COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
ANTE DIEM QUINTUM NONAS OCTOBRES.—Quae, ex quo postremum in his commentariis scripsi, acciderunt, quam accuratissime, quoad memoria consequi possum, litteris mandanda sunt. Ne minimum quidem eorum quae recordari possum praetermittam; animo sedato omnia persequar.
Cum ad Renfieldi cubiculum pervenissem, eum humi in latus sinistrum prostratum iacentem inveni, in magno sanguinis stagno quod luce micabat. Ubi eum commovere conatus sum, statim apparuit gravissima eum vulnera accepisse; neque enim inter corporis membra ulla motuum consensio apparebat, qualis etiam in iis qui mentis torpore laborant plerumque superest. Cum facies eius patefacta esset, vidi eam horrendum in modum contusam esse, quasi in pavimentum identidem illisa esset; ex ipsis enim faciei vulneribus omnis illa sanguinis copia effluxerat.
Custos, qui iuxta corpus genu nixus erat, dum aegrum convertimus, mihi dixit:
“Vereor, domine, ne spina eius fracta sit. Ecce, dextrum bracchium dextrumque crus et tota dextra faciei pars moveri non possunt.” Quo pacto res tam mira accidere potuisset, custos omnino non intellegebat. Plane attonitus, fronte contracta, addidit:
“Haec duo conciliare non possum. Faciem sibi ita laedere potuisset, si caput in pavimentum identidem impegisset. Quondam in valetudinario Eversfieldensi mulierem adulescentem idem facientem vidi, priusquam quisquam eam tenere posset. Potuit etiam spinam frangere, si e lecto ita delapsus esset ut corpus in pravam quandam flexuram torqueretur. Sed nullo pacto intellegere possum quomodo utraque res acciderit. Si enim tergum iam fractum erat, caput humi tundere non potuit; sin facies ante casum ita laesa erat, aliqua eius rei vestigia apparuissent.” Tum ego:
“Ad doctorem Van Helsing curre eumque roga ut continuo huc venire velit. Ne momentum quidem morandum est.” Ille confestim abiit; nec multis post minutis Professor, veste domestica laxiore indutus ac soleis cubicularibus calceatus, adfuit. Ubi Renfieldum iacentem aspexit, paulisper eum acerrime intuitus est, deinde ad me se convertit. Credo eum ex oculis meis intellexisse quid cogitarem; nam placidissima voce, ita ut custos audiret, dixit:
“Ah, miserabilis casus! Summa custodia assiduaque curatione ei opus erit. Ipse tecum manebo; sed prius vestem mutabo. Si hic exspectaveris, paucis minutis ad te redibo.”
Iam aeger cum rauco stertore spirabat; gravissime eum laesum esse facile apparebat. Van Helsing mira celeritate rediit, arculam chirurgicis instrumentis plenam ferens. Rem iam perpenderat consiliumque ceperat; nam vixdum aegrotum inspexerat, cum mihi in aurem insusurravit:
“Custodem dimitte. Soli cum eo esse debemus, cum sectione facta ad se redierit.” Itaque dixi:
“Sat est, Simmons. Quod in praesentia fieri potuit fecimus. Tu interea reliqua conclavia pro more inspice; doctor Van Helsing operationem peraget. Si quid usquam insoliti acciderit, mihi statim renuntia.”
Homine dimisso, aegrotum diligenter exploravimus. Faciei vulnera leviora erant; gravissima autem laesio erat fractura cranii ossibus introrsus depressis, quae usque ad eam cerebri regionem pertinebat unde membrorum motus gubernantur. Professor brevi cogitatione interposita dixit:
“Vis qua cerebrum comprimitur minuenda est, et rerum status, quantum fieri potest, in pristinum restituendus. Tam citus sub osse sanguinis effluxus gravitatem vulneris ostendit. Tota ea cerebri pars unde membrorum motus reguntur affecta videtur. Sanguinis effusio in cerebro celeriter augebitur; itaque cranium statim terebra aperire debemus, ne auxilium serum veniat.” Dum haec dicebat, lenis ad ianuam pulsatio audita est. Accessi, aperui, atque in ambulacro Arthurum et Quincium conspexi, vestibus nocturnis indutos et calceis domesticis. Prior ita locutus est:
“Audivi tuum ministrum Van Helsing arcessere eique de casu nuntiare. Itaque Quincium excitavi; immo vero eum vocavi, quippe qui nondum dormiret. Res tam celeriter tamque praeter consuetudinem eveniunt, ut his diebus nemo nostrum alte dormire possit. Mihi in mentem venit crastinam noctem non eundem rerum statum inventuram. Nobis et praeterita diligentius reputanda et futura cautius prospicienda erunt. Licetne intrare?” Capite annui, ianuamque apertam tenui, dum ambo intrarent; tum eam clausi.
Quincius, cum aegrotum ita prostratum et horrendum humi sanguinis stagnum vidisset, submissa voce dixit:
“Deus bone! Quid illi accidit? Miserum hominem, miserum!” Paucis rem exposui, adiciens nos sperare eum post operationem ad sensus reversurum, saltem ad breve tempus. Ille protinus ad lectum accessit inque margine consedit; Godalming autem iuxta eum assedit. Omnes patienter exspectavimus.
“Tantum morabimur,” inquit Van Helsing, “dum locum ossis aperiendi opportunissimum reperiamus, ut sanguinem concretum quam celerrime atque quam plenissime auferre possimus; constat enim effusionem sanguinis augeri.”
Minuta illa exspectationis intolerabili tarditate praeterire videbantur. Metu cor mihi subsistere videbatur; ex vultu autem Van Helsing intellexi eum quoque de rebus instantibus metu sollicitudineque teneri. Horrebam cogitans quid Renfield dicturus esset. Quin etiam cogitare timebam; sed quid venturum esset quasi praesentiebam, quemadmodum iis accidere legi qui crepitum insecti mortem portendentis audiverunt. Miser aegrotus interruptis incertisque halitibus spiritum trahebat.
Singulis prope momentis oculos aperturus et locuturus videbatur; deinde longus cum stertore spiritus subsequebatur, atque in altiorem sensuum stuporem relabebatur. Quamquam lectis aegrotantium mortique assueveram, tamen illa exspectatio mihi magis magisque gravis fiebat. Iam paene ipsos cordis mei pulsus audiebam; sanguis autem ad tempora pulsans tamquam mallei ictus auribus meis insonabat. Denique silentium ipsum intolerabile factum est.
Socios meos singulos respexi; ex vultibus rubentibus sudoreque madidis intellexi eos pari angore cruciari. Omnium animos intentos ac trepidos idem terror tenebat, quasi ingens aliquod funestum tintinnabulum supra capita nostra, tum maxime cum minime exspectaremus, repente vehementissime personaturum esset.
Tandem manifestum fuit aegroti vires celeriter deficere; quovis momento mori poterat. Ad Professorem respexi atque eius oculos in me defixos conspexi. Vultu immoto dixit:
“Ne tempus amittamus. Verba eius plurium hominum vitas servare possunt; id mihi hic stanti iam dudum in mentem venit. Fortasse etiam anima quaedam in discrimine versatur. Cranii os paulo supra aurem aperiemus.”
His dictis, nullo alio verbo addito, manum operi admovit. Paulisper aegrotus cum stertore spirare perrexit; deinde spiritum tam longum duxit ut pectus ipsi diruptum iri videretur. Subito oculos aperuit eosque truci simul atque imbecillo obtutu defixit. Paulisper ita mansit; tum obtutus ille mitescere coepit, laeta quaedam admiratio in oculis apparuit, et ex labiis suspirium quasi levato pondere elapsum est. Toto corpore convulsus dixit:
“Quietus ero, doctor. Iube illos tunicam qua constrictus sum solvere. Somnium horribile vidi; tantumque virium mihi ademit ut moveri nequeam. Quid faciei meae accidit? Tota mihi intumuisse videtur et vehementer urit.” Caput convertere conatus est; sed ipso conatu oculi rursus obtorpescere videbantur, itaque leniter caput in pristinum locum reposui. Tum Van Helsing tranquilla et gravi voce dixit:
“Narra nobis somnium tuum, domine Renfield.” Voce eius audita, vultus aegri, quamvis foede laceratus, illustrari visus est; atque ille respondit:
“Doctor Van Helsing adest! Quam benigne fecisti quod huc venisti! Da mihi paulum aquae; labia enim sicca sunt. Tum narrare conabor. Somniavi...” Hic constitit atque animo linqui visus est. Quincium tacite appellavi: “Vinum destillatum—apud me in tablinio est—cito!” Ille evolavit moxque cum poculo, vase liquoris et urceo aquae rediit. Labia sicca madefecimus, et aeger statim aliquantum recreatus est.
Interim tamen cerebrum miseri hominis, quamquam vulneratum erat, cogitatione occupatum fuisse videbatur. Nam ubi plane ad se rediit, me acerrime intuitus, vultu dolore et animi perturbatione tam misere confuso ut eius numquam obliviscar, dixit:
“Me ipsum fallere non debeo: somnium illud non fuit, sed horrenda veritas.” Tum oculos per cubiculum circumtulit; ubi duos viros ad lecti marginem patienter sedentes animadvertit, perrexit:
“Quod si ante dubitassem, ex illorum praesentia rem certe cognoscerem.” Ad unum momentum oculos clausit, non dolore aut somno victus, sed sponte, quasi omnes animi vires colligeret. Iis iterum apertis, festinanter ac maiore quam antea vigore dixit:
“Cito, doctor, cito! Morior! Sentio mihi pauca tantum minuta superesse; tum ad mortem—aut aliquid morte peius—revertar. Iterum liquore illo labia mihi madefac. Quaedam ante mortem dicenda habeo, aut certe antequam miserum hoc cerebrum confractum intereat. Gratias ago. Illa nocte accidit, postquam a me discessisti, cum te oravissem ut me abire sineres. Tum loqui non poteram; linguam enim mihi quasi alligatam sentiebam. Ceterum tum aeque compos eram mentis ac nunc, hac una re excepta.
“Post discessum tuum diu summa desperatione cruciabar; multas horas elapsas esse mihi videbatur. Tum repente tranquillitas quaedam animum meum occupavit. Cerebrum mihi quasi refrigerari visum est, et ubi essem intellexi. Canes post nostram domum latrantes audivi, sed non in ea parte ubi Ille erat!” Dum ita loquitur, Van Helsing ne palpebras quidem semel commovit; manum tamen suam extendit meamque arripuit atque vehementer compressit. Nihil tamen vultu prodidit; leviter tantum capite annuit ac submissa voce dixit: “Perge.” Renfield sic prosecutus est:
“Ad fenestram in nebula venit, sicut eum saepe antea videram; sed tum corpus solidum habebat, neque larva inanis erat, et oculi ei truculenti erant sicut hominis irati. Rubris labiis ridebat; dentes candidi acuti in lumine lunae fulgebant, cum capite converso trans arborum ordinem locum aspiceret, unde canes latrantes audiebantur. Primo eum ut intraret invitare nolui, quamvis scirem id eum cupere, sicut semper cupiverat.
“Tum mihi multa polliceri coepit, non verbis, sed rebus ipsis quas efficiebat.” Professor uno verbo interpellavit:
“Quomodo?”
“Rebus ipsis efficiendis. Sic olim solebat, sole lucente, muscas in cubiculum immittere, grandes illas et pingues, alis ferro sapphiroque fulgentibus; noctu autem ingentes papiliones, quibus in tergo cranium cum duobus ossibus decussatis pictum erat.” Van Helsing capite annuit et, quasi sui oblitus, mihi susurravit:
“Acherontia atropos, e genere Sphingum, quam vos papilionem cui mortui capitis effigies est appellatis!” Aeger sine mora perrexit:
“Tum susurrare coepit: ‘Mures, mures, mures! Centeni, milleni, decies centena milia; et unusquisque vitam habet. Canes quoque qui mures devorent, et feles! Omnes vitas habent, omnes sanguinem rubrum, in quo multorum annorum vita latet; nec muscas tantum susurrantes!’ Irrisi eum; videre enim volebam quid posset. Tum canes longe ultra obscuras arbores, in eius praedio, ululare coeperunt. Me ad fenestram manu vocavit. Surrexi atque prospexi. Ille manus sustulit ac velut sine ullis verbis aliquid imperare visus est.
“Tum atra quaedam moles per gramen se diffudit, quasi flamma late se propagans. Ille vero nebulam huc illuc dimovit, et milia murium vidi, quorum oculi rubri flagrabant, sicut Illius, sed multo minores.
“Manum sustulit, omnesque continuo substiterunt. Tum mihi haec quasi dicere visus est: ‘Has omnes vitas tibi dabo, immo vero plures longeque maiores, per innumerabiles aetates, si procidens me adoraveris!’ Deinde nubes rubra, sanguinis colore, oculos meos obduxisse visa est; ac, priusquam quid facerem intellexissem, fenestrae mobilem partem attollebam eique dicebam: ‘Ingredere, domine et magister!’ Mures omnes evanuerant; Ille autem per fenestrae rimam in cubiculum delapsus est, quamquam vix unius pollicis latitudine patebat, quemadmodum ipsa Luna per angustissimam rimam saepe intravisse mihi visa est et ante me integra magnitudine totoque splendore suo constitisse.”
Iam vox eius infirmior fiebat; itaque labia iterum liquore illo madefeci. Tum narrare perrexit; memoria tamen eius, ut videbatur, narrationem praecurrerat. Ego eum ad id unde digressus erat revocaturus eram, cum Van Helsing mihi susurravit: “Sine eum pergere. Ne interpelles; redire ad priora non potest, ac fortasse, si semel narrationis filum amiserit, ne procedere quidem valebit.” Ille perrexit:
“Totum diem exspectavi ut ab eo aliquid acciperem, sed nihil mihi misit, ne muscam quidem grandem. Cum autem luna orta esset, vehementer ei irascebar. Tum, etsi fenestra clausa erat, per eam in cubiculum delapsus est, nec prius ostium pulsaverat; quod me plane in furorem egit. Me irridens, vultu candido e nebula eminente, oculis rubris coruscantibus, ita incessit quasi tota domus ipsius esset, ego autem nullius pretii homo. Ne odor quidem ei idem erat cum me praeteriret. Eum retinere non potui. Nescio quo modo dominam Harker in cubiculum venisse mihi videbatur.”
Duo viri, qui in lecto sedebant, surrexerunt et propius accesserunt, post aegrotum consistentes, unde clarius audirent neque ab eo viderentur. Uterque tacebat; Professor tamen repente commotus contremuit, vultusque eius etiam severior et torvior factus est. Renfield nihil animadvertens pergebat:
“Cum domina Harker hac postmeridie me inviseret, non eadem videbatur; quasi potio e foliis theae facta esset, cui nova aqua infusa omnem fere saporem abstulerat.” His auditis omnes commoti sumus, sed nemo verbum dixit. Ille porro:
“Eam adesse nescivi priusquam locuta est; nec idem iam erat eius aspectus. Pallidos non amo; eos malo quorum venae sanguine abundant. Omnis fere sanguis ex illa effluxisse videbatur. Tum quidem de ea re non cogitavi; sed post eius discessum rem mecum reputans intellexi Illum vitam ei eripere, et ira exarsi.” Sentiebam ceteros, sicut me, contremiscere; nihil tamen movebamur. “Itaque cum hac nocte rursus veniret, paratus eram.
“Vidi nebulam sensim intro se insinuantem, eamque manibus fortiter arripui. Audiveram insanos vires supra hominum consuetudinem habere; et quia me insanum esse sciebam—interdum certe insanum—ea vi uti decrevi. Neque frustra: sensit enim Ille me tenere, atque e nebula exire coactus est ut mecum luctaretur. Fortiter eum constringebam; iamque victoriam sperabam, quippe qui me illum amplius quicquam vitae dominae Harker detrahere non passurum esse statueram. Sed tum oculos eius vidi. Hi in me velut ignes penetrabant; vires autem meae quasi in aquam resolutae sunt.
“E manibus meis elapsus est; cum autem iterum eum retinere conarer, me sustulit atque in terram proiecit. Nubes rubra ante oculos obversabatur, strepitus tamquam tonitrus auditus est, nebulaque sub ianua clam se subducere visa est.” Vox eius paulatim extenuabatur, spiritus magis magisque stertebat. Van Helsing sua sponte surrexit.
“Iam pessimum quod timebamus compertum habemus,” inquit. “Hic adest et quid sibi velit scimus. Fortasse etiamnum opportune subvenire possumus. Arma sumamus, eadem quibus superiore nocte instructi fuimus; sed ne cunctemur: ne momentum quidem amittendum est.” Nihil opus erat metum nostrum, immo certam opinionem, verbis declarare; idem omnes sentiebamus. Confestim singuli in cubicula nostra festinavimus eademque sumpsimus quibus ad domum Comitis ingrediendam usi eramus. Professor sua iam parata habebat. Cum in ambulacro convenissemus, ea nobis ostendens significanter dixit:
“Haec semper mecum fero; neque prius ab eis discedam quam misera haec res finem habuerit. Vos quoque caute agite, amici. Neque enim cum vulgari hoste nobis res est. Heu, heu, quod illa dulcissima domina Mina tanta pati debeat!” Hic substitit, voce ei iam frangente. Ipse autem utrum ira an terror in animo meo vehementius arderet nesciebam.
Ante ianuam cubiculi coniugum Harker substitimus. Arthurus et Quincius paulum substiterunt; hic quaesivit:
“Num eius quietem turbabimus?”
“Necesse est,” inquit Van Helsing torvo vultu. “Si ianua obserata erit, eam effringam.”
“At nonne id eam vehementer perterrebit? Inusitatum est in mulieris cubiculum vi irrumpere!”
Van Helsing graviter respondit: “Recte semper mones; sed de vita et morte agitur. Medico nulla cubiculorum distinctio est; etiamsi qua esset, hac certe nocte nihil mea interesset. Tu, amice Ioannes, cum ansam convertero, si ianua non cedet, umero incumbens eam impelle; idem vos quoque, amici, facite. Nunc!”
Haec loquens ansam convertit, sed ianua non patefacta est. Omnes in eam impetum fecimus; fragore ingenti effracta est, nosque paene praecipites in cubiculum irrupimus. Professor re vera humi cecidit; ego autem trans eum, dum manibus genibusque nixus se erigeret, interiorem partem cubiculi aspexi. Quod vidi tantum mihi horrorem incussit ut capilli in cervice tamquam saetae erigerentur atque ipsum cor in pectore subsistere videretur.
Tanta erat lunae claritas ut per densa flava fenestrae velamina satis luminis in cubiculum penetrasset ad omnia cernenda. In lecto iuxta fenestram Ionathas Harker iacebat, vultu rubenti graviter spirans, quasi stupore oppressus. In lecti margine nobis propiore, foras conversa, uxor eius veste alba induta genibus nitebatur. Iuxta eam vir procerus macilentusque, veste nigra amictus, stabat. Faciem a nobis averterat; sed primo statim obtutu Comitem omnes agnovimus, usque ad cicatricem in fronte eius.
Manu sinistra ambas dominae Harker manus apprehenderat, ita retinens ut bracchia eius in omnem longitudinem violenter distenderentur; dextra cervicem a tergo prehensam comprimebat, osque eius in pectus suum deprimebat. Alba mulieris vestis nocturna sanguine foedata erat; tenuis autem sanguinis rivulus per nudum viri pectus decurrebat, quod veste violenter discissa patebat. Horrendum spectaculum puerum referebat, qui catuli felis nasum in pateram lactis vi deprimit ut eum bibere cogat.
Nobis irrumpentibus Comes faciem ad nos convertit, et statim vultus eius infernalem illam feritatem induit, quam alii mihi descripserant. Oculi diabolico furore rubro igne ardebant; magnae nasi albi adunci nares late patebant earumque margines tremebant; acuti dentes candidi post labra tumida oris sanguine stillantis inter se frendebant, more ferae saevientis. Repente mulierem tanto impetu retro in lectum coniecit, quasi ex alto praecipitasset; ipse autem versus nos impetu facto prosiluit.
Sed interim Professor in pedes surrexerat et adversus eum chartaceum involucrum, quo Hostia consecrata tegebatur, porrigebat. Comes statim constitit, quemadmodum miseranda Lucia ante sepulcrum constiterat, ac terrore retro cessit. Magis magisque refugiebat, dum nos crucifixis sublatis procedebamus. Tum subito lux lunae defecit, atra ingenti nube caelum praetereunte; et ubi Quincius lucernam gasariam admota flamma accendit, nihil nisi tenuem vaporem conspeximus.
Tenuis ille vapor, nobis spectantibus, sub ianua se insinuavit; ianua enim, vi qua effracta erat repercussa, in pristinam fere positionem resilierat. Van Helsing, Arthurus et ego ad dominam Harker accessimus. Illa iam spiritum receperat, simulque clamorem adeo ferum, acrem atque desperationis plenum edidit ut mihi nunc etiam videatur eum usque ad ultimum vitae diem auribus insessurum esse. Paucis momentis immota misereque iacebat.
Vultus eius horrendum in modum pallebat, quem sanguis labiis, genis mentoque illitus etiam magis notabilem reddebat; e collo tenuis sanguinis rivulus fluebat; oculi metu paene insaniebant. Deinde miseras manus contusas ante faciem obtendit; in candida cute rubra vestigia manuum immanis Comitis apparebant. Post manus illas gemitus humilis atque destitutus audiebatur, prae quo prior ille terribilis clamor una tantum brevis luctus infiniti significatio visa est.
Van Helsing progressus stragulum leniter super corpus eius duxit; Arthurus vero, postquam vultum mulieris momento uno desperanter intuitus est, e cubiculo cucurrit. Van Helsing mihi susurravit:
“Ionathas eo stupore tenetur quem vampyrum inferre posse novimus. Miserae dominae Minae nihil paulisper praestare possumus, dum sui compos fiat; illum excitare debemus!” Lintei angulum aqua frigida imbuit eaque faciem eius leviter identidem percussit. Uxor interea vultum manibus operiens flebat singultibus adeo miserabilibus ut audientis animum lacerarent. Ego velum fenestrae sustuli atque foras prospexi.
Luna late terras illustrabat. Conspexi Quincium Morris per pratum ante domum currentem seque sub umbra magnae taxi occultantem. Quid sibi vellet mirabar; sed eo ipso momento Ionathae, qui partim ad se redierat, subitum clamorem audivi atque ad lectum me converti. In vultu eius, ut consentaneum erat, incredibilis quaedam admiratio apparebat. Paucis momentis stupefactus iacuit; tum subito sui plane compos factus se erexit.
Uxor repente illo motu excitata ad eum se convertit, bracchiis porrectis quasi complexura; sed continuo ea retraxit atque, cubitis inter se iunctis, manus ante faciem tenuit, toto corpore ita contremiscens ut lectus ipse sub ea quateretur.
“Per nomen Dei, quid hoc sibi vult?” exclamavit Harker. “Doctor Seward, doctor Van Helsing, quid est? Quid accidit? Quid mali est? Mina mea, carissima, quid tibi est? Quid sibi vult ille sanguis? Deus meus, Deus meus! Hucine res deducta est?” Tum genibus in lecto nixus manus vehementer inter se percussit. “Deus bone, succurre nobis! Illi succurre! Obsecro, illam serva!” Repentino motu e lecto desiluit atque vestes induere coepit; omnes enim animi corporisque vires excitaverat necessitas statim agendi.
“Quid accidit? Omnia mihi narrate!” sine intermissione clamabat. “Doctor Van Helsing, te Minam amare scio. Obsecro, aliquid fac ut eam serves. Nondum res eo progressa esse potest ut salus nulla supersit. Vos eam custodite; ego Illum persequar!” Uxor, quamvis pavore, horrore doloreque obruta, certum quoddam marito imminens periculum perspexit. Continuo sui ipsius aerumnis oblita eum comprehendit atque exclamavit:
“Non, non, Ionatha! Me relinquere non debes. Satis, ut Deus novit, hac nocte passa sum; nunc timorem quoque ne ille tibi noceat sustinere non possum. Mecum mane! Mane cum his amicis qui te custodient!” Dum ita loquitur, vultus eius incredibili animi perturbatione mutabatur. Ille precibus cessit; illa eum in lecti margine considentem ad se detraxit atque vehementer complexa est.
Van Helsing et ego ambos sedare conati sumus. Professor parvum crucifixum aureum sustulit et admirabili tranquillitate dixit:
“Noli timere, filia carissima. Adsumus; et dum hoc prope te erit, nulla res impura appropinquare poterit. Hac nocte tuta es; nos vero compositis animis quid agendum sit deliberare oportet.” Illa contremuit et obmutuit, capite in mariti pectus demisso. Ubi caput erexit, candida mariti vestis nocturna sanguine infecta erat, iis locis ubi eam uxoris labra tetigerant, atque ubi e tenui uxoris colli vulnere sanguinis guttae manaverant. Id simul ac vidit, cum levi gemitu se subduxit atque inter singultus quibus verba paene suffocabantur susurravit:
“Impura, impura sum! Non licet mihi eum amplius tangere aut osculari. Heu, me nunc eius inimicam omnium periculosissimam factam esse, quamque ille maxime iure metuat!” Cui maritus firmissima voce respondit:
“Absit, Mina! Pudet me talia ex te audire. Haec de te ab alio audire non sustinerem; neque a te ipsa patiar. Deus me pro meritis meis iudicet et poenis etiam hac hora gravioribus afficiat, si umquam mea voluntate aut facto quidquam inter nos intercesserit!” Bracchia extendit atque eam ad pectus suum complexus est; illa aliquandiu flebat. Ipse super demissum eius caput nos intuebatur, oculis madentibus palpebras identidem claudentibus, naribus tremulis, ore ad duritiam ferri compresso.
Post aliquantum temporis singultus eius rariores lenioresque facti sunt. Tum Ionathas ad me conversus, meditata quadam tranquillitate loquens, quam sentiebam vix maximis animi conatibus contineri posse, dixit:
“Nunc, doctor Seward, rem totam mihi explica. Summam eius, pro dolor, nimis bene intellego; singula omnia narra.” Quid accidisset ordine exposui. Ille vultu quasi nihil sentiret audiebat; sed nares ei movebantur, oculique flammabant, dum narrabam quemadmodum Comes manibus immitibus uxorem eius tam foede retinuisset et quam foedo modo os eius aperto sui pectoris vulneri admovisset.
Etiam tum animum meum movit quod videbam: facies, pallida iraque rigida, supra uxoris demissum caput nervorum motibus convulsis agitata erat, manus autem eius summa cum teneritudine capillos mulieris turbatos blandis motibus componebant. Vix narrationem finieram, cum Quincius et Godalming ad ianuam pulsaverunt. Vocati ingressi sunt. Van Helsing me respexit, quasi aliquid interrogaret.
Intellexi eum quaerere num occasione adventus eorum uti conveniret, ut miserorum coniugum cogitationes, si fieri posset, ab aerumnis suis ad alias res averteremus. Itaque capite annui; Professor quaesivit quid illi vidissent aut egissent. Godalming respondit:
“Neque in ambulacro neque in ullo cubiculo nostro eum videre potui. Tablinum quoque inspexi; eo quidem venerat, sed iam discesserat. Unum tamen...” Repente substitit, ad miseram figuram in lecto languentem oculos convertens. Van Helsing graviter dixit:
“Perge, amice Arthure. Nulla iam nobis res occultanda est. Spes nostra tota in eo posita est ut omnia cognoscamus. Libere dic!” Itaque Arthurus perrexit:
“Ibi fuerat; et quamquam vix paucas secundas ibi moratus esse poterat, omnia foede vastaverat. Omnes chartae manu scriptae igni traditae erant; caeruleae flammulae adhuc inter cineres albos tremebant. Cylindri quoque phonographi tui in ignem coniecti erant; cera liquefacta flammam auxerat.” Hic ego interpellavi: “Deo gratias, exemplum alterum in arca munita servatur!” Illius vultus momento uno illustratus est; mox tamen rursus obscuratus, dum reliqua narrabat: “Inde per scalas descendi, sed nusquam eius vestigium conspexi. In cubiculum Renfieldi quoque inspexi; ibi autem nihil praeter...” Iterum haesitavit. “Perge,” rauca voce Harker dixit. Itaque Arthurus capite demisso labiaque lingua madefaciens addidit: “praeter hoc unum: miser ille mortuus iacebat.” Domina Harker caput sustulit, oculisque a nobis ad alios conversis graviter dixit:
“Fiat voluntas Dei!” Mihi persuasum erat Arthurum aliquid reticere; sed cum eum non sine causa facere existimarem, nihil dixi. Van Helsing ad Morris conversus rogavit:
“Tu vero, Quinci amice, num quid habes quod narres?”
“Nonnihil,” respondit. “Id postea magni momenti esse potest; nunc autem quantum valeat nondum dicere possum. Scire, si possem, volui quo Comes e domo exiens proficisceretur. Ipsum non vidi; sed vespertilionem e fenestra Renfieldi evolantem conspexi atque ad occidentem alis se ferentem. Existimabam eum aliqua specie ad Carfax reversurum; sed aliam latebram petivisse videtur. Hac nocte non redibit; iam enim caelum ab oriente rubescit, et aurora imminet. Cras nobis agendum erit!” Ultima verba dentibus compressis protulit.
Aliquantulum, fortasse duo minuta, omnes tacuerunt; mihi vero ipsos cordium nostrorum pulsus audire videbar. Tum Van Helsing manum summa cum teneritudine in caput dominae Harker imposuit et dixit:
“Nunc, domina Mina, misera et carissima Mina, narra nobis quid prorsus acciderit. Deus scit me minime velle tibi dolorem renovare; sed omnia cognosci necesse est. Nunc enim magis quam umquam celeriter, acriter ac summa gravitate laborandum est. Iam appropinquat dies qui omnia ad exitum perducere debet, si id nobis concessum erit; nunc autem opportunitas data est ut vivamus et discamus.”
Misera illa carissima contremuit; nervos eius summo labore contentos esse videbam, dum maritum arctius complexa caput magis magisque in pectus eius deprimeret. Tum caput cum magna animi dignitate erexit, unam manum Van Helsing porrexit. Ille manum accepit, atque reverenter inclinatus osculo eam tetigit; deinde fortiter tenuit. Altera eius manus mariti manui coniuncta erat; ille autem alterum bracchium circa uxorem ad eius tutelam porrexerat. Paulisper cogitationes suas componens tacuit, deinde coepit:
“Potionem soporiferam quam tam benigne mihi dedisti sumpsi; sed diu nihil profecit. Quin mihi videbar magis magisque vigilare, et innumerabiles cogitationes horribiles animum meum obsidebant, omnes de morte, vampyris, sanguine, dolore atque calamitate.” Maritus invitus ingemuit; illa ad eum conversa amanter dixit: “Ne te excrucies, carissime. Forti constantique animo esse debes et me iuvare ut hanc rem horrendam narrare possim. Si scires quanti mihi constet haec vel narrare, intellegeres quantum auxilio tuo egeam.
“Animadverti igitur non medicamento solum, sed etiam mea voluntate ad somnum opus esse, si quid utilitatis ex eo capere vellem; ac firmiter constitui ut dormirem. Nec dubito quin mox somnus advenerit, nam postea nihil memini. Ionathae ingressus me non excitavit; nam cum primum rursus aliquid meminisse potui, eum iam iuxta me iacentem inveni. In cubiculo tenuis eadem nebula candida erat quam antea animadverteram.
“Sed iam nescio an id vos noveritis; in commentariis meis invenietis, quos postea vobis ostendam. Eundem incertum terrorem sensi quem antea senseram, eundemque sensum cuiusdam praesentiae incertae. Ad Ionatham excitandum me converti; sed adeo alte dormiebat ut potionem soporiferam ille potius quam ego bibisse videretur. Quantum potui eum excitare conata sum, sed frustra. Hinc ingens me terror occupavit, et pavida circumspicere coepi.
“Tum vero mihi cor in pectore concidit. Iuxta lectum vir procerus et macilentus, totus veste nigra indutus, stabat, quasi ex nebula processisset; immo quasi nebula ipsa in eius figuram mutata esset, nam ea omnino evanuerat. Ex ceterorum descriptione continuo eum agnovi: vultum cerae similem, nasum altum aduncum, quem tenuis candida luminis linea percurrebat, labra rubra diducta, inter quae dentes candidi et acuti apparebant, oculosque rubros quales mihi olim in occasu solis in fenestris ecclesiae Sanctae Mariae Whitbiensis videre visa eram. Agnovi etiam rubram cicatricem in fronte, ubi Ionathas eum percusserat. Ad unum momentum cor mihi consistere visum est; clamare volui, sed membra stupore obriguerant. Dum ita haerebam, ille voce tenui, acuta, secante velut sibilo locutus est, simul ad Ionatham digitum intendens:
“‘Tace! Si vel unum sonum edideris, hunc arripiam atque ante ipsos oculos tuos cerebrum eius excutiam.’ Tantus me terror oppresserat ut nec loqui nec quicquam agere possem. Ille cum irrisionis risu manum umero meo imposuit et, me fortiter retinens, altera manu collum meum nudavit, dicens: ‘Primum paulum me reficiam, laboris mei mercedem accepturus. Quiescere tibi expediet; neque enim nunc primum aut secundum venarum tuarum sanguis sitim meam sedat!’ Mentem mihi consternatam esse sentiebam; atque, quod mirum dictu est, eum prohibere ne cupiebam quidem. Credo hoc quoque ad horribilem illam maledictionem pertinere, qua eius tactus in eos quibus nocet valet. Et heu, Deus meus, Deus meus, miserere mei! Foeda illa labra gutturi meo admovit!” Maritus iterum ingemuit. Illa manum eius etiam artius compressit, miseranti vultu eum intuens quasi ille potius vulneratus esset, atque perrexit:
“Sentiebam vires paulatim me deserere atque paene animo linquebar. Quamdiu ista res horrenda duraverit nescio; sed longum tempus elapsum esse videbatur, priusquam horrendum illud os, irridenti rictu distortum, a gutture meo amoveret. Vidi sanguinem recentem ex eo stillantem!” Haec recordatio aliquantisper eam ita oppressit, ut capite demisso prorsus collapsura fuisset, nisi mariti bracchio sustentata esset. Magno deinde conatu se recollegit atque perrexit:
“Tum irridens ita mihi locutus est: ‘Ergo tu quoque, ut illi, ingenio tuo contra ingenium meum certare ausa es! His viris auxilium ferre, me venari, consilia mea evertere ausa es! Nunc intellegis—et illi partim iam intellexerunt, mox autem plene intelligent—quid sit mihi obstare. Operam suam potius in rebus sibi propioribus impendere debuerant.
“‘Dum me dolis suis circumvenire student—me, qui gentibus imperavi, earum causa consilia secreta molitus sum, bella gessi, multis antequam nascerentur saeculis—ego interim cuniculos sub ipsorum pedibus agebam. Tu vero, quam illi omnium maxime diligunt, iam mihi es caro de carne mea, sanguis de sanguine meo, propinqua ex propinquis meis; ad tempus mihi velut uberrimum torcular eris, postea autem socia adiutrixque mea. Tu quoque per vicem vindicaberis; nullus enim ex illis erit qui non tuis necessitatibus serviat. Nunc tamen pro factis tuis poenas pendere debes.
“‘Consilia mea impedire adiuvisti; nunc ad me vocata venies. Cum mens mea tibi “Veni!” imperaverit, terras mariaque transibis ut iussa mea exsequaris. Atque ad id perficiendum—hoc!’ His dictis vestem circa pectus diduxit atque unguibus longis acutisque venam in pectore aperuit.
“Cum sanguis impetu prosilire coepisset, ambas manus meas una manu arripuit artissimeque compressit; altera vero cervicem meam prehendit et os vulneri ita admovit ut aut suffocari aut aliquid ex illo sanguine haurire cogerer... O Deus meus, Deus meus! Quid feci? Quid commisi ut tantam sortem mererer, ego quae per omnem vitam mansuete iusteque degere conata sum? Miserere mei, Deus! Respice hanc miseram animam, cui maius quam mortis periculum imminet; et misericordia tua miserere eorum quibus cara est!” Tum labra manibus fricare coepit, quasi foedam maculam abstersura.
Dum haec horribilia narrabat, caelum orientale sensim clarescebat, et omnia in cubiculo distinctius apparebant. Harker immotus ac tacitus manebat; sed, progrediente narratione, vultus eius pallore cinereo obductus est, qui crescente luce matutina gravior videbatur, donec primo rubore orientis erumpente vultus eius ater contra capillos albescere incipientes eminebat.
Constituimus unum ex nobis prope miseros coniuges manere, ita ut statim vocari posset, donec omnes convenire atque quid agendum esset statuere possemus.
Hoc unum certe scio: sol hodie exoriens, toto terrarum orbe quem cotidiano cursu lustrat, nulli domui magis miserae lucem affert.