EPISTULA MINAE HARKER AD LUCIAM WESTENRA
BUDAPESTINI, 24 AUGUSTI.
Carissima mea Lucia,—Scio quam cupide exspectes ut tibi narrem quidquid acciderit ex quo in statione ferriviaria Whitbiae discessimus. Accipe igitur, cara mea: Hullum sine incommodo perveni, inde nave Hamburgum, deinde hamaxosticho huc. Vix quidquam itineris meminisse mihi videor, praeter hoc unum: sciebam me ad Ionatham venire, atque, quoniam ei aegrotanti ministratura eram, me interim quam plurimum dormire debere. Carissimum meum inveni—o quam macilentum, quam pallidum, quam infirmum visu!
Illa animi constantia e caris eius oculis evanuit, et illa quieta dignitas quam tibi in vultu eius esse narraveram evanuit. Ipse vix sui ipsius umbra est, neque meminit quid sibi per longum iam tempus acciderit. Certe vult me hoc credere; ego autem numquam rogabo. Horrendum aliquem ictum animi accepit, et vereor ne animum eius iam debilitatum nimis fatiget, si praeterita memoria repetere conetur.
Soror Agatha, optima mulier et natura ipsa ad aegrotos curandos nata, mihi dicit eum, dum sui compos non esset, de rebus horrendis deliravisse. Quae essent scire cupiebam; illa vero signo tantum crucis se munivit atque se numquam dicturam affirmavit. Deliria aegrotantium, inquit, arcana Dei sunt; si quae soror ea ex ipsa vocatione sua audiat, fidem sibi commissam religiose servare debet.
Dulcissima et optima anima est. Postridie, me perturbatam conspicata, ipsa rem rursus attigit. Dixit quidem se numquam posse repetere quae miser ille meus delirans locutus esset; hoc tamen addidit: “Hoc tantum tibi dicere possum, cara mea: nihil ad ullam rem pertinebat quam ipse male fecisset; neque tibi, quae uxor eius futura es, ulla causa sollicitudinis est. Te non oblitus est neque officii sui erga te. Metus eius de rebus magnis atque terribilibus erat, quas nullus mortalium verbis explicare potest.”
Vere credo bonam illam animam putavisse me fortasse aemulatione vexari ne miser meus aliam puellam adamavisset. Egone de Ionathae fide propter aliam mulierem dubitarem! Et tamen, cara, tacite tibi fateor, occulta quaedam laetitia animum pervasit cum intellexi nullam aliam mulierem causam doloris eius esse. Nunc iuxta lectum eius sedeo, ita ut vultum dormientis videre possim. Evigilat!...
Cum evigilasset, pallium suum petiit, quia aliquid e sinu sumere volebat. Sororem Agatham rogavi, quae omnia eius attulit. Inter ea libellum annotationum vidi; iam rogatura eram ut mihi liceret eum inspicere—sciebam enim me ibi fortasse indicium aliquod doloris eius inventuram—sed credo eum desiderium meum in oculis meis vidisse. Me ad fenestram ire iussit, quia paulisper prorsus solus esse volebat.
Deinde me revocavit. Cum accessissem, manum super libellum tenebat, atque gravissime mihi dixit:
“Wilhelmina”—statim intellexi eum rem ex animo gravissime agere, quia ex quo me in matrimonium petiit numquam me hoc nomine appellavit—“nosti, cara, quid de fide inter maritum et uxorem sentiam: nullum arcanum, nulla occultatio esse debet. Gravissimum animi ictum accepi; cum autem quid fuerit cogitare conor, caput mihi vertitur, neque scio utrum omnia vera fuerint an somnia insani. Scis me febri cerebrali laboravisse; id ipsum insanire est. Arcanum hic est, neque ego illud scire volo.”
“Vitam meam hinc, una cum matrimonio nostro, rursus incipere volo.” Iam enim, cara mea, constitueramus quam primum sollemnia perfici possent nos matrimonio iungendos esse. “Visne, Wilhelmina, eadem mecum ignorantia contenta esse? Ecce liber. Accipe eum et serva; lege, si vis, sed mihi numquam indica quid contineat, nisi forte grave aliquod officium me aliquando cogat ad amaras illas horas redire, sive per vigilias sive per somnum, sive sana mente sive mente alienata, quae hic consignata sunt passus sim.” Defessus in pulvinos recidit; ego librum sub pulvino posui atque eum osculata sum.
Sororem Agatham rogavi ut a Matre Superiore peteret nobis licere hac ipsa die matrimonio coniungi; responsum exspecto....
Modo rediit nuntiavitque capellanum ecclesiae missionis Anglorum arcessitum esse. Intra horam nubemus, aut quam primum post eam horam Ionathas evigilaverit....
Lucia, hora venit atque praeteriit. Nescio quid sollemne animum meum occupat, et tamen valde, valde felix sum. Ionathas paulo post horam evigilavit; omnia parata erant, atque in lecto pulvinaribus sustentatus assedit. “Volo” fortiter ac firmiter respondit. Ego vix loqui poteram; cor tam plenum erat ut etiam illa pauca verba mihi faucibus haerere viderentur. Carae sorores tam benignae fuerunt. Deo volente, numquam eas obliviscar, neque gravium dulciumque officiorum quae in me suscepi. Nunc tibi de dono nuptiali meo dicendum est.
Cum capellanus sororesque discessissent meque solam cum marito reliquissent—o Lucia, primum nunc verba “maritus meus” scripsi!—libellum de sub pulvino tuli, charta alba involvi, taeniola pallide caerulea quae circa collum meum fuerat circumligavi, nodum cera obsignavi, anulo autem nuptiali pro sigillo usa sum.
Deinde librum osculata sum, marito ostendi, dixique me ita eum servaturam, ut per omnem vitam signum externum et visibile esset fiduciae quam alter in alterum haberemus; me numquam eum aperturam nisi eius ipsius carissimi causa aut si grave aliquod officium id postularet. Tum manum meam sua cepit—o Lucia, prima erat vice qua manum uxoris suae tenuit—atque dixit hoc sibi omnium rerum in toto mundo carissimum esse; se, si opus esset, totum praeteritum iterum passurum ut hoc obtineret.
Miser ille dicere volebat partem aliquam praeteriti; sed de tempore nondum recte cogitare potest. Non mirabor si initio non mensem tantum sed annum quoque confundat.
Quid, cara mea, dicere poteram? Tantum respondi me felicissimam omnium mulierum in toto mundo esse; nihil me ei dare posse nisi me ipsam, vitam meam atque fidem meam, quibus amor meus atque officium per omnes vitae dies adiungerentur. Et, cara, cum me osculatus est et infirmis illis manibus ad se traxit, tamquam sollemnissimum quoddam inter nos foedus ictum esset....
Cara Lucia, scisne cur haec omnia tibi narrem? Non solum quia mihi dulcissima sunt, sed quia tu mihi fuisti atque es carissima. Mihi datum est amica atque dux tua esse cum e schola puellarum in latiorem vitae orbem transires. Nunc volo ut, oculis felicissimae uxoris, videas quo me officium duxerit, ut in matrimonio tuo tu quoque tam felix esse possis quam ego sum.
Cara mea, Faxit Deus omnipotens ut vita tua talem se praebeat qualem nunc promittit: longus dies solis, sine vento aspero, sine officii oblivione, sine diffidentia. Non possum optare ne ullum dolorem patiaris; id mortalibus dari non potest. Sed ex toto corde spero te semper tam felicem futuram esse quam nunc ego sum. Vale, cara mea. Hanc epistulam statim mittam, et fortasse mox iterum scribam. Desinendum est; Ionathas evigilat—marito meo adesse debeo!
Semper amantissima tua
Mina Harker.
Epistula Luciae Westenra ad Minam Harker
WHITBIAE, 30 AUGUSTI.
Carissima mea Mina,—Maria amoris et decies centena milia osculorum! Utinam mox in domo tua cum marito tuo sis. Vellem te tam cito domum redire posse ut apud nos hic aliquantum maneres. Aer ille validus Ionatham celeriter reficeret; me certe prorsus refecit. Appetitu corvo marino digno fruor, vigore abundo atque bene dormio. Gaudebis audire me iam prorsus desisse somno ambulare. Credo me tota hebdomada e lecto, postquam nocte in eum intravi, ne semel quidem surrexisse. Arthurus dicit me pinguescere.
Obiter, oblita sum tibi dicere Arthurum hic esse. Quot ambulationes, quot itinera raeda, quot equitationes, remigationes, ludi pilae trans rete alternis ictibus pulsae atque piscationes simul facimus! Eum magis quam umquam amo. Ille dicit se me magis amare; hoc autem dubito, quia principio mihi dixit se plus amare non posse quam tum amabat. Sed nugae sunt. Ecce, me vocat. Igitur nunc nihil amplius a tua amantissima
Lucia.
P.S.—Mater te amanter salutat. Melior esse videtur, pauper cara.
P.P.S.—Die 28 Septembris nubemus.
Commentarii Doctoris Ioannis Seward
20 AUGUSTI.—Renfield nova in dies investigandi argumenta praebet. Nunc adeo quievit ut interdum furor omnino intermittere videatur. Prima hebdomada post impetum perpetuo violentus fuit. Deinde quadam nocte, ipsa luna oriente, subito quievit atque sibi identidem mussitabat: “Nunc exspectare possum; nunc exspectare possum.” Custos mihi nuntiavit; statim descendi ut eum ipse viderem.
Adhuc camisia coercitoria indutus in cella cuius parietes molli materia obducti erant versabatur, sed rubor suffusus e vultu recesserat, oculique aliquid pristinae illius supplicis—paene dicerem servilis—mansuetudinis recuperaverant. Statu eius praesenti contentus fui et eum solvi iussi. Custodes dubitaverunt; tandem tamen sine querela imperata fecerunt.
Mirabar aegrotum etiam tum tantum leporis retinuisse ut diffidentiam eorum animadverteret atque eam irrideret. Ad me propius accessit atque, dum furtim eos respicit, susurravit: “Putant me tibi nocere posse! Me tibi nocere! Stulti!”
Nescio quo pacto placebat mihi etiam apud hunc miserum ab aliis distingui; neque tamen cogitationem eius sequor. Putatne aliquid mihi secum commune esse, ita ut quasi in eadem parte stemus? An ab me tantum bonum sperat ut salus mea sibi necessaria sit? Postea investigandum est. Hac nocte loqui non vult. Ne catulus quidem, ne felis adulta oblata, eum allicit.
Hoc unum dicit: “Feles iam nihili facio. Nunc maiora habeo de quibus cogitem; possum exspectare, possum exspectare.”
Post aliquantum temporis eum reliqui. Custos dicit eum quietum mansisse usque ad ipsam auroram; tum primum inquietum, mox violentum factum esse, donec tandem in talem paroxysmum incidit ut viribus exhaustus animo deficiens in altum quendam torporem incideret.
... Tres iam noctes eadem res accidit: interdiu violentus, a luna orta usque ad solem orientem quietus. Utinam aliquod causae indicium invenire possem. Paene videtur vis quaedam adesse quae accedit atque recedit. Bona cogitatio! Hac nocte sanorum hominum consilia cum insani sollertia certabunt. Ante sine auxilio nostro effugit; hac nocte nostro auxilio effugiet. Occasionem ei dabimus, viros autem paratos habebimus qui eum, si opus sit, sequantur....
23 AUGUSTI.—“Semper accidit quod non exspectatur.” Quam bene vitam noverat Beniaminus Disraeli! Avis nostra, ubi caveam apertam invenit, volare noluit; ita omnia consilia nostra tam callide comparata in irritum ceciderunt. Unum tamen probavimus: intervalla quietis satis diu durant. Posthac vincula eius per aliquot horas cotidie levare poterimus. Custodi nocturno imperavi ut, ubi aegrotus quietus factus sit, eum tantum in cella molli includat usque ad horam unam ante solis ortum.
Miseri corpus remissione fruetur, etiamsi mens beneficium non sentiat. Audi! Iterum quod non exspectatur! Vocor: aegrotus rursus effugit.
POSTEA.—Altera expeditio nocturna. Renfield callide exspectavit donec custos cubiculum ad inspiciendum intraret; tum praeter eum erupit atque per ambulacrum fugit. Custodes eum sequi iussi. Rursus in desertae domus praedium cucurrit, ubi eum eodem loco invenimus, veteris sacelli ianuae arcte adpressum. Cum me vidit, furiosus factus est; nisi custodes tempore eum apprehendissent, me interficere conatus esset. Dum eum tenebamus, res insolita accidit.
Subito vires duplicavit, deinde aeque subito quievit. Subito circumspicere coepi, sed nihil vidi. Tum oculos aegroti animadverti atque eorum aciem secutus sum; nihil tamen in caelo luna illustrato conspicere potui nisi vespertilionem magnum, qui tacito ac paene larvali volatu ad occidentem ferebatur. Vespertiliones plerumque circumvolant et huc illuc citato volatu discurrunt; hic autem recta procedere videbatur, quasi certo sciret quo tenderet aut proprium aliquod consilium haberet. Aegrotus singulis momentis tranquillior factus est; mox dixit: “Non opus est me ligare; quiete redibo.” Sine difficultate in domum rediimus. Nescio quid ominosi in hac tranquillitate sentio; noctem hanc non obliviscar....
Commentarii Luciae Westenra
HILLINGHAMIAE, 24 AUGUSTI.—Minam imitari debeo atque res scribere pergere. Tum, cum tandem conveniemus, diu colloqui poterimus. Quando id futurum sit nescio. Utinam rursus mecum esset; valde enim infelix me sentio. Hesterna nocte rursus quasi somniabam, sicut Whitbiae. Fortasse mutatio aeris est, aut reditus domum. Omnia mihi obscura et horrenda sunt, quia nihil meminisse possum; tamen vagus quidam metus me implet, et adeo infirma atque exhausta sum.
Cum Arthurus ad prandium venisset, vultu paene dolente me aspexit; ego autem non tantum animi habebam ut hilaritatem simularem. Nescio an hac nocte in matris cubiculo dormire possim. Praetextum aliquem inveniam atque temptabo.
25 AUGUSTI.—Altera nox mala. Mater consilium meum non libenter accepit. Ipsa quoque non satis bene se habere videtur, atque fortasse cavet ne me ipsa sollicitet. Vigilare conata sum atque aliquandiu perstiti; sed ubi horologium duodecimam sonuit, e levi somno experrecta sum, itaque antea obdormiscere coeperam. Ad fenestram quasi scalpendi aut alis feriendi sonus erat; nihil tamen curavi, et cum nihil amplius meminerim, credo me tum dormivisse. Iterum somnia mala. Utinam meminisse possem.
Hoc mane misere infirma sum. Pallore mortuo affecta sum, et fauces dolent. Fortasse pulmonibus aliquid mali est, quia numquam satis aeris haurire mihi videor. Cum Arthurus venerit, laeta esse conabor; alioquin scio eum me talem videndo miserum futurum.
Epistula Arthuri Holmwood ad Doctorem Seward
DEVERSORIUM ALBEMARLIANUM, 31 AUGUSTI.
Carissime Ioannes,—Beneficium a te peto. Lucia aegrotat; hoc est, nullo quidem certo atque proprio morbo laborare videtur, sed miserrime se habet aspectu atque cotidie peior fit. Rogavi num aliqua causa esset; matrem autem eius interrogare non audeo, quia in praesenti valetudine mentem miserae dominae de filia perturbare mortiferum esset. Domina Westenra mihi secreto dixit de se iam actum esse—morbus cordis—quamquam pauper Lucia adhuc nescit. Persuasum habeo aliquid mentem carissimae meae consumere.
Paene insanio cum de ea cogito; eam videre ipsum dolorem mihi affert. Dixi me te rogaturum ut eam videres; illa primo recusavit—scio cur, vetus amice—tandem tamen consensit. Scio hoc tibi grave futurum esse, amice; sed propter eam fit, neque ego petere neque tu agere dubitare debemus. Cras hora 2 ad prandium Hillinghamiam venies, ne suspicio ulla Dominae Westenra oriatur; post prandium Lucia occasionem inveniet ut sola tecum sit.
Ad theam ego veniam, deinde simul discedere poterimus. Anxietate impleor et quam primum postquam eam videris tecum solus colloqui cupio. Noli deesse!
Arthurus.
Telegramma Arthuri Holmwood ad Seward
1 SEPTEMBRIS.
Ad patrem meum arcessitus sum; gravius aegrotat. Scribo. Omnia plene per tabellarium huius noctis ad Ringum mitte. Si necesse est, telegramma mitte.
Epistula Doctoris Seward ad Arthurum Holmwood
2 SEPTEMBRIS.
Carissime vetus amice,—De valetudine Luciae Westenra statim tibi scribo. Mea quidem sententia, nulla perturbatio functionalis neque ullus mihi cognitus morbus reperitur. Eius tamen aspectus minime mihi probatur; miserabiliter mutata est ex quo novissime eam vidi. Meminisse autem debes mihi non tantam facultatem examinandi datam esse quantam vellem; ipsa amicitia nostra parvam quandam difficultatem facit quam ne ars quidem medica neque consuetudo prorsus tollere potest.
Optimum erit tibi exacte narrare quid acciderit, ut tu ipse aliquatenus iudicare possis. Deinde dicam quid fecerim et quid facere statuerim.
Luciam Westenra specie laetissimam inveni. Mater aderat, atque paucis momentis intellexi eam omnibus viribus conari matrem fallere ne anxia fieret. Non dubito quin, si causam cautelae non plane sciat, saltem suspicetur. Tres soli prandimus; cum omnes hilaritatem studiose sequeremur, velut laborum merces tandem aliquid verae hilaritatis inter nos ortum est. Deinde Domina Westenra cubitum ad requiescendum abiit, Lucia autem mecum relicta est.
In conclave secretum eius ivimus. Donec eo pervenimus laetitiam retinuit, quia ministri ultro citroque ibant. Simul autem atque ianua clausa est, simulatio e vultu decidit; magno suspirio in sellam consedit et oculos manu texit. Cum ficta hilaritas cessavisset, ea animi mutatione statim usus sum ut morbi naturam diligentius explorarem. Suavissime mihi dixit:
“Dicere non possum quantopere de me ipsa loqui oderim.” Eam admonui fidem medico commissam sacram esse, te autem gravissime de ea sollicitum esse. Quid vellem statim intellexit atque uno verbo rem composuit: “Arthuro quidquid vis dic. De me nihil laboro; de illo uno omnis mihi cura est!” Itaque plane liber sum.
Facile videbam eam aliquatenus exsanguem esse; signa tamen anaemiae usitata videre non poteram. Casu etiam sanguinis qualitatem explorare potui. Dum fenestram quae aegre aperiebatur aperire conabatur, funiculus ruptus est, illaque manum vitro fracto leviter incidit. Vulnus ipsum leve erat, sed opportunitatem manifestam praebuit; paucas sanguinis guttas collegi atque examinavi.
Analysis qualitativa statum prorsus normalem ostendit atque, quantum ex ea iudicare licet, valetudinem satis robustam esse indicat. In ceteris rebus physicis satis persuasum habui nullam causam esse cur solliciti essemus; cum tamen causa alicubi esse debeat, causam in aliqua animi perturbatione quaerendam esse censui. Queritur interdum se plene respirare non posse; somnum quoque gravem ac lethargicum pati, cum somniis quae eam terrent sed quorum postea nihil meminit.
Dicit se puellam ambulare per somnum solitam esse; Whitbiae consuetudinem rediisse, atque semel noctu foras ambulavisse et ad Rupem Orientalem pervenisse, ubi Domina Murray eam invenerit. Negat tamen id recentiore tempore accidisse. Dubito; itaque quod optimum mihi visum est feci: scripsi veteri amico atque magistro meo, Professori Van Helsing Amstelodamensi, qui de morbis obscuris quantum quisquam in toto orbe scit.
Eum rogavi ut huc veniat; et quia mihi dixisti omnes impensas ad te pertinere, indicavi ei quis sis et quo vinculo cum Lucia Westenra iungaris. Hoc, carissime, ex voluntate tua feci; mihi enim maxima gloria atque laetitia est quidquid possum pro ea facere. Van Helsing, certo scio, ob peculiare quoddam beneficium quod ei olim praestiti quidvis pro me faceret; quacumque igitur causa veniat, voluntati eius obsequi debemus.
Nonnumquam quasi sua sponte omnia praecipere videtur, sed tantum quia rem de qua loquitur melius quam ceteri intellegit. Philosophus est et metaphysicus, atque inter doctissimos huius aetatis rerum naturae investigatores numerandus; mentem autem, ut credo, omnino apertam habet.
Nervi ferrei, animus gelido quasi montis rivo similis et semper tranquillus, voluntas indomita, sui imperium et patientia, quae in eo iam non merae virtutes sed paene divina beneficia videntur, et cor omnium benignissimum atque sincerissimum—haec sunt instrumenta quibus nobile opus pro genere humano gerit, tam in doctrina quam in usu; nam tam late patet mens eius quam misericordia omnia complectitur. Haec tibi dico ut scias cur tantam in eo fiduciam ponam. Rogavi ut statim veniat. Cras Luciam Westenra iterum videbo.
Mihi apud Emporium occurret, ne matrem eius tam cito altera visitatione mea terream.
Semper tuus,
Ioannes Seward.
Epistula Abrahae Van Helsing, Medicinae Doctoris, Philosophiae Doctoris, Litterarum Doctoris, etc., ad Doctorem Seward
2 SEPTEMBRIS.
Amice bone,—Acceptis litteris tuis, iam ad te propero. Bene accidit: statim proficisci possum neque cuiquam eorum qui se mihi commiserunt iniuriam facio. Si fortuna aliter se haberet, illis malum esset; ego enim ad amicum venio cum me vocat, ut eos iuvem quos ille caros habet.
Amico tuo dic: cum olim gangraenae venenum ex vulnere meo tam celeriter exsuxisti, quod culter e manu trepidi amici nostri elapsus inflixerat, maius amico tuo beneficium contulisti quam universae eius divitiae afferre possent, cum ille auxilio meo egeat tuque me arcessas. Sed mihi etiam gaudium accedit quod pro amico tuo facio; ad te enim venio.
Cura igitur ut mihi conclavia in Deversorio Magno Orientali parentur, ut prope sim; et ita, quaeso, dispone ut cras non nimis sero iuvenem dominam videamus, quia fortasse eadem nocte huc redire debeam. Sin opus erit, post triduum iterum veniam atque diutius manebo, si necesse erit. Interim vale, amice Ioannes.
Van Helsing.
Epistula Doctoris Seward ad Arthurum Holmwood, virum honorabilem
3 SEPTEMBRIS.
Carissime Arthure,—Van Helsing venit atque abiit. Mecum ad Hillinghamiam venit; Lucia autem prudenter effecerat ut mater foris pranderet, itaque soli cum ea fuimus. Van Helsing aegrotam diligentissime examinavit. Mihi relationem mittet, ego autem te certiorem faciam; neque enim per totam examinationem adfui. Vereor ne graviter sollicitus sit, sed dicit se cogitare debere. Cum ei de amicitia nostra atque de fiducia tua in me dixissem, respondit: “Omnia quae tu putas ei dicere debes.”
“Quid ego putem quoque dic, si id divinare potes et si vis. Non, non iocor. Haec res iocus non est; de vita et morte agitur, fortasse de maiore re.” Rogavi quid significaret, nam valde gravis erat. Hoc dixit cum in urbem redieramus et poculum theae ante profectionem Amstelodamum bibebat. Nihil amplius indicare voluit. Noli ei irasci, Arthure; ipsa reticentia ostendit eum tota mente de Lucia cogitare.
Tempore opportuno satis aperte loquetur, certo scias. Dixi igitur me visitationem nostram simpliciter descripturum esse, quasi singularem relationem pro Telegrapho Cotidiano scriberem. Ille quasi non audisset; tantum animadvertit fuliginem Londiniensem non iam tam malam esse quam cum hic discipulus esset. Relationem eius cras accipiam, si omnino fieri poterit; certe litteras habebo.
Nunc de visitatione. Lucia laetior erat quam die quo primum eam vidi, et certe melius spectabat. Aliquid illius mortui palloris qui te tam graviter terruit amiserat, respiratioque normalis erat. Professori suavissima fuit, ut semper omnibus est, atque eum tranquillum facere conata est; tamen videbam miseram puellam magno conatu id agere. Credo Van Helsing quoque vidisse; illum enim sub hirsutis superciliis velocem aspectum animadverti quem olim bene noveram.
Tum de omnibus rebus praeter nos ipsos et morbos tam infinita comitate colloqui coepit ut paulatim ficta Luciae alacritas in veram mutaretur. Deinde, nullo quasi transitu visibili, sermonem leniter ad causam visitationis suae reduxit atque suaviter dixit:
“Carissima iuvenis, maximum mihi gaudium est quod tantopere amaris. Id multum valet, cara mea, etiam si aliud sit quod ego nondum video. Dicunt mihi te animo demissam fuisse et pallore quasi mortuo. Ego eis dico: ‘Phui!’” Digitos versus me crepuit atque perrexit: “Tu autem et ego ostendemus quam errent.”
“Quid ille”—me eodem vultu gestuque monstravit quo olim in schola discipulis me ostenderat, occasione quadam—immo, post illam occasionem—quam mihi numquam oblivioni dare sinit—“de puellis iuvenibus scire potest? Insanos suos habet quibuscum agat, quos ad laetitiam et ad eos qui eos amant reducat. Magnum opus est; et o quanta merces est, cum tantam felicitatem dare possumus!”
“Sed puellae iuvenes! Uxorem non habet neque filiam. Puellae autem iuvenibus se non aperiunt; senibus, mei similibus, aperiunt, qui multos dolores multasque eorum causas noverunt. Itaque, cara mea, eum in hortum mittemus ut sigarellum fumet, dum tu et ego pauca soli colloquimur.” Quid vellet intellexi atque per hortum ambulavi. Paulo post professor ad fenestram venit meque revocavit. Vultu gravis erat, sed dixit: “Diligenter examinavi; nulla causa functionalis est.”
“Tecum consentio multum sanguinis amissum esse; amissum est, sed nunc non amittitur. Status tamen eius nullo modo anaemicus est. Rogavi ut ancillam ad me mittat, ut unam aut duas quaestiones faciam, ne quid forte praeteream. Bene scio quid illa dictura sit. Et tamen causa est; semper causa cuiusque rei est. Domum redire atque cogitare debeo. Tu cotidie telegramma ad me mitte; si causa erit, iterum veniam.”
“Morbus—nam non omnino valere morbus est—me movet; et dulcis illa iuvenis me quoque movet. Ipsa me mirum in modum delectat; et propter eam, etiamsi non propter te neque propter morbum, veniam.”
Ut tibi dixi, ne cum soli essemus quidem quidquam amplius dicere voluit. Itaque nunc, Arthure, omnia scis quae ego scio. Vigilantissime observabo. Spero pauperem patrem tuum recreari. Gravissimum tibi est inter duos homines tam caros distrahi. Scio quid de officio erga patrem sentias, et recte facis quod illi adhaeres; sed, si necesse erit, statim tibi nuntium mittam ut ad Luciam venias. Noli igitur nimis sollicitus esse nisi a me audieris.
Commentarii Doctoris Ioannis Seward
4 SEPTEMBRIS.—Aegrotus zoophagus adhuc nos maxime tenet. Unum tantum furoris impetum habuit, eumque heri tempore insolito. Paulo ante meridiem inquietus fieri coepit. Custos signa noverat atque statim auxilium vocavit. Feliciter viri cursu venerunt atque tempore adfuerunt; ipso meridie tam violentus factus est ut omnium vires ad eum continendum opus essent.
Post circiter quinque minuta paulatim quietior fieri coepit; tandem in melancholiam quandam delapsus est, in qua usque adhuc manet. Custos dicit clamores eius inter paroxysmum vere horrendos fuisse. Cum advenissem, satis negotii habui ceteros aegrotos eius vocibus territos curando. Effectum facile intellego; etiam me sonitus perturbaverunt, quamquam satis procul aberam.
Iam hora cenae in asylo praeteriit; aegrotus tamen in angulo sedet cogitationibus mersus, vultu hebeti, truci, misero, qui aliquid potius significare quam aperte ostendere videtur. Rem prorsus intellegere non possum.
POSTEA.—Altera mutatio. Hora quinta eum visitavi; tam laetus atque contentus esse videbatur quam olim. Muscas capiebat atque edebat; quot autem cepisset, tot notas unguibus in margine ianuae inter mollis tegumenti iugos incidebat. Cum me vidit, ad me venit, de pravo suo modo agendi veniam petiit, atque humillime ac paene serviliter rogavit ut in cubiculum suum reduceretur et libellum annotationum reciperet.
Placuit ei morem gerere. Itaque iam in cubiculo suo est, fenestra aperta. Saccharum theae in limine fenestrae sparsit atque messem sane copiosam muscarum colligit. Nunc eas non edit, sed, sicut olim, in capsa ponit atque iam angulos cubiculi inspicit ut araneam inveniat. Conatus sum efficere ut de proximis diebus loqueretur; quodlibet enim indicium de cogitationibus eius maximo mihi auxilio esset. Sed allici non potuit.
Per unum alterumve momentum tristissimus visus est atque voce remota, quasi sibi potius quam mihi loqueretur, dixit: “Actum est! actum est! Me deseruit. Nulla mihi spes est, nisi ipse rem faciam!” Tum subito ad me conversus vultu firmo dixit: “Doctor, nonne mihi valde benignus eris atque paulo plus sacchari dabis? Credo mihi profuturum.”
“Et muscis?” dixi.
“Ita! Muscae quoque id amant, et ego muscas amo; ergo id amo.” Sunt tamen qui tam parum sapiant ut insanos ratiocinari negent. Duplicem sacchari portionem ei comparavi atque eum reliqui, tam felicem, opinor, quam quemquam in toto mundo. Utinam mentem eius penetrare possem.
MEDIA NOCTE.—Iterum mutatus est. Luciam Westenra visitaveram, quam multo meliorem inveni; modo redieram et ad portam nostram solis occasum spectabam, cum eum rursus ululantem audivi. Cubiculum eius in hac parte domus est, itaque sonum melius quam mane audire poteram.
Durus mihi fuit ille transitus a mirabili fumosa pulchritudine solis super Londinium occidentis, cum ardentibus luminibus, umbris atramento nigris et coloribus miris qui in nubibus sordidis non minus quam in aqua sordida nascuntur, ad frigidam severamque domum meam lapideam, tot miserias spirantes intra se continentem, atque ad cor meum solitarium quod omnia illa ferre debet. Ad eum perveni ipso sole occidente; e fenestra eius discum rubrum deorsum labi vidi.
Quo magis sol descendebat, eo minus ille furiosus fiebat; ipso momento quo sub horizontem abiit, e manibus eum tenentium quasi massa iners in pavimentum delapsus est. Mirum tamen quantam vim mentis recuperandae insani habeant; paucis enim minutis post placidissime surrexit atque circumspicere coepit. Custodibus signo indicavi ne eum tenerent; videre enim cupiebam quid facturus esset.
Recta ad fenestram ivit et micas sacchari foras deiecit; deinde capsam muscarum sumpsit, muscas foras effudit, capsam ipsam abiecit; tum fenestram clausit atque ad lectum rediit ibique consedit. Haec omnia miratus sum; quaesivi igitur: “Nonne muscas amplius servabis?”
“Non,” inquit; “taedet me omnium istarum nugarum!” Sane materia studii mirabilis est. Utinam aliquam mentis eius partem videre possem, aut causam repentini huius furoris. At enim—fortasse aliquid indicii tamen superest, si comperire possumus cur paroxysmi hodie meridie ipso atque sole occidente orti sint. Potestne esse vis quaedam maligna solis certis temporibus quae quasdam naturas afficiat, sicut luna interdum alias afficit? Videbimus.
Telegramma Sewardi, Londinio, ad Van Helsing, Amstelodamum
4 SEPTEMBRIS.
Aegrota hodie adhuc melior.
Telegramma Sewardi, Londinio, ad Van Helsing, Amstelodamum
5 SEPTEMBRIS.
Aegrota multo melior. Bonus appetitus; somno naturali fruitur; bono animo est; color redit.
Telegramma Sewardi, Londinio, ad Van Helsing, Amstelodamum
6 SEPTEMBRIS.
Horrenda in peius mutatio. Statim veni; ne horam quidem amittas. Telegramma ad Holmwood retineo donec te videro.