum erat arcam in aqua iam ad locum quendam ferri; quo autem tenderet, investigandum restabat. Maesti ad deversorium et ad Minam rediimus.
Cum denuo convenissemus, primum quaesivimus num iterum Minam consiliorum nostrorum participem facere deberemus. Res iam in summum discrimen venit; aliqua tamen spes inde capi potest, quamvis cum periculo coniuncta. Ante omnia illa me promisso quod ei dederam absolvit.
COMMENTARII MINAE HARKER
ANTE DIEM III KALENDAS NOVEMBRES, VESPERI.—Adeo fessi, fracti, spe deiecti redierunt ut, nisi aliquantulum quievissent, nihil agere potuissent. Itaque omnes rogavi ut semihoram decumberent, dum ego res omnes usque ad praesentem horam litteris mandarem. Quantas gratias ei debeo qui machinam scriptoriam portatilem, quam Traveller appellant, excogitavit, quantasque domino Morris qui mihi hanc comparavit! Si calamo omnia exarare debuissem, in hoc opere me plane impeditam sensissem.
Iam cuncta confecta sunt. O miserum, carissimum Ionatham! Quanta passus sit, quanta nunc patiatur! In sella longa recubans vix spirare videtur, totumque corpus viribus destituitur. Supercilia ei contracta sunt, vultus dolore quasi contortus est. Miser! Fortasse secum cogitat; video enim frontem atque faciem eius tantopere corrugari quanta contentione mentem intendat. Utinam ei quoquo modo subvenire possem! Quidquid potero, faciam.
Doctorem Van Helsing rogavi; omnes quas nondum videram chartas mihi attulit. Dum ceteri quiescunt, omnia diligenter perlegam, sperans me aliquid inde fortasse intellecturam esse. Professorem imitabor, qui res cognitas sine praeiudicata opinione animo expendere solet.
Iam mihi persuadere incipio me, divina providentia ducente, aliquid reperisse. Tabulas geographicas afferam atque inspiciam.
Multo etiam certius quam antea mihi persuadeo recte me coniecisse. Iudicium meum iam constitutum est; socios igitur convocabo et illis eam perlegam. Ipsi de veritate eius iudicent. Accurate omnia definiri oportet, cum singula momenta magni sint.
MEMORANDUM MINAE HARKER
(IN COMMENTARIIS EIUS CONSCRIPTUM)
RATIO QUAESTIONIS.—Comiti Draculae hoc imprimis agendum est, ut in propriam sedem revertatur.
(a) Necesse est ab alio eum referri. Id manifesto constat: nam si ipse quo vellet moveri posset, vel hominis vel lupi vel vespertilionis vel alterius cuiuslibet rei specie ire liceret. Sed profecto timet ne detegatur aut impediatur, tum praesertim cum inter solis ortum et occasum in arca lignea inclusus, fere omni facultate sese movendi aut agendi carens, maneat.
(b) Qua ratione transportabitur? Ad rem diiudicandam vias ordine expendere atque eas quae non conveniunt excludere iuvat. Utrum itinere terrestri, ferrivia an aqua?
1. VIA TERRESTRI.—Innumeris difficultatibus via impeditur, praesertim si ex urbe exeundum est.
(x) Homines ubique adsunt, homines curiosi qui res explorare solent. Vel levis suspicio, vel coniectura, vel dubitatio quid in arca lateat, ei exitium afferre potest.
(y) Praeterea exactores portorii atque vectigalium, aut praesentes aut forte obviam futuri, praetereundi sunt.
(z) Persecutores vestigiis eius insistere possunt. Id maxime metuit; atque ne per me prodatur, etiam me, quam in suam potestatem redegerat, quantum potuit a se repulit.
2. FERRIVIA.—Nemo est cui arca singulariter commissa sit. Itaque fortuito fieri potest ut aliquo casu retardetur; mora autem exitiosa erit, inimicis vestigia sequentibus. Potest quidem nocte elabi; sed quid faciet, si in regione incognita relinquetur, ubi nullum ad quod confugiat receptaculum habet? Hoc ille non vult, neque tali periculo se committere constituit.
3. VIA AQUATICA.—Haec una ex parte tutissima est, altera vero maximum periculum secum fert. In aqua interdiu nihil sua sponte agere potest, noctu quoque nihil praeter nebulam, tempestatem, nivem et lupos suos convocare potest. Sin naufragium fiat, aqua viva eum auxilio prorsus destitutum obruet, atque tum re vera peribit. Potest sane efficere ut navigium litus petat; sed, si regio ei infesta erit in qua nequeat libere moveri, idem extremum discrimen manebit.
Ex litteris scimus eum in aqua vehi. Restat igitur ut in quo aquarum cursu versetur investigemus.
Primum accurate intellegere debemus quid hactenus egerit; ex eo fortasse aliquid lucis capiemus ad intellegendum quid deinceps agere constituerit.
PRIMUM.—Distinguendum est quid Londinii iam pridem ad consilium suum pertinens statuerit, quid vero subita necessitate temporisque angustiis pressus paraverit.
DEINDE.—Ex iis quae nobis comperta sunt quantum fieri potest coniciendum est quid hic egerit.
Quod ad priorem partem attinet, Galatium navem perventuram esse procul dubio ab initio voluit; mercium tamen indicem Varnam destinatum misit ut nos falleret, ne quem exitum ex Anglia parasset cognosceremus. Tum unum atque proximum ei propositum erat: effugere. Id probant litterae ad Immanuelem Hildesheim missae, quibus iubebatur arcam ante ortum solis a portorii custodia expedire atque abducere. Adde mandata Petrofo Skinsky data, quae quidem coniectura tantum assequimur: sed litteras aliquas aut nuntium necesse est ad eum pervenisse, quoniam ipse Hildesheim convenit.
Hactenus consilia Comitis feliciter successisse scimus. Czarina Catherine incredibili celeritate cursum perfecit, adeo ut etiam Donelson magister navis rem suspectam haberet; sed eius superstitio cum calliditate coniuncta Comiti usui fuit. Secundo vento actus per nebulas usque ad Galatium quasi obvelatis oculis delatus est. Comitem autem omnia accurate ordinavisse eventus docuit: Hildesheim arcam a vectigalibus liberavit, e nave extulit atque Skinsky tradidit.
Skinsky eam accepit; hic autem vestigia eius amittimus. Tantum scimus arcam alicubi aqua ferri atque proficisci. Exactores portoriorum atque vectigalium, si qui sunt, vitati sunt.
Nunc quaerendum est quid Comes post adventum in terram apud Galatium facere debuerit.
Arca Skinsky ante solis ortum tradita est. Sole oriente Comes in propria forma apparere poterat. Cur igitur Skinsky potissimum sibi adiutorem elegit? In commentariis mariti mei legitur Skinsky cum Slovacis qui merces flumine ad portum deveherent negotia exercuisse. Dictum autem hominis qui caedem Slovaco cuidam tribuebat satis demonstrat quam infensa erga hoc hominum genus vulgi opinio sit. Comes solitudinem atque secretum quaerebat.
Haec est mea coniectura: Comitem Londinii decrevisse per aquam in suum castellum reverti, quae via tutissima atque occultissima videretur. Ex castello olim a Szganis vectus est, qui fortasse merces Slovacis tradiderunt; hi arcas Varnam detulerunt, unde Londinium missae sunt. Itaque Comes iam noverat qui homines talem translationem curare possent.
Cum arca in terra esset, sive ante solis ortum sive post solis occasum, Comes ex ea egressus Skinsky convenit eique mandavit ut arcam per aliquod flumen adverso cursu referendam curaret. Postquam omnia parata atque disposita esse comperit, vestigia sua, ut putabat, ita delevit ut ipsum ministrum interficeret.
Tabulam regionis inspexi atque intellexi flumen per quod Slovaci commodissime ascendere possent aut Pruthum esse aut Serethum. In exemplaribus machina scriptoria descriptis legi me in illo sopore vaccarum mugientium voces, aquam prope aures circumvolutam et lignorum stridorem audivisse. Igitur Comes in arca sua per flumen, aperto navigio vehebatur; navigium verisimiliter remis aut perticis movebatur, nam ripae prope sunt atque adverso flumine laborandum est. Si navigium secundo flumine veheretur, tales sonitus non exsisterent.
Fieri quidem potest ut neque Serethus neque Pruthus sit. Sed ulterius investigare poterimus. Ex his autem duobus Pruthus navigatu facilior est; in Serethum tamen apud Fundu Bistritza influit, quae cursu suo saltum Borgo ambit. Eius autem anfractum constat locum esse quo per aquam ad castellum Draculae quam proxime accedi possit.
COMMENTARII MINAE HARKER (CONTINUANTUR)
Ubi haec perlegi, Ionathas me complexus osculatus est. Ceteri ambas mihi manus identidem premebant; doctor autem Van Helsing dixit:
“Carissima domina Mina iterum magistra nostra facta est. Eius oculi viderunt quod nos videre non poteramus. Iam rursus eius vestigiis insistimus, atque hac vice fortasse victoriam feremus. Inimicus nunc quam maxime inops virium est; si eum interdiu in aqua deprehendere poterimus, opus confectum erit. Ante nos quidem profectus est, sed iter accelerare non potest: arcam enim relinquere non audet, ne qui eum portant suspicari incipiant; si quid suspicati fuerint, eum in flumen fortasse proicient, ubi interibit. Hoc ille novit neque id ausurus est.
“Nunc, viri, ad consilium belli redeamus; hic atque hoc ipso tempore quid singulis quid omnibus agendum sit constituere debemus.”
“Ego parvum navigium vaporarium comparabo atque eum persequar,” dominus Godalming inquit.
“Ego vero equos parabo et per ripam sequar, ne forte in ripam exponatur,” dominus Morris addidit.
“Optime,” Professor respondit, “utrumque consilium optimum est. Sed neuter solus eat. Si vi nobis resistetur, vi quoque superanda erit. Slovaci robusti et asperi sunt, armis rudibus instructi sunt.” Tum omnes viri arriserunt; tot enim arma secum gerebant ut parvum paene armamentarium haberent. Dominus Morris ait:
“Nonnulla sclopeta Winchesteriana attuli, quae, si adversus hominum multitudinem pugnandum sit, usui erunt; lupi quoque occurrere possunt. Comes, si meministis, alia quaedam sibi cavere conatus est; nonnulla ab aliis requirere auditus est quae domina Harker neque plane audire neque intellegere potuit. Ad omnia igitur parati simus.” Doctor Seward ita locutus est:
“Ego cum Quincio proficisci malo. Saepe una venati sumus; nos duo armati omnibus quae forte occurrerint pares erimus. Tu, Arthure, ne solus eas. Forsitan cum Slovacis pugnandum erit; unus fortuitus ferri ictus—nam hos homines sclopetis uti non arbitror—universa nostra consilia evertere poterit.
“Hac vice nihil fortunae temere committendum est. Non quiescemus donec caput Comitis a corpore separaverimus et nobis plane constiterit eum reviviscere non posse.” Haec loquens Ionatham respexit; Ionathas autem me intuitus est. Videre poteram miserum carissimum animo huc illuc distrahi. Mecum sane manere cupiebat; at verisimile erat eos qui navigio vaporario proficiscerentur illum ... illum ... vampyrum interfecturos esse. (Cur scribere hoc verbum tam diu dubitavi?) Paulisper tacuit; interea Van Helsing dixit:
“Amice Ionatha, duplici causa hanc partem tibi tribuo. Primum, quia iuvenis es, fortis et ad pugnam paratus, atque in extremis fortasse omnibus viribus opus erit; deinde quia tibi potissimum ius est illum interimendi—monstrum illud, quod tibi tuisque tantum dolorem attulit. De domina Mina ne timeas; meae curae, si tibi placet, erit. Ego senex sum; neque tam celeriter quam olim pedibus curro, neque equitare diu aut tam longam fugientis persecutionem sustinere soleo, nec armis letalibus pugnare. Aliis tamen officiis prodesse possum; alio certandi genere uti possum.
“Mori quoque, si necesse sit, non minus quam iuvenis paratus sum. Nunc igitur quod decrevi audi. Dum tu, Ionatha, una cum domino Godalming celeri illo navigiolo flumen ascendes, dum Ioannes et Quincius ripam custodient, in qua forte ille exponatur, ego dominam Minam in ipsam regionis hostilis medullam ducam.
“Dum vulpes ille senex arcae suae vinctus adverso flumine fertur, neque in terram evadere potest—dum enim Slovaci eum portant, operculum arcae aperire non audet, ne illi metu correpti eum relinquant aquis periturum—nos eam viam sequemur qua Ionathas profectus est, a Bistricia per saltum Borgo, atque ad ipsum castellum Draculae pervenire conabimur. Ibi facultas qua domina Mina in soporem inducta res occultas percipit profecto nobis opitulabitur; ea duce viam inveniemus, quae ceteroquin obscura atque incognita maneret, prima luce, cum ad illum funestum locum appropinquaverimus.
“Multa illic agenda sunt, aliaque loca sacris praesidiis expianda, ut nefandum illum viperarum nidum penitus deleamus.” Hic Ionathas eum vehementer interpellavit:
“Tune igitur, Professor Van Helsing, Minam, tali in statu positam, huius diaboli morbo contaminatam, in ipsas mortiferi laquei eius fauces ducturus es? Numquam id patiar! Non pro omnibus rebus mundi, non pro caelo aut inferis!” Per aliquot momenta vix loqui prae perturbatione potuit, deinde perrexit:
“Num scis qualis ille locus sit? Vidistine horribilem illam infernorum scelerum speluncam, ubi ipsa lunae lux diris formis animata videtur, et in singulis pulveris granis vento circumactis velut monstra rapacia nasci videantur? Sensistine labra vampyri gutturi tuo admota?” Hic ad me conversus, simul atque cicatricem in fronte mea conspexit, brachia in caelum sustulit magnaque voce exclamavit: “O Deus meus! Quid fecimus ut tam atrox calamitas nos persequatur?” Tum maerore fractus in lectulum corruit.
Professor voce clara et suavi, quae quasi per ipsum aera resonaret, cunctorum animos sedavit:
“O amice, ipsa causa qua dominam Minam ab illo horribili loco servare cupio me ire cogit. Deus avertat ne illam in eum locum introducam! Ibi opus asperum, immo horrendum, faciendum est quod oculis eius subiciendum non est. Nos viri, Ionatha solo excepto, propriis oculis vidimus quid prius agendum sit quam locus ille purificari possit. Mementote quantis periculis premamur.
“Si hac vice Comes effugerit—potens enim est et callidus et astutissimus—fieri potest ut per saeculum integrum dormire malit. Deinde, ubi tempus venerit, carissima nostra”—hic manum meam cepit—“ad eum accedet ut comes illi fiat, et talis erit quales alias tu, Ionatha, vidisti. Narravisti nobis labra illarum impia voluptate gestientia; audivisti impudicum illarum risum cum saccum quendam motu intus agitari visum, quem Comes eis proiecerat, rapiebant. Horrescis, et merito. Da veniam quod tantum tibi dolorem excito; sed hoc dicendum erat.
“Mi amice, nonne tam gravis causa est haec, pro qua fortasse vitam meam impendam? Quod si quis in illum locum ire et ibi permanere debeat, ego potissimum ero cui illuc ire atque ibi manere necesse sit.”
“Quod vobis visum erit facite,” Ionathas inter singultus, quibus totum corpus concutiebatur, respondit; “in Dei manibus sumus!”
POSTEA.—O quantum me recreavit videre quo studio hi fortissimi viri in opere versarentur! Quomodo fieri potest ut feminae viros non diligant, cum tam constantes, tam fideles, tam fortes sint? Tum etiam mirifica mihi pecuniae vis in mentem venit. Quid non efficere potest ubi recte adhibetur! Et quantum vero mali, si ad scelus adhibetur! Deo gratias egi quod dominus Godalming dives est, quod et ille et dominus Morris, cui etiam amplae opes sunt, tam liberaliter pecuniam suam profundere volunt.
Nisi enim id facerent, parva nostra expeditio neque tam celeriter neque tam instructa proficisceretur quam intra proximam horam profectura est. Nondum tres horae sunt ex quo partes singulorum constitutae sunt; iam tamen Godalming et Ionathas navigium vaporarium percommodum paraverunt, vapore iam excitato, quod quovis momento solvere potest. Doctor Seward et dominus Morris sex equos probos omnibus rebus instructos habent. Tabulas geographicas et instrumenta omnis generis quae reperiri poterant acquisivimus.
Professor Van Helsing et ego hoc vespere tramine hora undecima et quadragesimo minuto ad Veresti proficiscemur; inde vehiculo ad saltum Borgo eundum erit. Pecuniam multam praesentem ferimus, nam currum equosque emere constituimus. Ipsi aurigabimus, cum nemini alii tantam rem tuto credere possimus. Professor multas linguas aliquatenus novit, ita ut ex difficultatibus nos expediamus. Omnes armati sumus; mihi quoque sclopetum revolvens ampliore fistula paratum est. Ionathas enim, nisi me aeque atque ceteros armatam vidisset, securus esse non potuisset.
Heu mihi! Uno tamen praesidii genere, quo ceteri utuntur, ego uti non possum; vetat enim me cicatrix in fronte. Bonus Van Helsing me consolatur, dicens me tamen satis esse munitam, praesertim cum lupis occurrere possimus. Frigus in horas ingravescit, nivis procellae breves identidem oriuntur ac desinunt, velut hiemis iam imminentis nuntiae.
POSTEA.—Summis animi viribus opus fuit ut carissimo meo vale dicerem. Fortasse numquam iterum conveniemus. Fortis esto, Mina! Professor te attente intuetur; eius vultus te admonet. Nunc lacrimae non sunt fundendae, nisi Deus aliquando laetitiae lacrimas tibi concedet.
COMMENTARII IONATHAE HARKER
ANTE DIEM III KALENDAS NOVEMBRES, NOCTE.—Haec ad lucem per ostiolum fornacis navigii vaporarii emissam scribo; dominus Godalming focum alit. Huius operis peritus est, cum per multos annos unum navigium vaporarium in Tamesi flumine, alterum in paludibus Norfolciensibus habuerit. Quod ad consilia nostra attinet, denique Minam recte coniecisse statuimus; atque, si Comes ad castellum suum itinere fluviali rediturus esset, primum Serethum, deinde ab ipso confluente Bistritzam eum secuturum esse.
Credidimus eum locum circa gradum quadragesimum septimum latitudinis septentrionalis electurum, ubi a flumine per terram ad montes Carpaticos transire posset. Noctu quoque celeriter adverso flumine navigare non timemus; flumen satis aquarum habet, ripae satis inter se distant, ut etiam per tenebras navigio vaporario sine magno periculo progredi possimus. Godalming iubet me aliquandiu dormire, quod unum ad praesens vigilare satis sit.
Sed dormire nequeo. Qui enim possum, cum carissima mihi uxor in tanto discrimine sit atque in illum locum horribilem proficiscatur? Unum solacium mihi superest: in Dei manibus nos esse. Nisi ea fides me sustineret, facilius mihi videretur morte semel omnibus aerumnis finem imponere quam vivere. Dominus Morris et doctor Seward, priusquam nos solveremus, longum iter equis iam susceperant. Dextram fluminis ripam sequentur, sed satis longe ab aqua ut loca editiora petant unde longos fluminis tractus prospicere possint neque omnes eius anfractus circumire cogantur.
In primis itineris partibus duos viros habebunt qui equitent atque reliquos equos ducant, ut quattuor tantum equites in via videantur, ne multitudo suspicionem moveat. Eos viros brevi dimittent, deinde ipsi equos curabunt. Fortasse nobis omnes vires coniungendae erunt; si ita acciderit, equi toti nostrae societati sufficient. Una equestris sella cornu amovibile habet, atque, si necesse erit, facile aptari poterit ad Minam vehendam.
Silvestris profecto et audax est expeditio quam suscepimus. Nunc, dum summa celeritate per tenebras pergimus, frigus e flumine consurgere atque nos ferire videtur; undique occultae noctis voces audiuntur, et quid agamus penitus sentimus. In terras incognitas, in vias incognitas, in orbem obscuris et horrendis rebus plenum ingredi videmur. Godalming ostiolum fornacis claudit.
PRIDIE KALENDAS NOVEMBRES.—Eadem celeritate pergimus. Dies ortus est, Godalming dormit, ego excubias ago. Frigus matutinum acerbissimum est; calor tamen fornacis gratissimus, quamvis vestibus e pellibus gravibus tecti simus. Adhuc paucas tantum naves apertas praeterivimus; nulli earum arca aut aliud onus inerat tantae magnitudinis quantum quaerimus. Nautae autem, quotiens lucernae nostrae electricae lumen in eos intendebamus, territi in genua cadebant et precabantur.
KALENDIS NOVEMBRIBUS, VESPERI.—Toto die nullum nuntium, nihil eius generis quod quaerimus invenimus. Iam in Bistritzam invecti sumus; si coniectura nostra falsa est, occasio periit. Omnia navigia, magna parvaque, consecuti et diligenter exploravimus. Hodie primo mane quidam nautae nostrum esse navigium publicae potestatis arbitrati sunt et proinde summa observantia exceperunt. Hoc ad negotia facilius expedienda nobis usui fore intelleximus; itaque apud Fundu, ubi Bistritza Seretho miscetur, vexillum Rumenicum comparavimus, quod nunc in conspectu omnium pandimus.
Ex illo tempore, quotiens aliud navigium consecuti sumus, eadem fraus successit: ubique summa reverentia excepti sumus, nec quisquam umquam de iis quae quaerebamus aut faciebamus quicquam recusavit. Nonnulli Slovaci narraverunt magnam navem se praeterisse, quae solito celerius navigaret, quod duplo plures remiges haberet. Id autem antequam ad Fundu pervenirent acciderat; quare dicere non poterant utrum navis illa in Bistritzam flexisset an Serethum ultra ascendisset.
Apud Fundu nihil de tali navi audire potuimus; noctu igitur illinc praeterisse necesse est. Somnus me iam graviter premit; frigus fortasse vires meas minuere incipit, et naturae aliquando requies danda est. Godalming instat ut ipse primam noctis custodiam suscipiat. Deus ei propter summam in miseros Minam et me benignitatem benedicat!
ANTE DIEM IV NONAS NOVEMBRES, MANE.—Iam dies clarus est. Optimus ille vir me excitare noluit. Ait scelus fuisset somnum meum perturbare, cum placide dormirem atque aerumnarum mearum oblitus essem. Mihi vero turpiter mei tantum commodi rationem habuisse videor, quod tam diu dormivi et illum tota nocte vigilare passus sum; sed ille recte fecit. Hodie mane me velut renatum sentio; eum nunc dormientem intuens, simul machinae operam dare, clavum tenere atque vigilare possum. Vires et alacritatem mihi redire sentio.
Ubinam hoc tempore Mina et Van Helsing sint miror. Mercurii die circa meridiem Veresti pervenire debuerunt. Ad currum equosque emendos aliquanto tempore opus erat; si iam profecti sunt atque strenue iter egerunt, nunc iam ad saltum Borgo appropinquabunt. Deus illos dirigat atque adiuvet! Horreo cogitans quid eis accidere possit. Utinam celerius ire possemus! Sed nequaquam licet; machinae vehementer pulsant omnesque vires exserunt. Quo modo Seward et Morris iter conficiant etiam miror.
Innumeri paene rivuli e montibus in hoc flumen decurrere videntur; sed cum nullus nunc saltem admodum magnus sit—licet hieme aut liquefactis nivibus sine dubio terribiles fiant—equites nostros haud multum fortasse retardaverunt. Spero nos antequam ad Strasbam pervenerimus eos conspecturos; nam si eo usque Comitem assecuti non erimus, fortasse una deliberandum erit quid deinceps agamus.
COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
ANTE DIEM IV NONAS NOVEMBRES.—Tres iam dies in itinere consumpti sunt. Nihil novi audivimus, neque, si audivissemus, tempus scribendi fuisset; momenta enim omnia pretiosa sunt. Tantum quievimus quantum equis ad vires reficiendas opus erat; nos autem labores admirabiliter ferimus. Veteres nostrae venationes et audaces excursiones nunc utilissimae fiunt. Properandum est; numquam securi erimus antequam navigium vaporarium rursus viderimus.
ANTE DIEM III NONAS NOVEMBRES.—Apud Fundu audivimus navigium Bistritzam ascendisse. Utinam frigus minus grave esset! Nives iam imminent; si copiosae ceciderint, nos prohibebunt. Tum trahea nivaria comparata more Russorum pergere oportebit.
PRIDIE NONAS NOVEMBRES.—Hodie audivimus navigium, dum adversus rapidos fluminis fluctus viam sibi aperire conaretur, casu quodam retardatum esse. Slovacorum navigia, funibus et gubernatorum peritia adiuta, eos fluctus sine impedimento ascendunt; nonnullae paucis horis ante transierant. Godalming ipse machinarum reparandarum aliquam peritiam habet; procul dubio igitur ille erat qui navigium denuo composuit. Tandem, auxilio incolarum adhibito, rapidos illos fluctus superaverunt atque in cursum insequendi redierunt.
Vereor tamen ne navigio casus ille nocuerit. Rustici enim narrant illud, postquam ad aquam rursus placidam pervenisset, interdum subsistere visum esse, quamdiu oculis persequi poterant. Nobis etiam acrius quam antea properandum est: brevi forte auxilio nostro opus erit.
COMMENTARII MINAE HARKER
PRIDIE KALENDAS NOVEMBRES.—Meridie Veresti pervenimus. Professor dicit se hodie sub primum diluculum vix omnino somnum illum mihi inducere potuisse, neque aliud me respondisse quam “tenebrae et silentium”. Nunc ad currum equosque emendos profectus est. Ait se postea etiam alios equos emere conaturum esse, ut in via saepius mutare possimus. Plus quam septuaginta miliaria nobis conficienda restant. Regio amoenissima atque visu dignissima est; utinam in aliis rerum adiunctis totam contemplari liceret!
Quanta esset voluptas, si Ionathas et ego soli curru per hos agros veheremur! Subsistere, homines convenire, de vita moribusque eorum discere, animos nostros memoriamque pulchris huius regionis ferae coloribus et imaginibus implere possemus. Heu!
POSTEA.—Doctor Van Helsing rediit. Currum equosque comparavit; cenabimus atque post unam horam proficiscemur. Hospita amplissimum cibariorum corbem nobis instruit, qui integrae militum manui satis futurus videatur. Professor eam hortatur, mihique tacitus in aurem dicit fieri posse ut per hebdomadem integram nullum cibum idoneum inveniamus. Ipse quoque multa emit, ad deversorium deferri iussit magnam miramque vim tunicarum e pellibus, palliorum ceterarumque rerum ad frigus arcendum. Nulla erit causa cur frigore laboremus.
Iam mox proficiscemur. Reformido cogitans quid nobis accidere possit. In Dei manibus vere sumus. Ipse solus novit quae ventura sint. Eum totis animi mei, maesti quidem sed humilis, viribus precor ut carissimum maritum meum custodiat; ut, quidquid nobis contigerit, Ionathas sciat me eum plus quam verbis exprimere possim dilexisse et coluisse, atque ultimam ac verissimam animi mei cogitationem semper ad eum pertinere.