Nox erat peramoena, tam tepida ut Dorianus paenulam super bracchium gestaret, nec fasciam quidem sericam collo circumdaret. Dum cigarellum fumans otiose domum redibat, duo iuvenes, vestitu ad convivia vespertina apto induti, eum praeterierunt. Alterum alteri submissa voce dicere audivit: "Ille est Dorianus Grayus." Recordatus est quantopere olim delectaretur, cum se digito monstrari, spectari, in sermonibus celebrari sentiret. Iam vero taedebat eum ipsum suum nomen audire. Pars non exigua iucunditatis, quam in parvo illo pago, quem nuper tam saepe adierat, invenerat, inde proficiscebatur quod nemo eum ibi nosceret. Puellae, quam ad amorem sui pellexerat, saepe se pauperem esse dixerat; illa crediderat. Semel etiam se improbum esse ei dixerat; at illa riserat responderatque improbos homines semper senes admodum atque deformes esse. Qualis ille risus erat, turdo canenti haud absimilis! Quam venusta fuerat, vestibus gossypinis et amplis petasis induta! Nihil illa sciebat; habebat tamen omnia quae ipse amiserat.
Domum ubi pervenit, ministrum suum, qui eum adhuc exspectabat, invenit. Eum cubitum ire iussit; ipse in bibliothecam ingressus in lectulum ad recubandum paratum se abiecit, et de quibusdam cogitare coepit quae Dominus Henricus illo die ei dixerat.
Num vere ita erat, ut nemo umquam se mutare posset? Effrenata quadam cupiditate pristinam pueritiae innocentiam, nullis maculis violatam, recuperare cupiebat: pueritiam illam roseo candore nitentem, ut olim Dominus Henricus appellaverat. Sciebat se ipsum inquinavisse, mentem suam omnibus vitiis corrupisse, animum imaginibus horrendis implevisse; sciebat se aliis exitio fuisse atque eo ipso nefaria voluptate gavisum esse; denique ex omnibus vitis quae suae aliquando occurrissent eas potissimum dedecore affecisse quae pulcherrimae maximeque bonae spei fuissent. Sed num haec omnia iam recuperari non poterant? Num nulla spes ei supererat?
O quam immani superbiae cupiditatisque impetu correptus fuerat, cum precatus esset ut picta sui effigies omne dierum suorum pondus ferret, ipse autem perennis iuventutis splendorem intaminatum retineret! Inde omnis vitae suae clades orta erat. Quanto satius fuisset, si scelera singula suas statim certasque poenas secum attulissent! In supplicio quaedam purgatio inerat. Non illud "Dimitte nobis peccata nostra", sed potius "Ob iniquitates nostras percute nos" ab hominibus iustissimo Deo precandum erat.
In mensa stabat speculum illud miris caelaturis ornatum, quod Dominus Henricus ante multos iam annos ei dono dederat; circum illud Cupidines niveis membris, ut olim, ridebant. Sustulit speculum, quemadmodum illa nocte horrenda fecerat, cum primum letalem picturae mutationem animadvertisset, atque in nitentem eius laminam oculis lacrimis suffusis et furore torvis intuitus est. Quondam quidam, qui eum ardentissime amaverat, epistulam insanam ad eum miserat, quae his verbis, quasi ad numen aliquod dictis, finiebatur: "Mundus mutatus est, quod tu ex ebore atque auro factus es. Labrorum tuorum flexus historiam denuo scribunt." Haec verba in memoriam eius redierunt; ipse ea identidem secum repetebat. Tum pulchritudinem suam exsecratus speculum in solum abiecit, fragmentaque argentea sub calce contrivit. Pulchritudo eius ipsum perdiderat, pulchritudo et iuventus quam precibus expetiverat. His duobus si caruisset, potuisset vita eius ab omni macula vacare. Pulchritudo ei nihil nisi persona fuerat, iuventus nihil nisi ludibrium. Quid tandem iuventus, si rem recte aestimes? Aetas viridis atque immatura, levium animi motuum et morbidarum cogitationum tempus. Cur eius insignia tam diu gesserat? Iuventus eum corruperat.
Praeterita non meditari satius erat; nihil enim iam mutari poterat. De se ipso deque iis quae posthac futura essent cogitandum erat. Iacobus Vane in sepulcro nullo nomine insignito, in sepulcreto Selbiensi, conditus iacebat. Alanus Campbellus nocte quadam in laboratorio suo sclopeto sibi mortem consciverat, neque arcanum patefecerat quod invitus cognoscere coactus erat. Quantaecumque de Basilio Hallwardo subito evanescente sermocinationes ortae essent, brevi exstinctae forent; iam enim languescebant. Ea quidem in re nihil omnino ei periculi imminebat. Nec vero mors Basilii Hallwardi maxime animum eius premebat: mors viva ipsius animae eum cruciabat. Basilius pinxerat effigiem quae vitam eius perdiderat. Hoc illi ignoscere non poterat. Effigies ipsa omnium malorum causa fuerat. Basilius acerba quaedam dixerat quae ferri non possent; quae tamen ipse patientissime tulerat. Caedes autem nihil nisi repentinus animi furor fuerat. Quod ad Alanum Campbellum pertinebat, is sua sponte mortem sibi consciverat: ita ipse voluerat. Nihil hoc ad Dorianum pertinebat.
Nova vita! Hoc cupiebat, hoc exspectabat. Quin etiam iam initium eius fecisse sibi videbatur. Uni saltem rei innocenti pepercerat. Numquam posthac innocentiam cuiusquam illecebris sollicitaret. Probus futurus erat.
Cum de Hettia Merton cogitaret, subiit eum cogitatio num picta effigies in illo conclavi obserato mutata esset. Nonne fieri poterat ut iam minus foeda esset? Fortasse, si suam ipse vitam emendaret, omne pravae cupiditatis vestigium e vultu pictae effigiei expellere posset. Fortasse iam signa malorum evanuerant. Ascenderet igitur et videret.
Lucernam e mensa sustulit et per scalas tacitis vestigiis ascendit. Dum ostii repagulum submovebat, laetitiae subrisus vultum eius mire iuvenilem perstrinxit ac paululum circa labra haesit. Ita vero: probus futurus erat, neque foeda illa res quam occuluerat iam ei terrori esset. Iam sibi videbatur gravi onere liberatus esse.
Tacitus intravit, ostium post se, ut solebat, obseravit, aulaeumque purpureum ab effigie detraxit. Tum doloris indignationisque clamor ei erupit. Nihil mutatum videbat, nisi quod in oculis calliditas quaedam apparuerat, et circa os incurva ruga simulatoris. Eadem res exsecrabilis manebat, etiam, si fieri posset, exsecrabilior quam antea; ros autem ille coccineus quo manus conspersa erat clarius lucebat sanguinique modo effuso similior videbatur. Contremuit.
Num sola vanitas eum impulerat ut illud unum recte faceret? Num novae cuiusdam voluptatis experiendae cupido, ut Dominus Henricus risu suo irridens insinuaverat? An illa personam agendi cupiditas, quae interdum nos ad facta moribus nostris praestantiora impellit? An haec omnia simul? Et cur macula rubra maior nunc erat quam antea? Velut pestilens quoddam malum per digitos rugosos serpere videbatur.
Sanguis etiam in pedibus pictis erat, quasi eo stillavisset; sanguis etiam in illa manu quae cultrum non tenuerat. Confiteretur? Num hoc sibi indicabat, ut crimen suum palam fateretur? Ut se ipse magistratibus traderet atque morte puniretur? Risit. Rem prorsus abhorrentem sibi videri sentiebat. Ceterum, si etiam confiteretur, quis illi fidem haberet? Nusquam ullum interfecti viri vestigium exstabat. Quaecumque ad eum pertinuissent deleta erant. Ipse ea quae inferiore in parte domus fuerant igni consumpserat. Omnes eum insanum esse dicerent; quod si in eadem narratione perseveraret, velut mente captum in custodiam conicerent….
At tamen officium suum erat scelus confiteri, publicam ignominiam sustinere, palamque scelus suum expiare. Deus erat qui homines iubebat non caelo tantum sed etiam terrae peccata sua confiteri. Quidquid faceret, nullis se sordibus purgaturus erat, nisi scelus suo ore confessus esset. Suum scelus? Umeros leviter contraxit. Mors Basilii Hallwardi iam parvi momenti ei videbatur. De Hettia Merton cogitabat. Iniquum enim speculum hoc erat, quod animam suam referebat.
Vanitas? Curiositas? Simulatio? Nihilne amplius in illo suo abstinendi consilio fuerat? Aliquid certe amplius fuisse putabat. Ita saltem arbitrabatur. Sed quis id explorare poterat? … Minime; nihil aliud fuerat. Vanitatis causa pepercerat puellae. Per simulationem bonitatis personam induerat. Curiositatis causa quid esset sibi ipsi renuntiare experiri voluerat. Iam haec ita esse intellexit.
Sed illa caedes—num per omnem vitam eum velut canis vestigiis insistens sequeretur? Num semper praeteriti onus ferre cogeretur? Num vere confiteretur? Numquam. Unum tantum contra se indicium restabat. Ipsa effigies indicium erat. Tollenda igitur erat, delenda. Cur eam tam diu servaverat? Aliquando iucundum ei fuerat eam mutari senescereque intueri. Nuper autem nulla inde voluptas capiebatur. Noctibus somnum ei excusserat. Quotiens domo abesset, terrore complebatur ne alieni oculi in eam inciderent.
Omnes eius cupiditates maerore perfuderat. Sola eius memoria multa laetitiae momenta foedaverat. Velut conscientia ei fuerat. Ita sane, ipsa conscientia fuerat. Eam igitur deleret.
Circumspiciens cultrum vidit quo Basilius Hallwardus confossus erat. Saepius illum absterserat, donec ne tenuissima quidem sanguinis macula in eo remaneret. Nitidus erat atque fulgebat. Sicut pictorem occiderat, sic opus pictoris occideret atque omnia quae opus illud significabat. Praeteritum interficeret; eo exstincto ipse liber futurus erat. Monstrosam illam animae vitam exstincturus erat; sine tam horrendis eius monitis quietem denique inveniret. Cultrum corripuit atque effigiem eo transfixit.
Tum clamor ingens et fragor auditus est. Tanta erat atrocitas doloris in illo clamore, ut ministri perterriti e somno excitarentur atque e cubiculis suis furtim prodirent. Duo viri honesti qui tum per aream publicam infra aedes ibant substiterunt magnamque domum suspicientes contemplati sunt. Profecti deinde, vigilem publicum obvium nacti, eum secum reduxerunt. Ille tintinnabulum saepius pulsavit, sed nemo respondit. Praeter lucem quae in una ex supremis fenestris apparebat tota domus tenebris obruta erat. Post aliquod tempus abiit, in proxima quadam porticu constitit, atque inde domum observavit.
"Cuius est ista domus, vigil?" ex duobus viris natu maior quaesivit.
"Doriani Grayi, domine," vigil respondit.
Illi abeuntes mutuo se intuiti sunt et subsannaverunt. Alter eorum frater erat patris aut matris Henrici Ashtoni equitis.
Intus autem, in ea domus parte quam ministri incolebant, servi semivestiti inter se susurrabant. Domina Leaf, anus, flebat manusque torquebat. Franciscus tam pallidus erat quam ipsa mors.
Post quadrantem fere horae Franciscus aurigam et unum e pedisequis secum sumpsit, per scalas tacitis vestigiis ascendit. Ostium pulsaverunt, sed nihil responsi acceperunt. Clamaverunt; omnia silentio tenebantur. Tandem, cum frustra ostium vi aperire conati essent, in tectum ascenderunt, atque inde in maenianum se demiserunt. Fenestrae facile apertae sunt: pessuli enim vetusti erant.
Ingressi effigiem domini sui splendidissimam in pariete pendentem invenerunt, qualem eum postremo viderant, omni mirabili iuventutis et eximiae formae decore fulgentem. In solo autem iacebat homo mortuus, vestibus ad convivium vespertinum indutus, cui culter in corde haerebat. Aridus erat ac rugis contractus, vultu foedo atque horrendo. Non prius quis esset cognoverunt quam anulos diligenter inspexerunt.