COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
(Continuantur.)
Aliquamdiu ira mihi omnem animum occupavit; tamquam Luciam, dum viveret, in faciem percussisset. Mensam vehementer percussi atque surgens ei dixi:
“Doctor Van Helsing, insanisne?” Caput sustulit meque aspexit; nescio quomodo vultus eius benignitate statim placatus sum. “Utinam insanirem!” inquit. “Insaniam facilius ferrem quam talem veritatem.
“O amice, cur, putas, tam longis ambagibus usus sum, cur tam diu cunctatus sum priusquam rem tam simplicem tibi aperirem? Quia te odi semperque per omnem vitam odi? Quia tibi dolorem afferre volui? Quia nunc demum ulcisci volebam quod olim vitam meam servavisti, atque ab horrenda morte servavisti? Ah, minime!”
“Ignosce mihi,” inquam. Ille perrexit:
“Amice, id feci quia leniter tibi rem aperire volebam; scio enim te dulcissimam illam dominam amavisse. Sed ne nunc quidem exspecto ut credas. Difficile est rem aliquam, etiamsi in universum tantum proponitur, statim pro vero accipere; dubitare enim solemus an fieri possit id quod fieri non posse semper putavimus. Multo difficilius est tam tristem rem ipsam admittere, praesertim de tali domina qualis Lucia fuit. Hac nocte id probabo. Audesne mecum venire?”
Haec me perturbaverunt. Talem veritatem nemo libenter comprobare conatur; Byron tamen zelotypiam excepit:
“Atque id ipsum verum esse probare quod maxime horrebat.”
Me cunctantem animadvertit atque dixit:
“Simplex est ratio; non iam ratio insani qui in palude nebula operta de cespite in cespitem salit. Si falsum est, experimento levabimur; certe nihil detrimenti capiemus. Si verum est! Ah, hoc vere terribile erit. Sed ipse terror causam meam adiuvare debet, quia in eo ipso est aliquid quod fidem requirat. Age, dicam quid proponam. Primum ad valetudinarium eamus puerumque illum invisamus. Doctor Vincent, qui in Valetudinario Septentrionali curat aegrotos, ubi acta puerum esse dicunt, amicus meus est, atque, ut credo, tuus quoque, ex quo Amstelodami discipulus eras. Si duobus amicis id non concedet, certe duobus viris scientiae deditis aegrotum suum inspicere permittet. Nihil ei dicemus nisi nos rem cognoscere velle. Deinde autem—”
“Deinde?” Clavem e sinu protulit atque sustulit. “Deinde tu et ego noctem in coemeterio agemus ubi Lucia iacet. Haec sepulcri clavis est. A libitinario accepi, ut eam Arthuro traderem.” Animus mihi concidit; sentiebam enim horrenda quaedam nobis subeunda esse. Nihil tamen facere poteram; itaque quantum potui animi collegi atque dixi festinandum esse, quia iam dies ad vesperum vergeret....
Puerum iam experrectum invenimus. Dormiverat, aliquid cibi sumpserat, atque omnino satis bene se habebat. Doctor Vincent fasciam e gutture eius sustulit nobisque exigua vulnera ostendit. Tam similia erant iis quae in Luciae gutture conspexeramus ut dubitari non posset. Minora erant, marginesque recentiores videbantur; cetera prorsus congruebant.
Vincent interrogavimus unde vulnera illa orta esse putaret. Animal aliquod puerum momordisse sibi persuasum esse respondit, fortasse murem; se tamen potius suspicari morsum alicuius ex illis vespertilionibus qui in collibus ad septentrionem Londinii tam frequentes essent. “Inter tot innoxios,” inquit, “potest aliquod ferum animal ex australibus regionibus adesse, nocentioris generis.
“Fortasse nauta quidam unum domum attulit, qui postea effugit; aut e vivario publico pullus aliquis elapsus est, vel ibi ex vespertilione vampyro natus. Scitis eiusmodi casus interdum accidere. Decem tantum abhinc diebus lupus effugit, cuius vestigia, ut credo, in hanc partem reperta sunt. Per totam deinde hebdomadam pueri et in Campo Hampstediensi et in omnibus angiportis viciniae nihil nisi fabulam de Puella Rubro Cucullo Induta ludebant, donec hic ‘dominae pulclae’ terror ortus est; ex eo tempore festa paene continua agunt.
“Etiam hic misellus, cum hodie experrectus esset, nutricem rogavit num abire liceret. Quaerenti cur abire vellet, respondit se cum ‘domina pulcla’ ludere velle.”
“Spero,” inquit Van Helsing, “te, cum puerum domum remittes, parentes moniturum ut eum diligentissime custodiant. Haec vagandi libido summum periculum affert; si puer extra domum alteram noctem egerit, verisimile est eum periturum. Sed certe aliquot dies eum abire non sines?”
“Minime vero; hebdomada saltem praeteribit priusquam eum dimittam, immo diutius manebit, si vulnus nondum sanatum erit.”
Diutius in valetudinario quam putaveramus commorati sumus, atque sol iam ad occasum descenderat cum exivimus. Ubi Van Helsing vidit quantum tenebrarum esset, dixit:
“Non est cur festinemus. Serius iam est quam putaveram. Age, quaeramus ubi cenemus; tum iter pergamus.”
In Deversorio “Arce Ioannis Straw” cenavimus cum parva turba eorum qui birotis iter faciebant aliorumque, hilariter tumultuantium. Hora fere decima e deversorio profecti sumus. Iam valde obscurum erat; lampades autem hinc illinc positae, ubi e spatio ab unaquaque illuminato excesseramus, tenebras maiores reddere videbantur. Professor viam nobis sequendam diligenter notaverat; sine ulla cunctatione enim procedebat. Ego vero locorum rationem penitus amiseram.
Quo longius processimus, eo rariores nobis homines obvii facti sunt; tandem vel equites custodes, solita vigilia suburbana loca circumeuntes, nobis obviam facti nonnihil admirationis moverunt. Ad murum coemeterii denique pervenimus eumque transcendimus. Non sine aliqua difficultate—nam valde obscurum erat totusque locus nobis tam insolitus videbatur—sepulcrum Westenrarum invenimus. Professor clavem sumpsit, ianuam stridentem aperuit atque secedens urbane, ne ipse quidem hoc animadvertens, gestu me priorem intrare invitavit.
Tacitam quandam ironiam in ea invitatione sentiebam, in ipsa urbanitate qua tam horribili tempore mihi priorem ingressum concedebat. Socius me confestim secutus est atque ianuam caute adduxit, postquam diligenter exploravit pessulum demittendum esse, neque ianuam, simul atque adduceretur, sponte obserari. Si sponte clausa esset, male profecto nobis accidisset. Deinde in sacculo quaesivit atque, capsula igniariorum et candelae fragmento prolatis, lumen accendit.
Sepulcrum iam interdiu, recentibus floribus redimitum, satis triste atque horrendum visum erat. Nunc autem, aliquot diebus interiectis, cum flores marcidi mortuique penderent, albis petalis ferrugineo, viridibus fusco colore infectis; cum aranea scarabaeusque pristina loca occupassent; cum lapis vetustate decolor, calx harena temperata pulvere obducta, ferrum rubiginosum atque umidum, aes obscuratum et argentum quo res obductae erant maculis infectum debilem candelae lucem redderent, omnia miseriora atque sordidiora videbantur quam quisquam antea fingere potuisset.
Hoc aspectu mihi vel invito subibat cogitatio non sola animantia perire posse.
Van Helsing ordine opus suum aggressus est. Candelam ita tenens ut inscriptiones in laminis loculorum legeret, dum guttae adipis cetacei in metallum cadentes statim coibant albasque maculas faciebant, loculum Luciae certo agnovit. Rursus in sacculo quaesivit atque instrumentum quo cochleae torquentur protulit.
“Quid facturus es?” interrogavi.
“Loculum aperiam. Etiam tibi persuadebo.” Statim cochleas extrahere coepit, tandemque operculum sustulit et loculum plumbeum intus inclusum patefecit. Tale spectaculum vix sustinere potui. Tam gravis iniuria mortuae fieri videbatur ac si, dum viva dormiret, vestes ei detraxisset; manum eius etiam prehendi ut prohiberem. Ille tantum dixit: “Videbis,” atque rursus in sacculo quaerens serrulam tenuissimam protulit.
Instrumentum illud ad cochleas torquendas celeri ictu per plumbum deorsum adegit—ad quem ictum ego exhorrueram—parvumque foramen fecit, satis tamen magnum ut serrulae cuspis intraret. Ex cadavere iam septem dies mortuo foetidum vaporem subito erupturum esse exspectaveram. Nos medici, quibus pericula nostra cognoscenda sunt, talibus rebus assuescere debemus; ego tamen ad ianuam recessi. Professor ne punctum quidem temporis cunctatus est; per unum latus loculi plumbei duorum fere pedum spatium serrula incidit, deinde transversum secuit atque per alterum latus descendit.
Marginem laminae iam solutae prehendit eamque ad eam loculi partem ubi pedes iacerent reflexit; deinde candelam ad aperturam admovens gestu me inspicere iussit.
Accessi et aspexi. Loculus vacuus erat.
Hoc sane mirum mihi visum est atque vehementer me percussit; Van Helsing autem nulla re commovebatur. Nunc etiam firmius quam ante suae sententiae confidebat, eoque audacius opus persequi parabat. “Iamne tibi satis est, amice Ioannes?” interrogavit.
Ingenitam mihi disputandi pertinaciam reviviscere sentiebam, cum responderem:
“Satis mihi constat Luciae corpus in isto loculo non esse; sed hoc unum tantum probat.”
“Quidnam, amice Ioannes?”
“Id ibi non esse.”
“Hactenus recte ratiocinaris,” inquit. “Sed quomodo explicas—quomodo explicare potes—cur ibi non sit?”
“Fortasse aliquis cadaver furatus est,” respondi. “Potest fieri ut quidam ex libitinarii ministris illud abstulerint.” Sentiebam me ineptire; haec tamen sola causa erat quam re vera afferre poteram. Professor suspiravit. “Age,” inquit, “pluribus nobis argumentis opus est. Veni mecum.”
Operculum loculi reposuit, omnia quae secum habebat collegit atque in sacculo condidit, lumen exstinxit et candelam quoque in sacculum posuit. Ianuam aperuimus atque exivimus. Post nos ianuam clausit et obseravit. Clavem mihi porrexit dicens: “Visne eam servare? Praestat te ipsum rem cognoscere.” Risi—haud sane hilarem risum fuisse fateor—atque gestu eum clavem retinere iussi.
“Clavis nihil valet,” inquam; “aliae claves eiusdem formae esse possunt; atque huiusmodi seram sine clave aperire non difficile est.” Nihil respondit, sed clavem in sinum reposuit. Deinde me in altera coemeterii parte vigilare iussit, dum ipse in altera vigilaret. Post taxum locum cepi atque obscuram eius figuram progredientem vidi, donec cippi arboresque interiectae eam e conspectu meo subduxerunt.
Ibi solus excubabam. Paulo postquam locum ceperam, horologium procul duodecimam horam sonare audivi, deinde suo tempore primam atque secundam. Frigebam, animus languebat; irascebar Professori quod me ad tale negotium adduxisset, mihique quod venissem. Nimis frigore atque somno premebar ut diligenter observarem, neque tamen ita somnolentus eram ut fidem fallerem; itaque tristissimum ac miserrimum tempus egi.
Subito, cum me converterem, aliquid quasi albam lineam inter duas obscuras taxos moveri videre mihi visus sum, in ea coemeterii parte quae a sepulcro maxime aberat. Simul obscura quaedam moles, ex ea parte ubi Professor erat commota, illuc celeriter contendebat. Tum ego quoque processi; sed cippos sepulcraque cancellis saepta circumire debebam, atque in tumulos offendebam. Caelum nubibus obductum erat, et alicubi procul gallus ante lucem cecinit.
Non longe, ultra iuniperos hinc illinc dispositas, quae semitam ad ecclesiam ducentem indicabant, alba quaedam atque obscura figura ad sepulcrum volitavit. Ipsum sepulcrum arboribus tegebatur; itaque ubi figura evanuisset videre non potui. Strepitum alicuius vere se moventis audivi eo loco ubi primum albam figuram videram; cum eo venissem, Professorem parvulum puerum ulnis gestantem inveni. Ubi me vidit, eum mihi porrexit atque dixit:
“Iamne tibi satis est?”
“Non,” respondi ea voce quam ipse inimicam esse sentiebam.
“Nonne puerum vides?”
“Video; puer est. Sed quis eum huc attulit? Et num vulneratus est?” interrogavi.
“Videbimus,” inquit Professor; atque ambo properanter e coemeterio exivimus, illo puerum dormientem portante.
Ubi paulum discessimus, in arbustum intravimus atque igniario accenso guttur pueri inspeximus. Neque levem cutis laesionem neque cicatricem ullam habebat.
“Nonne recte dixi?” interrogavi quasi victoriam reportassem.
“Tempestive adfuimus,” inquit Professor grato animo.
Tum constituendum erat quid de puero ageremus; itaque inter nos deliberavimus. Si eum ad custodum stationem duceremus, aliquo modo explicare deberemus quid noctu egissemus; certe dicendum esset quomodo puerum invenissemus. Tandem igitur constituimus eum in Campum ferre atque, ubi custodem appropinquantem audiremus, eo loco relinquere ubi ab illo inveniri necesse esset; deinde domum quam celerrime redire. Omnia bene cesserunt.
Ad Campi Hampstediensis fines gravem custodis pedum strepitum audivimus atque, puero in semita deposito, procul exspectavimus donec ille, dum laternae lumen huc illuc versaret, eum vidit. Eum admirantem exclamare audivimus, deinde taciti discessimus. Forte feliciter prope Deversorium “Hispanorum” raedam meritoriam invenimus atque in urbem vecti sumus.
Dormire non possum; itaque haec scribo. Conandum tamen est ut paucas horas dormiam, quia Van Helsing meridie me arcessere veniet. Urget ut in aliam expeditionem secum eam.
27 SEPTEMBRIS.—Iam ad horam secundam post meridiem perventum erat, cum tandem idoneam conatus nostri occasionem nacti sumus. Funus meridie celebratum omnino confectum erat, postremique ex iis qui funus prosecuti fuerant tarde discesserant, cum nos, inter aliquot alnos occultati atque diligenter prospicientes, aedituum vidimus egredientem portam post se obserare. Tum scivimus nobis, si vellemus, usque ad mane tuto manere licere; Professor tamen dixit nobis unam ad summum horam opus fore.
Rursus horror ille me cepit, cum res ipsas esse veras sentirem, neque quidquam quod imaginatio effingeret in hoc negotio locum habere videretur; clareque intellexi quantis nos legum periculis obiceremus, opus religioni quoque contrarium aggressi. Praeterea omnia tam inutilia videbantur. Aperire loculum plumbeum, ut videremus num femina iam septem fere dies mortua vere mortua esset, atrox quidem fuerat; nunc autem sepulcrum iterum aperire, cum oculis ipsis testibus sciremus loculum vacuum esse, summae stultitiae videbatur.
Umeros tamen sustuli atque tacui; Van Helsing enim quo semel animum intendisset pergere solebat, quisquis contra diceret. Clavem sumpsit, cryptam aperuit atque rursus urbane me priorem intrare invitavit. Locus non tam horrendus erat quam nocte praeterita; sed, o, quam inenarrabiliter sordidus videbatur, solis lumine introrsum effuso! Van Helsing ad loculum Luciae accessit, ego secutus sum. Inclinatus laminam plumbeam vi rursus reflexit; tum me subita admiratio atque formido pervasit.
Ibi Lucia iacebat, prorsus, ut videbatur, qualem eam nocte ante funus videramus. Etiam magis quam umquam pulchritudine effulgebat, si id quidem fieri poterat; neque eam mortuam esse mihi persuadere poteram. Labra rubra erant, immo rubriora quam ante; genas autem tener rubor ornabat.
“Num hae praestigiae sunt?” interrogavi.
“Iamne tibi persuasum est?” respondit Professor. Dum haec dicebat, manum admovit atque—ita ut ego inhorrescerem—labra mortua retraxit, dentesque candidos ostendit.
“Vide,” perrexit, “vide: etiam acutiores sunt quam ante. Hoc et hoc”—unum dentem caninum eumque qui infra erat tetigit—“his dentibus parvuli pueri morderi possunt. Iamne credis, amice Ioannes?” Rursus inimica contradicendi cupiditas in me excitata est. Tam horribilem cogitationem quam ille suggerebat admittere non poteram; itaque aliquid disputare conatus, cuius me iam tum pudebat, dixi:
“Potuit post noctem praeteritam huc reponi.”
“Itane? Potuit. Sed a quo?”
“Nescio. Aliquis fecit.”
“Atqui iam hebdomadam mortua est. Plurima cadavera post tantum temporis spatium non ita apparerent.” Ad haec nihil habebam quod responderem; itaque tacui. Van Helsing silentium meum non animadvertere videbatur; certe nec aegre id ferebat nec tamquam victor laetabatur. Vultum mortuae intentissime spectabat, palpebras levans atque oculos inspiciens, rursusque labra aperiens dentes examinabat. Deinde ad me conversus dixit:
“Hic aliquid reperitur quod ab omnibus adhuc memoriae traditis discrepat; hic duplex quaedam vitae condicio est, a communi diversa. A vampyro morsa est cum sopore oppressa per somnum ambularet—ah, expavescis; hoc nescis, amice Ioannes, sed postea omnia scies—atque in tali sopore facillime ille accedere poterat ut plus sanguinis auferret. Sopita mortua est, atque sopita etiam mortua vivens est. Ita fit ut ab omnibus aliis differat.
“Plerumque, cum mortui viventes domi dormiunt”—dum loquitur, lato brachii gestu ostendit quid vampyro ‘domus’ esset—“vultu naturam suam produnt; haec autem, quae tam dulcis erat antequam mortua vivens fieret, ad communium mortuorum quasi inanitatem redit.
“Nihil ibi malignitatis est, vide; eo difficilius mihi est eam dormientem occidere.” Sanguis mihi prae formidine obriguit, atque paulatim intellegere coepi me Van Helsing sententiis assentiri. Sed si vere mortua esset, quid tandem horrendum erat in eo quod occideretur? Caput sustulit meque aspexit; mutationem vultus mei vidit, nam paene laetus dixit:
“Ah, nunc credis?”
Respondi: “Noli me tam vehementer statim urgere. Paratus sum assentiri. Quomodo hoc cruentum opus facies?”
“Caput ei amputabo et os allio implebo, atque palum per corpus adigam.” Horrui reputans corpus feminae quam amaveram ita lacerandum esse. Neque tamen sensus ille tam vehemens erat quam exspectaveram. Re vera iam hanc ipsam—mortuam viventem, ut Van Helsing appellabat—praesentem horrescere atque aversari incipiebam. Fierine potest ut amor totus in animo amantis sit, aut totus in eo quem amat?
Diu exspectavi ut Van Helsing inciperet; ille autem tamquam cogitationibus defixus stabat. Mox sacculi fibulam sonitu clausit atque dixit:
“Cogitavi atque constitui quid optimum sit. Si solum animi mei impetum sequerer, nunc, hoc ipso momento, facerem quod faciendum est. Sed alia quoque consideranda sunt, eaque milies difficiliora, quoniam nondum quid sibi velint intellegimus. Hoc simplex est. Neminem adhuc vita privavit, quamquam nihil nisi tempus deest; si nunc ageremus, periculum ab illa impendens in perpetuum tolleremus.
“Sed fortasse Arthuro opus nobis erit; quomodo autem ei hoc narrabimus? Si tu, qui vulnera in Luciae gutture vidisti atque tam similia vulnera in gutture pueri apud valetudinarium; si tu, qui loculum nocte praeterita vacuum, hodie autem plenum vidisti, feminamque quae tota hebdomada post mortem nihil mutata est nisi ut rubicundior atque pulchrior fieret—si haec omnia nosti, et albam illam figuram quae nocte praeterita puerum in coemeterium attulit, neque tamen ipsis oculis atque auribus tuis fidem habuisti, quomodo sperare possum Arthurum crediturum esse, qui nihil horum novit? Mihi diffisus est cum eum ab eius osculo retraxi, dum illa moriebatur.
“Scio eum mihi ignovisse, quod, ut ipse putat, falsa quadam opinione ductus eum prohibuerim ne, ut oportuit, vale diceret. Sed fortasse putabit nos alio etiam graviore errore deceptos hanc feminam vivam sepelivisse, atque omnium maxime erravisse cum eam occiderimus. Tum rursus argumentabitur nos, errore deceptos, nostris opinionibus eam occidisse; itaque semper miserrimus erit. Neque tamen umquam certus esse poterit; hoc autem omnium pessimum est.
“Aliquando putabit eam quam amavit vivam sepultam esse, atque ea cogitatio somnia eius horrore eorum quae illa pati debuerit implebit. Rursus putabit nos fortasse recte sensisse, carissimamque suam revera mortuam viventem fuisse. Minime! Semel ei dixi, atque ex eo tempore multa didici. Nunc, cum omnia vera esse sciam, centies milies certius scio eum per aquas amaras transeundum ei esse, ut ad dulces perveniat.
“Misero illa una hora subeunda est, quae vel ipsum caeli vultum ei atrum reddat; tum omnibus consulere poterimus pacemque ei reddere. Constitui. Abeamus. Tu ad valetudinarium tuum redi, ut ibi hac nocte sis, atque cura ut omnia recte se habeant. Ego autem hanc noctem hic in coemeterio meo modo agam. Cras nocte ad Deversorium Berkeley hora decima ad me venies. Arthurum quoque arcessam, atque illum egregium iuvenem Americanum qui sanguinem suum dedit.
“Postea omnibus nobis laborandum erit. Tecum usque ad Piccadilly veniam atque ibi cenabo; ante solis enim occasum huc redeundum est.”
Sepulcrum igitur obseravimus atque discessimus; murum coemeterii haud difficulter transgressi, raeda vecti Piccadilly rediimus.
EPISTULA A VAN HELSING IN SARCINA SUA APUD DEVERSORIUM BERKELEY RELICTA AD IOANNEM SEWARD MEDICINAE DOCTOREM
(Non tradita.)
27 SEPTEMBRIS.
Amice Ioannes,—
Haec scribo, si quid forte acciderit. Solus ad illud coemeterium excubitum eo. Volo ne Lucia, mortua vivens, hac nocte exeat, quo cras nocte avidior sit. Itaque quaedam quae illa non amat—allium atque crucifixum—affigam, atque ita ostium sepulcri praecludam. Nuper demum mortua vivens facta est; his rebus parebit.
Haec tamen tantum prohibent ne exeat; fortasse nihil valebunt si intrare cupiet. Tum enim mortuus vivens desperatione agitatur, atque viam qua minime resistitur inveniet, quaecumque erit. Tota nocte adero, a solis occasu usque ad tempus quo sol iam ortus erit; si quid cognosci poterit, cognoscam. Neque pro Lucia neque ab ipsa quidquam metuo; sed alter ille, cui debetur quod ipsa mortua vivens est, iam potest sepulcrum eius petere atque ibi perfugium invenire.
Callidus est, ut ex domino Ionatha scio atque ex eo quo modo nos per omne tempus decepit, dum nobiscum de Luciae vita ludebat, nosque victi sumus. Mortui autem viventes multis modis valent. Semper in una manu vires viginti virorum habet; etiam nos quattuor, qui vires nostras Luciae dedimus, eas omnes illi quoque dedimus. Praeterea lupum suum arcessere potest, atque alia nescio quae. Itaque si hac nocte huc venerit, me inveniet; nemo autem alius me inveniet—donec sero nimis erit.
Sed fortasse locum non tentabit. Nulla causa est cur tentet; in venandi locis multo uberior ei praeda suppetit quam in coemeterio ubi femina mortua vivens dormit atque unus senex vigilat.
Itaque haec scribo, si forte.... Sume chartas quae cum hac epistula sunt, commentarios Harker ceterasque, atque lege; deinde magnum illum mortuum viventem reperire stude, caputque ei amputa et cor combure, aut palum per illud adige, ut mundus ab eo quiescat.
Si ita evenerit, vale.
Van Helsing.
COMMENTARII DOCTORIS IOANNIS SEWARD
28 SEPTEMBRIS.—Mirum quantum hominem reficiat bene captus nocturnus somnus. Heri paene paratus eram portentosas Van Helsing opiniones admittere; nunc autem illae mihi nunc taetro quodam lumine illustratae videntur, sanae rationi vim inferentes. Non dubito quin ille omnia credat. Miror num mens eius aliqua ratione turbata sit. Certe aliqua ratio esse debet qua omnia haec arcana explicentur.
Num fieri potest ut Professor ipse haec fecerit? Tanto ingenii acumine praeditus est ut, si mente alienatus esset, quidquid ex aliqua cogitatione animo infixa facere vellet mira arte perficeret. Invitus talia suspicor; sane Van Helsing insanire paene aeque mirum esset ac illud alterum. Quidquid tamen est, eum diligenter observabo. Fortasse aliquid reperiam quo arcanum illustretur.
29 SEPTEMBRIS, MANE.... Nocte praeterita, paulo ante horam decimam, Arthurus et Quincius in cubiculum Van Helsing venerunt. Omnibus nobis dixit quid nos facere vellet, praecipue tamen Arthurum allocutus est, quasi omnium nostrum consilia ex eius voluntate penderent. Coepit dicere se sperare nos omnes quoque secum venturos esse; “nam,” inquit, “grave officium ibi explendum est. Epistulam meam sine dubio miratus es?” Haec quaestio ipsi domino Godalming proposita est.
“Miratus sum. Aliquamdiu etiam me perturbavit. Tot nuper calamitates familiam meam afflixerunt ut plures certe non desiderem. Cupidus quoque fui cognoscendi quid velis. Quincius et ego de eo locuti sumus; sed quo plura dicebamus, eo minus intellegebamus, donec nunc de me dicere possum me prorsus haerere neque quidquam de ulla re intellegere.”
“Ego quoque,” breviter inquit Quincius Morris.
“Ah,” inquit Professor, “tum vos ambo initio propiores estis quam amicus Ioannes hic, cui longa via redeundum est antequam vel eo perveniat unde incipere possit.”
Apparebat eum, me ne verbo quidem dicente, intellexisse me ad pristinam dubitandi consuetudinem rediisse. Deinde ad alios duos conversus summa gravitate dixit:
“Volo ut mihi permittatis hac nocte facere quod bonum esse puto. Scio me multum petere; ubi autem cognoveritis quid facere proponam, tum demum intellegetis quantum petam. Itaque licetne rogare ut, re nondum cognita, mihi promittatis? Ita postea, etiamsi aliquamdiu mihi irati eritis—quod fieri posse dissimulare mihi non debeo—vos ipsos de nulla re accusabitis.”
“Aperte certe loqueris,” interposuit Quincius. “Ego Professoris fidem praestabo. Quo tendat non satis intellego; sed virum probum esse iuro, atque hoc mihi satis est.”
“Gratias tibi ago, domine,” inquit Van Helsing cum dignitate. “Honori mihi duxi te inter amicos mihi fidentes numerare; hoc autem fidei tuae testimonium mihi carissimum est.” Manum porrexit, quam Quincius prehendit.
Tum Arthurus locutus est:
“Doctor Van Helsing, non libenter ‘porcum in sacco emo,’ ut apud Scotos dicitur. Si quid agitur quod aut meum viri honesti honorem aut fidem Christianam laedat, tale promissum facere non possum. Si mihi confirmare potes id quod paras neutri repugnare, statim consentio; quamquam quid tandem velis nullo modo intellegere possum.”
“His condicionibus assentior,” inquit Van Helsing; “hoc unum a te peto: si quid a me factum condemnare necessarium duxeris, primum diligenter rem considera atque perspice num id condicionibus quas posuisti repugnet.”
“Convenit,” inquit Arthurus; “id aequum est. Nunc autem, his dictis, licetne quaerere quid nobis faciendum sit?”
“Volo ut mecum venias, atque clam venias, ad coemeterium Kingsteadense.”
Arthurus vultu demisso quasi attonitus dixit:
“Ubi misera Lucia sepulta est?” Professor caput inclinavit. Arthurus perrexit: “Et cum ibi fuerimus?”
“Sepulcrum intrabimus!” Arthurus surrexit.
“Professor, serio loqueris, an iocus aliquis immanis est? Ignosce; video te serio loqui.” Rursus consedit; videbam tamen eum firmum atque erectum sedere, dignitatis suae memorem. Silentium erat, donec iterum interrogavit:
“Et cum in sepulcro fuerimus?”
“Loculum aperiemus.”
“Nimis hoc est!” dixit atque iratus rursus surrexit. “Paratus sum omnia patienter ferre quae rationi consentanea sunt; sed hoc—hanc sepulcri profanationem—eius quae—” Ipsa indignatio vocem ei interclusit. Professor eum miserans aspexit.
“Si vel unum a te dolorem avertere possem, miser amice,” inquit, “Deus scit quam libenter id facerem. Sed hac nocte nobis per spinosas semitas incedendum est; alioquin postea atque in perpetuum pedes quos amas per vias flammarum ambulabunt!”
Arthurus vultu pallido atque rigido caput sustulit dixitque:
“Cave, domine, cave!”
“Nonne satius esset audire quae dicturus sum?” inquit Van Helsing. “Tum saltem scies quo usque consilium meum pertineat. Pergamne?”
“Satis aequum est,” interposuit Morris.
Post aliquam moram Van Helsing non sine labore, ut apparebat, perrexit:
“Lucia mortua est, nonne? Ita! Ergo nulla ei iniuria fieri potest. Sed si mortua non est—”
Arthurus subito surrexit.
“Bone Deus!” exclamavit. “Quid vis dicere? Num aliquis error fuit? Num viva sepulta est?” Gemuit eo dolore quem ne spes quidem mitigare poterat.
“Non dixi eam vivere, mi fili; neque id putavi. Hoc tantum dico: potest fieri ut mortua vivens sit.”
“Mortua vivens! Nec viva! Quid vis dicere? Num hoc omne somnium horrendum est, an quid est?”
“Sunt arcana quae homines tantum coniectura persequi possunt, quaeque per saecula non nisi ex parte explicare possunt. Crede mihi: nunc in limine unius ex illis mysteriis stamus. Sed nondum omnia dixi. Licetne mihi Luciae mortuae caput amputare?”
“Per caelum atque terram, minime!” Arthurus exclamavit immani animi impetu. “Ne pro toto quidem mundo consentiam ut corpus eius mortuum ullo modo mutiles. Doctor Van Helsing, nimis me temptas. Quid tibi feci ut me sic torqueas? Quid misera dulcissima illa puella fecit ut tantam ignominiam sepulcro eius inferre velis? Tu insanis qui talia dicis, an ego insanio qui audio? Ne ausis quidem amplius de tanta profanatione cogitare; nihil tibi facere permittam.
“Meum officium est sepulcrum eius ab iniuria defendere; atque, per Deum, faciam!”
Van Helsing ex eo loco ubi totum tempus sederat surrexit atque graviter et severe dixit:
“Domine Godalming, mihi quoque officium est, officium erga alios, officium erga te, officium erga mortuos; atque, per Deum, faciam! Hoc unum nunc a te peto: veni mecum, aspice atque audi. Si postea, cum idem rogavero, non etiam acrius quam ego ipse id fieri cupies, tum—tum officium meum exsequar, quale id esse existimavero.
“Deinde, ut voluntati tuae satisfaciam, rationem tibi reddere paratus ero, quando et ubi voles.” Vox eius paulum fracta est, atque voce misericordiae plena perrexit:
“Sed, obsecro te, noli mihi iratus discedere. Per longam vitam multa feci quae saepe ingrata factu erant atque interdum cor meum torquebant; numquam tamen tam grave opus mihi fuit quam nunc. Crede mihi: si tempus venerit quo animum erga me mutare possis, unus tuus benignus aspectus omnem huius tristissimae horae dolorem delebit; nam omnia facerem quae homo facere potest ut te a dolore servarem. Cogita modo.
“Cur enim tantum laboris atque doloris mihi ipse imponerem? E patria mea huc veni ut quidquid possem boni facerem; primum ut amico Ioanni gratificarer, deinde ut dulcissimae puellae subvenirem, quam ego quoque amare coepi. Illi—pudet me tantum dicere, sed tua causa dico—idem dedi quod tu: sanguinem venarum mearum. Dedi ego, qui non, ut tu, amator eius eram, sed tantum medicus atque amicus.
“Noctes meas diesque ei dedi—ante mortem, post mortem; atque si mors mea ei etiam nunc prodesse potest, cum mortua sit atque mortua vivens, mortem meam ultro ei concedam.” Haec dixit cum gravitate quadam miti, Arthurumque vehementer commovit. Senis manum prehendit atque voce fracta dixit:
“O quam difficile est hoc cogitare, neque intellegere possum; sed certe tecum veniam atque exspectabo.”