COMMENTARII IONATHAE HARKER
KALENDIS OCTOBRIBUS, VESPERE.—Thomam Snelling domi suae, in vico cui nomen Bethnal Green, repperi; sed, quod dolendum est, ita se habebat ut nihil reminisci posset. Spes cerevisiae adventu meo excitata adeo eum illexerat; itaque compotationem multo maturius quam constituerat inchoaverat. Ab uxore tamen eius, muliere paupere quidem sed, ut videbatur, honesta, comperi virum tantummodo Smolleti adiutorem fuisse, Smolletum autem alterum e duobus operariis negotio praefuisse. Itaque vehiculo conducticio ad Walworth profectus Iosephum Smollet domi inveni, veste exteriore deposita, sola subucula indutum, qui serius solito theam e patella sorbebat. Vir probus est et intellegens, ex eo genere artificum quibus tuto credas, suique iudicii homo. Omnia de arcis transportatis memoria tenebat; atque ex mirabili quodam libello, angulis complicatis atque usu attritis, quem e nescio quo sinu vestis ad clunes deprompsit, in quo notae quasi hieroglyphicae, crasso stilo plumbagineo scriptae et iam dimidio deletae, apparebant, locos mihi indicavit quo arcae delatae essent.
Sex, inquit, uno curru a Carfax transportatas in via Chicksand, numero centesimo nonagesimo septimo, apud Mile End New Town deposuerat; alias sex in angiportu Jamaica Lane, apud Bermondsey. Si igitur Comes haec horrenda sua perfugia per totam Londinii urbem spargere in animo habebat, hi loci primi electi erant, ut deinde latius ceteras arcas distribueret. Ratio qua res administrata erat me admonebat eum minime duabus tantum urbis partibus contentum fore. Iam sedes suas in extrema orientali parte ripae septentrionalis, in orientali parte ripae australis, atque in ipsa meridiana urbis parte collocaverat. Certe neque septentrionem neque occidentem ex nefario suo consilio exclusurus erat, nedum ipsam Civitatem mercatoriam aut splendidissimas regiones urbis ad occidentem et inter occidentem meridiemque sitas. Itaque ad Smollet conversus rogavi num sciret alias quoque arcas e Carfax esse exportatas.
Ille respondit: “Enimvero, domine, perliberaliter me tractavisti”—dimidium enim aureum ei dederam—“ideoque quidquid scio tibi dicam. Ante quattuor noctes audivi quendam Bloxam nomine in caupona Leporis et Canum Venaticorum, quae in angiportu Pincher sita est, dicentem se cum socio suo in aedibus quibusdam veteribus apud Purfleet opus incredibili pulvere sordidum confecisse. Raro tam sordidum opus contingit; itaque fortasse Sam Bloxam aliquid tibi de hoc negotio narrare poterit.” Quaesivi num sciret ubi homo ille inveniretur.
Dixi, si domicilium illius rescivisset, alterum dimidium aureum se accepturum esse. Tum reliquias theae uno haustu exhausit, surrexit, atque ilico quaesiturum se dixit. Ad ianuam paulum substitit et adiecit: “Audi, domine, nihil est cur hic me exspectando moreris. Fortasse Sam cito inveniam, fortasse non; sed hac nocte, etiamsi inventus erit, parum tibi narrare poterit. Nam si semel compotationem inchoavit, vix ullum modum tenet. Da mihi modo involucrum epistulae, cui signum publicum iam adhaereat, in quo nomen tuum atque domicilium scriptum sit; ego ubi Sam reperiri possit explorabo, atque hodie vesperi domicilium eius per tabellarium ad te mittam. Tu vero prima luce eum convenire debes, ne forte non assequaris; nam Sam diluculo ad opus discedere solet, etiamsi nocte superiore nimium bibit.”
Haec omnia prudenter dicta erant. Itaque una e liberis eius, asse accepto, emere iussa est involucrum chartaeque folium, reliquum sibi retentura. Qua reversa, nomen meum et locum quo litterae mittendae essent in involucro inscripsi, atque tabellam vectigalis adfixi. Cum Smollet denuo firmiter promisisset se, ubi domicilium comperisset, litteras missurum, domum reversus sum. Certe aliquod iam vestigium tenemus. Hac nocte fessus sum et somno egeo. Mina graviter dormit atque aliquanto pallidior quam decet videtur; oculi lacrimarum vestigia prae se ferunt.
Misera carissima! Non dubito quin graviter ferat quod nostra consilia ab ea celantur, atque eo magis de me ceterisque sollicitetur. Attamen hoc melius est. Praestat nunc eam et spe frustrata et sollicitudine premi quam animo penitus frangi. Recte medici censuerunt illam ab hoc horrendo negotio removendam esse. Mihi constanter perseverandum est; mihi enim peculiare hoc silentii onus ferendum est. Nulla re adductus ipse sermonem de hoc negotio apud eam umquam instituam.
Fortasse ne difficile quidem erit. Nam ipsa, postquam consilium nostrum ei nuntiavimus, de hac re taciturnior facta est, neque de Comite aut de rebus eius inde ab illo tempore locuta est.
ANTE DIEM SEXTUM NONAS OCTOBRES, VESPERE.—Dies longus ac molestus, tot animi motibus plenus! Primo tabellarii adventu involucrum accepi, cuius inscriptionem ipse scripseram; intus erat sordidum chartae frustulum, in quo stilo plumbagineo fabrorum, grandibus litteris atque inaequali manu haec verba scripta erant:
“Sam Bloxam, Korkrans, 4, Poters Cort, Bartel Street, Walworth. De eo qui ‘depite’ dicitur interrogato.”
Epistulam in lecto accepi; tum surrexi Minam non excitans. Somnolenta gravisque videbatur, pallida ac languida, plane minus valens. Nolui eam excitare; mecum autem statui, ubi ex hac nova investigatione rediissem, mihi curae fore ut Exoniam rediret. Feliciorem enim eam Exoniae domi, ubi cotidiana munera animum eius occuparent, futuram credo quam hic nobiscum, eorum quae agimus ignaram. Doctorem Seward vix paulisper conveni; dixi quo proficiscerer, promittens me, simul ac aliquid didicissem, rediturum atque omnia ceteris narraturum. Ad Walworth vectus aegre tandem aulam Potter's Court reperi. Me enim Smolleti orthographia fefellerat, cum Poter's Court pro Potter's Court quaererem. Postquam tamen aulam inveni, deversorium Corcorani nullo negotio repperi. Cum ab homine qui ianuam aperuerat hominem “depite” dictum quaererem, caput quassans dixit: “Nescio quem dicas. Nemo tali nomine hic est; numquam, per omnem vitam meam, talem hominem audivi. Neque puto ullum eius generis hominem hic aut usquam habitare.”
Tum epistulam Smolleti deprompsi; eam legens memini quomodo iam perperam scriptum aulae nomen me de via deiecerat. “Quas tu hic partes agis?” inquam. “Ego sum qui vicem domini gero,” respondit. Statim intellexi me recte venisse: iterum enim scriptura ad sonum potius quam ad litteras accommodata me fefellerat. Nummo dimidiae coronae dato, vicarius omnia quae noverat mihi exposuit. Didici Bloxam, qui in Corcorani deversorio nocte superiore nimiam potationem somno exegerat, quinta hora matutina ad opus suum Poplar profectum esse.
Quo loco opus fieret dicere non poterat; obscure tamen opinabatur opus in horreo quodam novi generis institui. Tam tenui indicio fretus ad Poplar iter institui. Iam meridies erat, cum tandem de tali aedificio certius aliquid audivi, in caupona ubi caffei pocula vendebantur et nonnulli operarii prandebant. Unus ex iis dixit in via Cross Angel Street novum horreum ad res frigore asservandas exstrui. Cum id descriptioni “horrei novi generis” optime conveniret, protinus eo me contuli. Ianitor morosus et operum praefectus etiam morosior, uterque tamen pecunia placatus, me ad Bloxam perduxerunt. Praefecto enim proposui ut operarii mercedem unius diei penderem, si mihi liceret eum de re privata paucis interrogare; sic accersitus est.
Vir erat haud hebes, sermone tamen et habitu incultus. Cum ei mercedem pro eo quod narraturus esset pollicitus essem partemque ante dedissem, narravit se bis inter Carfax et domum quandam in via Piccadilly vectum esse, atque novem arcas ingentes—“graves sane, et quidem valde”—e priore loco in posteriorem transportavisse, equo plaustroque ad id conductis. Roganti mihi num numerum domus in Piccadilly diceret respondit:
“Numeri quidem oblitus sum, domine; sed paucis tantum aedibus distat a templo quodam magno candido, aut aedificio eius modi, quod haud ita pridem exstructum est. Vetus praeterea erat domus, et pulvere plenissima, quamquam non tam sordida quam illa unde arcas illas detestandas sustulimus.”
“Quo modo in utramque domum introistis, cum utraque vacua esset?”
“Senex ille qui me conduxerat in aedibus apud Purfleet iam me exspectabat. Arcas mecum sustulit atque in plaustrum imposuit. Di immortales, quam fortis erat! Neminem umquam vidi tam robustum; et tamen senex erat, canis pilis supra labrum, tam macilentus ut umbram vix iacere posse videretur.”
His verbis vehementer commotus sum!
“Unamquamque arcam ab una parte tam facile sustollebat quasi paucas libras theae ferret; ego autem, qui neque puerulus neque imbecillus sum, sudans anhelansque vix alterum caput attollere poteram.”
“Quo modo autem domum in Piccadilly intravistis?” quaesivi.
“Ibi quoque aderat. Ante me profectus illuc prior pervenisse debet; nam cum campanulam pulsavissem, ipse ianuam aperuit atque arcas mecum in vestibulum intulit.”
“Novemne omnes?” inquam.
“Ita; quinque primo itinere, quattuor altero. Illa opera ita pulverulenta erat ut vehementer sitiremus; neque satis memini quo pacto domum redierim.” Interpellavi:
“Arcae in vestibulo relictae sunt?”
“Ita; amplum erat vestibulum, nihilque praeterea ibi erat.” Unum adhuc temptavi ut aliquid amplius comperirem:
“Clavemne ullam habuisti?”
“Numquam clave aut re tali usus sum. Senex ipse ianuam aperuit, deinde me abeunte clausit. Postremi itineris non satis memini; cerevisia enim memoriam mihi turbavit.”
“Ne numerum quidem domus recordaris?”
“Minime, domine; sed nullo labore invenies. Domus alta est, fronte lapidea et parte quadam in arcum prominente; gradus quoque alti ad ianuam ducunt. Eos bene memini: tres enim homines otiosi, qui spe exiguae mercedis accesserant, mihi arcas per gradus efferenti opem tulerunt. Senex singulos eis solidos dedit; qui cum tantum accepissent, plus postulabant. Ille autem unum ab umero arripuit paeneque per gradus praecipitem dedit. Tum omnes maledictis eum insectantes discesserunt.”
Hac descriptione fretus speravi me domum inventurum; itaque operario mercede soluta Piccadilly petivi. Rem novam nec parum molestam didiceram: Comitem, ut iam constabat, arcas terra repletas suis manibus movere posse. Quod si ita erat, ne momentum quidem amittendum erat. Nam, cum iam complures sedes paravisset, reliquas tempore a se electo ac nemine observante per urbem distribuere poterat. In foro cui Piccadilly Circus nomen est raedarium dimisi et pedibus ad occidentem perrexi; ultra sodalitatem quae Junior Constitutional appellatur domum a Bloxam descriptam inveni. Satis mihi persuasum erat hoc esse alterum perfugium a Dracula provisum. Domus specie sua diu inoccupata videbatur. Fenestrae pulvere crustatae, fenestrarum valvae obductae erant; tota lignea compages vetustate nigruerat, ac de ferramentis color paene omnis defluxerat. Manifestum erat paulo ante ingentem tabulam cum inscriptione ante maenianum affixam fuisse; ea violenter avulsa erat, stipitibus qui eam sustinuerant adhuc stantibus. Post ferreos maeniani cancellos asseres quosdam solutos animadverti, quorum recens sectae orae albicabant.
Magnum sane pretium dedissem si tabulam integram videre licuisset; fortasse enim aliquid de domino aedium indicasset. Recordatus sum quae de investigatione ac venditione aedium Carfax antea cognoveram; fieri posse videbatur ut, priore domino cognito, aliquam viam ad eas intrandas reperiremus. Ex parte quae ad viam Piccadilly spectabat nihil amplius discere aut agere poteram. Itaque a tergo adii, si quid inde comperiri posset. In stabularum angiporto multum erat negotii, quippe cum pleraeque aedes Piccadilly incolerentur. Unum alterumve equisonem ac ministrum quaesivi num de domo vacua aliquid sciret. Unus nuper eam emptam aut conductam esse audierat, sed quis eam comparasset nesciebat. Dixit tamen usque ad recens tempus tabulam “VENUM DATUR” inscriptam ibi positam fuisse; fortasse igitur societatem Mitchell, Sons & Candy, cui aedium venditiones curandae essent, aliquid explicare posse: nomen enim societatis in ea tabula se vidisse recordari videbatur. Nolui nimiam curiositatem prae me ferre, neque homini occasionem dare ut quid quaererem suspicaretur; igitur pro more ei gratias egi ac lente discessi. Iam crepusculum instabat, noxque autumnalis descendebat; ideo morari nolui.
Ex indice quem in deversorio Berkeley inspexi, societatis Mitchell, Sons & Candy domicilium cognovi; mox in officina eorum, quae in via Sackville Street sita erat, adfui.
Vir qui me excepit summam praebebat urbanitatem, sed pari cura arcana custodiebat. Ubi semel dixerat domum Piccadilly—quam per totum colloquium “domum magnificam” appellabat—venditam esse, negotium meum iam absolutum existimabat. Cum quaererem quis eam emisset, oculos paulum latius aperuit, pauca momenta substitit, tum respondit:
“Vendita est, domine.”
“Ignosce quaeso,” inquam eadem urbanitate, “sed peculiari de causa scire cupio quis eam emerit.”
Iterum diutius tacuit et supercilia altius sustulit. “Vendita est, domine,” breviter respondit.
“Num igitur,” inquam, “id saltem mihi significare recusas?”
“Immo vero id mihi molestum est,” respondit. “Apud Mitchell, Sons & Candy res a clientibus commissae sanctissime celantur.” Iam apparebat hominem esse fastidiosum mirum in modum et inani sui fiducia inflatum; nihil disputando profecturus eram. Itaque satius esse putavi iisdem artibus uti.
“Beati sane sunt,” inquam, “qui talem suorum arcanorum custodem nacti sint. Ipse quoque honestam artem profiteor.” Hic tesseram meam ei porrexi. “Neque mera curiositate agor. Ago enim domini Godalming nomine, qui de aedibus illis, quas nuper venales fuisse intellexit, quaedam comperire desiderat.” His verbis res aliam faciem accepit; ille enim dixit:
“Cupio equidem, si fieri possit, tibi gratificari, domine Harker, praecipue autem domino Godalming. Olim, cum adhuc honorabilis Arthurus Holmwood appellaretur, nonnulla ei conclavia locavimus. Si mihi domicilium quo litteras ad eum mittamus indicaveris, socios meos consulam; quoquo modo res se habebit, hodierno vespere per tabellarium ad ipsum scribam. Nobis gratissimum erit, si licuerit, paulum a consuetudine nostra recedere atque rem petitam domino illi significare.”
Cum amicum potius quam inimicum mihi parare vellem, gratias egi, domicilium Doctoris Seward, ubi nunc degebamus, indicavi, atque discessi. Iam nox erat; fessus eram et fame laborabam. In taberna societatis Aërated Bread Company poculum theae bibi, atque proximo hamaxosticho Purfleet redii.
Ceteros omnes domi inveni. Mina fessa pallidaque videbatur; tamen forti animo laetitiam prae se ferebat. Cor mihi dolebat quod aliquid ei celare coactus essem, et hac ipsa dissimulatione eam sollicitam reddidissem. Deo gratias, hac nocte postremum inter nos disserentes videbit, dolens quod eam consiliorum nostrorum participem non facimus. Summa animi constantia mihi opus erat ut consilium, quamvis prudens, eam a tam tristi negotio arcendi servarem.
Nescio quo modo aequiore animo id ferre videtur; nisi forte res ipsa iam adeo ei odiosa facta est ut, si quis fortuito eius mentionem faciat, toto corpore contremiscat. Gaudeo nos satis mature de ea removenda statuisse: quippe sic affectae ea quae cotidie discimus dolorem intolerabilem afferrent.
Nondum, cum alii adessent, quae eo die comperissem indicare poteram. Itaque post cenam, quam modica musica secuta est, ut aliquid saltem cotidianae consuetudinis servaremus, Minam in cubiculum duxi atque ad cubandum reliqui. Carissima illa etiam solito tenerius me amplexa est, tam tenaciter mihi adhaerens quasi me retinere cuperet; sed multa cum aliis communicanda erant, ideo discessi. Deo gratias, quamquam non iam omnia communicamus, animorum tamen concordia nihil imminuta est.
Cum descendissem, ceteros circa focum in musaeo congregatos repperi. In hamaxosticho commentarios meos hucusque conscripseram; eos simpliciter recitavi, ut quidquid ipse comperissem sine mora cognoscerent. Cum finem fecissem, Van Helsing dixit:
“Magnum hodie opus perfecisti, amice Ionatha. Profecto vestigia arcarum deperditarum iam tenemus. Si omnes ibi invenerimus, operis finis iam instabit. Sin aliquae deerunt, quaerere pergere debebimus donec omnes reperiantur. Tum demum ultimum impetum faciemus, atque miserum illum monstrum persecuti morte vera conficiemus.” Aliquamdiu taciti sedimus; deinde repente Morris exclamavit:
“Age vero, quonam tandem modo illam domum intrabimus?”
“Alteram certe intravimus,” celeriter respondit dominus Godalming.
“At, Arthure, longe alia res est. Carfax vi intravimus, noctis tenebris et horto muris saepto defensi. In via autem Piccadilly, sive interdiu sive noctu, alienas aedes vi effringere longe periculosius erit. Ego quidem non video quomodo ingredi possimus, nisi ille fastidiosus aedium procurator aliquam clavem nobis comparaverit. Fortasse, epistula mane accepta, apparebit quid agendum sit.” Godalming fronte contracta surrexit atque per cubiculum deambulavit. Post aliquantum temporis substitit, ac modo ad hunc modo ad illum conversus dixit:
“Quincius recte iudicat. Non iam leve est alienas aedes effringere. Semel quidem impune evasimus; nunc autem difficillimum nobis negotium propositum est, nisi forte ipsius Comitis clavium calathum reperire poterimus.”
Quoniam ante lucem nihil commode agi poterat, praeterea satius erat exspectare donec domino Godalming responsum a Mitchell venisset, statuimus nihil ante ientaculum diei sequentis moliri. Diu sedimus tabacum fumantes, rem omnibus ex partibus versantes; ego interea commentarios ad hanc usque horam persecutus sum. Vehementer somno premor; iam cubitum ibo....
Pauca adhuc adscribenda sunt. Mina alte dormit, spiritum aequabiliter trahens. Frons exiguis rugis contrahitur, quasi etiam in somnis cogitet. Adhuc nimis pallida est, sed non tam confecta videtur quam hoc mane. Cras, ut spero, omnia melius se habebunt: Exoniae domi iterum sibi similis erit. O quam graviter somno premor!
COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
KALENDIS OCTOBRIBUS.—De Renfield denuo incertus sum. Tam celeriter animi eius motus mutantur ut vix eos observare atque intellegere possim; cumque semper aliud quiddam praeter ipsius valetudinem indicare videantur, res est non modo insolita, sed investigatu perquam digna. Hoc mane, cum post repulsam Van Helsing acceptam eum convenissem, ita se gerebat quasi ipsi fato imperaret. Et sane, sua quidem sententia fato prorsus imperabat. Nihil vere curabat quod ad res terrenas tantum pertineret; inter nubes sibi versari videbatur, indeque mortalium nostrorum miserias, infirmitates, cupiditates despicere. Occasionem discendi aliquid arripere constitui. Itaque rogavi:
“Quid his diebus de muscis tuis agitur?” Is mihi subrisit singulari quadam superioris hominis dignitate, qualis in ipso Malvolione convenisset, atque respondit:
“Musca, mi domine, unam praeclaram habet proprietatem: alae eius vires animi in aera quasi elatas significant. Recte veteres animam papilione significaverunt.”
Ut hanc similitudinem ad extremum persequerer, continuo dixi: “Quid? Animas igitur nunc sectaris?” Insania rationem eius perturbavit; vultus perplexus factus est. Caput vero tanta constantia quanta raro in eo videram movens ait:
“Minime vero, minime! Nullas animas cupio. Vita sola mihi necessaria est.” Tum hilarior factus adiecit: “Sed nunc de ea parum sollicitus sum. De vita satis cautum est; quidquid cupio habeo. Tibi, doctor, alium aegrotum quaerendum est, si zoophagiam investigare velis.”
Haec me aliquantulum perturbaverunt; itaque plura ex eo elicere conatus sum: “Ergo vitae imperas; deus, ut opinor, factus es?” Risit ineffabili benignitatis specie, qua se ceteris longe superiorem esse indicabat.
“O minime! Absit ut mihi divinas proprietates arrogem! Neque me attingunt illa Dei opera quae proprie ad res spiritales pertinent. Si mihi sententiam meam aperire liceat, quod ad res mere terrestres attinet, fere eo loco sum quo Enoch in iis quae ad Deum pertinent olim erat.” Hic me tam insolita responsione confudit. Non statim meminisse poteram quid Enoch ad hanc rem pertineret; itaque simpliciter quaerere coactus sum, quamquam timebam ne hac ipsa interrogatione apud insanum existimationem meam minuerem:
“Cur autem Enoch?”
“Quia cum Deo ambulabat.” Quid similitudine vellet non intellegebam, sed confiteri nolui. Itaque ad illud quod negaverat reversus sum:
“Ergo neque vitam curas neque animas cupis. Quare?” Haec celeriter atque paulo severius dixi, ut hominem de gradu deicerem. Profeci: nam subito pristinum illum servilis animi habitum, ipse nesciens, recepit. Ad me inclinatus paene suppliciter blandiebatur, dum responderet:
“Animas vero nullas volo, profecto, profecto! Nolo! Etiamsi eas haberem, iis uti non possem; nullum mihi usum praeberent. Neque edere eas possem, neque...” Repente conticuit; tum pristina calliditas per vultum eius, quasi levis aura per aquae superficiem, percurrit. “At, doctor, quid tandem est vita? Cum ea omnia quae requiris tibi suppetunt, certusque es nihil tibi posthac defuturum, nihil aliud opus est. Habeo amicos, bonos amicos, qualis tu es, doctor Seward.” Haec vultu tam insidiose subridente dixit ut vix describi possit.
“Scio numquam mihi vitae subsidia defutura esse!”
Credo eum per caliginem insaniae suae aliquid adversi animi in me sensisse. Nam protinus ad extremum eiusmodi hominum perfugium, pertinax silentium, confugit. Brevi tempore intellexi frustra me nunc cum eo disputaturum esse. Morosus erat; itaque discessi.
Postea eodem die misit qui me arcesseret. Aliis temporibus sine gravi causa non venissem; nunc vero adeo cupio quid in animo eius agatur intellegere ut libenter ad eum irem. Praeterea quidquid horas fallere potest mihi gratum est. Harker foris est, vestigia quaerens; item dominus Godalming et Quincius. Van Helsing in musaeo meo sedet, commentarios a coniugibus Harker in ordinem redactos diligenter perlegens. Singula rerum momenta quam diligentissime perspecta habere cupit, spe ductus fore ut inde aliquod indicium reperiat.
Nisi magna causa intercedit, ab hoc opere se avocari non vult. Voluissem eum mecum ad aegrotum ducere, nisi veritus essem ne post recentem repulsam ad eum redire nollet. Accedebat alia ratio: Renfield fortasse liberius mecum solo quam alio praesente locuturus erat.
Eum in medio cubiculo in suo scabello sedentem inveni, quo sedere solet cum mens eius aliquo studio vehementius occupatur. Ubi intravi, continuo, quasi quaestionem iam dudum in ore haberet, interrogavit:
“Quid de animabus?” Tum intellexi suspicionem meam veram fuisse. Mens eius, quamvis insana, etiam ipso inscio eandem rem agitabat. Rem penitus exquirere decrevi. “Quid vero tu ipse de iis censes?” rogavi. Is paulisper non respondit; oculos passim circumtulit, sursum deorsumque respiciens, quasi alicunde responsum sibi suggerendum exspectaret.
“Nullas animas cupio,” dixit voce debili et quasi veniam petens. Res animum eius graviter angebat; itaque ea uti decrevi, ut poetae verbis utar, “ut bene faciam, crudeliter agam.”
“Vitam diligis,” inquam, “vitamque adipisci cupis?”
“Maxime! Sed res illa bene constituta est; de ea tibi sollicitum esse non oportet.”
“Sed,” inquam, “qua ratione vitam obtinebimus, nisi una animam accipiamus?” Hac quaestione turbatus est; itaque institi:
“Quam praeclare aliquando te habebis, cum illic per aëra volitans animas milium muscarum, aranearum, avium, felium circum te susurrantes, pipilantes, miaulantes audies! Vitas earum abstulisti, scilicet; itaque animas quoque ferre debebis.” Haec animum eius aliquo modo commoverunt. Nam digitos auribus inseruit oculosque clausit, vehementer contrahens faciem, velut puer cui facies sapone lavatur.
Miserabilis quaedam in eo species me tetigit; simul aliquid novi mihi monstravit. Nam puerum mihi cernere videbar, vere puerum, quamquam vultus aetate et curis confectus erat et mentum albis barbae setis horridum. Manifestum erat animum eius nova quadam perturbatione affici. Cum autem scirem priores animi eius motus saepe ea significasse quae primo ad ipsum nihil pertinere viderentur, statui, quantum possem, in cogitationes eius penetrare et eas una cum eo persequi.
Primum animum ei firmare oportebat. Itaque voce satis magna, ut per obturatas aures audiret, interrogavi:
“Visne tibi aliquid sacchari dari, ut muscas rursus allicere possis?” Repente quasi e somno experrectus caput quassavit; tum ridens respondit:
“Minime gentium! Muscae, rem si diligenter consideres, miserae sunt bestiolae.” Post paululum addidit: “Sed ne tum quidem volo animas earum circa me susurrare.”
“An araneas potius?” perrexi.
“Valeant atque pereant araneae! Quid enim araneis opus est? Nihil in iis est quod edas aut...” Hic subito constitit, quasi rei cuiusdam vetitae recordatus.
“Sic est,” mecum cogitavi; “iam iterum ante verbum ‘bibere’ substitit nec id proferre ausus est. Quid hoc sibi vult?” Ipse quoque lapsum sensisse visus est; itaque festinavit alia loqui, ut animum meum a priore verbo averteret:
“De nugis istis nihil omnino curo. ‘Mures maiores minoresque et ceterae parvae ferae,’ ut Shakespeare ait, vix aliud sunt quam gallinarum pabulum in cella penuaria. Ista omnia stultitia mihi iam pridem exciderunt. Me de minoribus carnivoris sollicitum reddere, cum sciam quid me maneat, tam absurdum est quam si quis hominem iubeat tenuissima materiae corpuscula duobus bacillis, quibus orientales ad cibum utuntur, capere ac devorare.”
“Iam intellego,” inquam. “Maiora cupis, quibus dentes vehementer infigas. Quid si elephantem ad ientaculum apponeremus?”
“Quam ineptissime loqueris!” Iam nimis intentus atque sui compos fiebat; itaque vehementius urgendum eum putavi. “Mihi quidem mirum videtur,” inquam quasi mecum reputans, “qualis sit elephanti anima!”
Quod volueram effectum est. Statim omissa illa quasi regia dignitate puer rursus factus est.
“Nolo elephanti animam, neque ullam omnino animam!” inquit. Paulo tempore maestus consedit. Tum subito in pedes exsiluit, oculis fulgentibus atque omnibus animi perturbati vehementissimi signis. “Abi in malam crucem cum animabus tuis!” magna voce exclamavit. “Cur me de animabus perpetuo vexas? Nonne satis habeo quod me sollicitet, cruciet, distrahat, ut de animabus etiam cogitare cogar?” Tam infesto vultu me intuebatur ut novum homicidii furorem ei instare putarem; itaque fistula sibilum edidi, quo custodes arcesserem.
Vix tamen signum edideram cum protinus placidus factus, veniam petens dixit: “Ignosce mihi, doctor; mei oblitus sum. Nullum opus est tibi auxilio. Tantopere anxius sum ut facile ira commovear. Si scires quanta difficultate premar, et quanta contentione eam solvere coner, misererer mei, patienter ferres atque ignosceres. Obsecro, ne me tunica illa, qua manus brachiaque cohibentur, constringas. Cogitare enim volo; neque animo libere uti possum, cum corpus constrictum est. Scio te me intellecturum esse!” Satis apparebat eum sibi imperare posse. Itaque cum custodes advenissent, dixi nihil esse cur sollicitarentur, eosque dimisi.
Renfield eos abeuntes spectabat; ubi ianua clausa est, non sine quadam gravitate et mira suavitate dixit:
“Doctor Seward, perhumaniter me tractasti. Crede mihi, ex animo tibi gratias ago, maximas sane gratias!” In hoc animi statu eum relinquere optimum visum est, itaque abii. Certe in huius hominis condicione multa sunt diligentius expendenda. Complura indicia, si recto ordine disponerentur, efficerent id quod diurnarii Americani “narrationem” appellant. Haec sunt:
Verbum “bibere” commemorare recusat.
Timet ne cuiuscumque rei “anima” onustus sit.
Certus est “vitam” sibi in posterum numquam defuturam.
Vilia animalia prorsus contemnit, sed animas eorum se insectaturas esse metuit.
Ex his omnibus hoc unum colligitur: aliquam fidem accepit fore ut vitae genere sublimiore potiatur. Consequentiam tamen reformidat, animae scilicet onus. Ergo vitam alicuius hominis sibi in potestatem venturam exspectat!
Sed quis ei eam spem dedit...?
Deus misericors! Comes ad eum venit, atque novum aliquod terroris consilium iam molitur!
POSTEA.—Cum aegrotos lustrassem, ad Van Helsing veni eique suspicionem meam aperui. Ille vultu severiore, re aliquandiu reputata, rogavit ut se ad Renfield ducerem. Duxi. Ad ianuam accedentes insanum intus laete cantantem audivimus, sicut olim facere solebat, eo tempore quod nunc longe remotum videtur. Cum intravissemus, mirati vidimus eum more veteri saccharum sparsisse. Muscae, quae autumnali frigore torpebant, in cubiculum paulatim susurrantes introvolabant.
Conati sumus eum ad sermonem priorem revocare; sed audire noluit, atque ita cantare perrexit quasi nos ne adfuissemus quidem. Chartae frustulum nactus id complicabat, ut libellum ex eo conficeret. Nihilo doctiores discessimus quam ingressi eramus.
Vere mirabilis est huius hominis condicio; hac nocte diligenter observandus erit.
EPISTULA SOCIETATIS MITCHELL, SONS & CANDY AD DOMINUM GODALMING
KALENDIS OCTOBRIBUS.
“Domine illustrissime,
“Semper nobis gratissimum est voluntati tuae obsequi. Quod ad ea pertinet quae per dominum Harker tuo nomine cognoscere voluisti, haec de venditione et emptione aedium numero CCCXLVII in via Piccadilly positarum significamus. Qui eas antea venales proposuerant, testamenti exsecutores erant defuncti Archibaldi Winter-Suffield. Emptor autem est nobilis quidam peregrinus, Comes de Ville, qui ipse rem emit, pretium ad ipsam mensam chartis argentariis numerans, si tam vulgari locutione apud te uti nobis ignoscis. Nihil praeterea de eo compertum habemus.
“Sumus, domine illustrissime,
“Humillimi observantissimique servi tui,
“MITCHELL, SONS & CANDY.”
COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
ANTE DIEM SEXTUM NONAS OCTOBRES.—Heri nocte custodem in ambulacro collocavi, iussum ut omnes sonos e cubiculo Renfieldi auditos diligenter notaret; praeterea mandavi ut, si quid insoliti accideret, me statim arcesseret. Post cenam, cum omnes in bibliotheca circum focum convenissemus—domina Harker iam cubitum profecta—de rebus eo die actis atque compertis disputavimus. Solus Harker aliquid certi compererat, magnamque spem habemus indicium ab eo inventum magni momenti fore.
Priusquam cubitum irem, ad conclave aegroti me contuli atque per fenestellam qua custodes intus inspiciunt contemplatus sum. Alte dormiebat; pectus eius, dum aequabiliter spiritum duceret ac redderet, attolli ac remitti videbatur.
Hoc mane custos cui vigilia mandata erat nuntiavit eum paulo post mediam noctem inquietum fuisse, precesque voce satis magna identidem dixisse. Quaesivi num haec essent omnia; ille se nihil aliud audivisse respondit. Sed nescio quid tam suspectum in eius vultu animadverti ut eum aperte interrogarem num ipse dormivisset. Negavit se dormivisse, sed confessus est se aliquantulum obdormitavisse. Miserum profecto est nemini fidere posse nisi quem ipse custodias.
Hodie Harker indicium suum persequitur, Arthurus autem et Quincius equos parant. Godalming censet equos semper paratos habendos esse, quippe cum, postquam ea quae quaerimus compererimus, ne momentum quidem amittere liceat. Omnem terram quam Comes peregre advexit inter ortum et occasum solis sterilem reddere debemus. Sic Comitem deprehendemus cum minime virium habebit, nullo perfugio relicto quo confugiat. Van Helsing ad Museum Britannicum profectus est, ut veterum medicorum scripta atque auctoritates consulat.
Antiqui medici quaedam remedia adhibebant quae posteriores repudiaverunt; Professor igitur remedia adversus maleficia ac daemones quaerit, quae nobis postea utilia esse possint.
Interdum arbitror nos omnes insanire ac tandem ad sanam mentem experrecturos esse, sed tum iam tunicis quibus insani cohibentur constrictos.
POSTEA.—Rursus convenimus. Tandem vestigiis insistentes profecisse videmur, et fortasse opus crastinum initium finis erit. Miror num Renfieldi tranquillitas cum hac re quicquam commune habeat. Animi eius vicissitudines adeo cum rebus a Comite gestis congruere solent ut fortasse futura monstri pernicies occulto quodam modo ad eum perveniat. Utinam noscere possemus quid in animo eius actum sit inter contentionem quam hodie cum eo habui et tempus quo rursus muscas capere coepit! Id enim magni pretii indicium nobis suppeditare posset.
Nunc aliquandiu quiescere videtur... An vero quiescit?—Clamor ille ferus e cubiculo eius venisse videtur....
Custos repente in cubiculum meum irrupit, dicens Renfield nescio quo casu graviter laesum esse. Clamorem eius audiverat; deinde ad eum ingressus pronum in pavimento iacentem reppererat, undique sanguine respersum. Statim illuc ire debeo....