Imber frigidus cadere coepit; lucernae per vias collocatae, inter madentis nebulae umbras confusae, tetrum quendam aspectum praebebant. Cauponae iam claudebantur, et viri feminaeque obscuris similes umbris ante ianuas earum passim in disiectos greges congregabantur. Ex aliis tabernis foedi risus exaudiebantur; in aliis ebrii rixabantur et vociferabantur.
Dorianus Grayus in curru conducticio reclinatus, petaso in frontem demisso, languidis oculis sordes atque dedecus tantae urbis contemplabatur. Interdum secum repetebat quae Dominus Henricus primo quo inter se convenerant die ei dixerat: "Animum per sensus sanare, sensus per animum." Id erat profecto arcanum illud. Saepe id iam expertus erat; nunc iterum experiri constituerat. Erant loca ubi opium sumebatur, in quibus oblivio emi posset, horrendae latebrae in quibus veterum scelerum memoria novorum scelerum furore deleri posset.
Luna humilis in caelo pendebat, flavae calvariae similis. Interdum nubes ingens atque informis longum quasi bracchium porrigebat, quo eam occultabat. Lucernae rariores, viae angustiores atque obscuriores fiebant. Semel auriga a recta via aberravit, atque dimidium fere miliarium retro agere coactus est. Equus per aquae lacunas vadens aquam pedibus spargebat, ipse vapore fumans. Fenestrae laterales currus spissa caligine cinerea obducebantur, quasi panno laneo oppansae.
"Animum per sensus sanare, sensus per animum!" Quam acriter illa verba auribus eius insonabant! Animus eius sane mortifero morbo laborabat. Num vero sensus illum sanare poterant? Sanguis insontis effusus erat. Quo tandem scelus illud expiari posset? Nulla erat eius expiatio. Quamquam veniae nulla spes supererat, oblivisci tamen adhuc poterat; itaque memoriam facti delere et ipsum scelus ex animo suo exstirpare statuerat, sicut viperam contereret cuius morsu ictus esset. Quo tandem iure Basilius sic cum eo locutus erat? Quis illum aliorum iudicem constituerat? Dixerat horrenda, nefanda, intoleranda.
Currus porro atque porro lento gradu procedebat; immo, ut Doriano videbatur, singulis passibus tardius ibat. Repagulum superius sustulit atque aurigam maiore celeritate agere iussit. Fames illa opii teterrima eum iam rodere coeperat. Fauces ardebant, manus tenerae nervosa trepidatione inter se contorquebantur. Equum furenter baculo percussit. Auriga risit atque flagello equum concitavit. Dorianus quoque risit; tum auriga tacuit.
Iter sine fine esse videbatur; viae autem velut atra retia araneae ingentis late patentis explicabantur. Eandem rerum speciem diutius ferre non poterat; et cum nebula densior fieret, timor eum subiit.
Tum praeter deserta loca, ubi lateres coquebantur, vecti sunt. Ibi tenuior erat caligo, ita ut fornaces mira forma, lagenarum longo collo praeditarum similes, conspicere posset; ex earum aperturis flammarum linguae, luteo rubroque fulgore nitentes, velut flabella exsiliebant. Canis praetereuntibus latravit, et procul in tenebris larus errans stridorem edidit. Equus in sulco offendit, deinde in latus declinavit et in cursum effusum repente erupit.
Aliquanto post, e via argillosa egressi, super asperas vias lapidibus stratas rursus cum strepitu vehebantur. Pleraeque fenestrae obscurae erant; interdum tamen in vela fenestrarum intus collustrata umbrae mira forma proiectae apparebant. Eas Dorianus mirabundus spectabat. Movebantur velut monstra quaedam simulacra nervis agitata, et gestus viventium edebant. Oderat eas. Caeca ira pectus eius occupaverat. Cum ad compitum flecterent, mulier ex aperta ianua aliquid adversus eos inclamavit, et duo viri trecentos fere pedes currum cursu secuti sunt. Auriga eos flagello repulit.
Aiunt hominem cupiditate abreptum semper easdem cogitationes in orbem circumagere. Certe Dorianus, labris morsu sauciatis, verba illa arguta de animo sensibusque foeda quadam pertinacia identidem formabat ac repetebat, donec in iis ipsam quasi imaginem animi sui expressam invenisse videretur, et cupiditates, quae etiam sine tali patrocinio mentem eius dominaturae erant, rationis quodam quasi suffragio comprobaret. Una illa cogitatio per omnes cerebri recessus serpebat; et effrenata vivendi cupiditas, omnium hominis cupiditatum terribilissima, singulos nervos singulasque corporis fibras tremulas nova vi excitabat.
Quae deformitas olim ei invisa fuerat, quod rebus ipsis veritatem quandam redderet, ob eandem ipsam causam nunc placebat. Deformitas una res vera videbatur. Rixa sordida, foeda spelunca, saeva et inculta vitae dissolutae vis, ipsa furum profligatorumque abiectissima condicio, omnia haec, quia tam praesenti et acri sensu percipiebantur, veriora atque vividiora ei videbantur quam pulchrae omnes artis imagines aut somniis similes carminum umbrae. Talibus rebus opus erat ut oblivisceretur. Triduo exacto liber futurus erat.
Subito auriga ad summum angusti et obscuri vici locum equum violenter continuit. Supra humilia tecta caminosque domuum inaequales navium mali atri eminebant. Candidae nebulae volumina antennis haerebant, velut vela larvarum.
"Hic alicubi est, domine, nonne?" per aperturam currus rauca voce interrogavit.
Dorianus subito commotus circumspiciebat. "Hic satis est," respondit. Cumque propere descendisset atque aurigae praeter solitam mercedem quod insuper promiserat dedisset, ad crepidinem portus celeriter contendit. Hic illic in puppibus magnarum onerariarum navium lucerna fulgebat. Lumen in aquae lacunis tremulum frangebatur et dissiliebat. E navi vaporaria, quae portum relictura carbonibus instruebatur, ruber fulgor emicabat. Viae lapidibus stratae superficies limo obducta tamquam paenula imbre madefacta nitebat.
Ad sinistram properabat, interdum respiciens num quis vestigia eius sequeretur. Septem aut octo minutis exactis ad parvam domum squalidam pervenit, inter duas officinas excelsas atque horridas quasi coartatam. In una fenestra superioris tabulati lucerna stabat. Constitit et peculiari quodam modo ianuam pulsavit.
Paulo post vestigia per aditum accedentis audivit, deinde catenam ab ostio detrahi. Ianua tacite aperta est; ille sine verbo ingressus est, praeteriens brevem quandam deformemque figuram, quae in umbram se contraxerat, dum praeteribat. In fine vestibuli pendebat aulaeum viride lacerum, quod vento secum e via invecto fluctuabat et quatiebatur. Id manu diduxit atque in longum humileque conclave intravit, quod olim vilis cuiusdam saltationis locus fuisse videbatur.
Circum parietes dispositi erant tubuli e quibus flammae ex aere inflammabili erumpebant. Ea lumina in speculis adversis, muscarum sordibus obductis, hebetata ac detorta videbantur. Post ea erant laminae stanneae striatae et pinguedine pollutae, quibus fulgor reflectebatur, ita ut disci lucis tremulae apparerent. Solum scobe lutea conspersum erat, quae alicubi pedibus in lutum contrita, alibi circulis obscuris effusi potus maculata iacebat. Nonnulli Malaienses ad parvum focum carbonum procumbebant, calculis osseis ludentes atque inter garrulitatem dentes candidos ostentantes.
In angulo nauta quidam, capite inter bracchia demisso, super mensam porrectus iacebat. Prope mensam potoriam, sordidis coloribus pictam atque per totum unum conclavis parietem porrectam, duae mulieres macie confectae stabant, senem deridentes qui manicas vestis suae vultu fastidiente detergebat. "Putat se formicis rubris obsitum esse," altera risit, dum Dorianus praeteribat. Senex eam territus aspexit atque flere et queri coepit.
In extremo conclavi exiguae scalae erant, ad cubiculum obscurum ducentes. Cum Dorianus tres gradus vetustate labantes properanter ascendisset, gravis opii odor eum excepit. Alte spiritum duxit; nares voluptate tremuerunt. Cum intrasset, iuvenis flavis laevibusque capillis, qui ad lucernae flammam inclinatus fistulam tenuem longamque accendebat, caput sustulit eumque dubitanter nutu salutavit.
"Tune hic, Adriane?" submissa voce Dorianus inquit.
"Ubinam alibi essem?" ille languide respondit. "Nemo iam ex sodalibus mecum loqui vult."
"Te ex Anglia profectum esse putabam."
"Darlingtonus nihil acturus est. Frater meus debitum tandem persolvit. Ne Georgius quidem mecum loquitur. Nec curo," addidit suspirans. "Dum hoc mihi est, amicis non egeo. Immo nimios, ut opinor, amicos habui."
Dorianus vultum contraxit atque circumspiciebat formas illas foedas, quae in laceris culcitis miris corporis habitibus iacebant. Membra contorta, ora hiantia, oculi intenti sed luce vacui mentem eius detinebant. Sciebat quibus in caelis insolitis cruciarentur, quibusque in inferis torpentibus novae cuiusdam voluptatis arcana discerent. Meliore illi condicione erant quam ipse. Ipse cogitatione quasi carcere tenebatur. Memoria, velut morbus foedissimus, animum eius paulatim consumebat. Interdum Basilii Hallwardi oculos se intueri videbatur.
Manere tamen non poterat. Praesentia Adriani Singletonii molestiam ei afferebat. Eo ire cupiebat ubi nemo eum agnosceret. Ex se ipso fugere cupiebat.
"Ad alterum illum locum pergam," post intervallum dixit.
"Ad crepidinem portus?"
"Ita."
"Illa felis furens haud dubie illic erit. Hic enim eam iam non recipiunt."
Dorianus umeros subduxit. "Feminarum quae nos amant me iam taedet. Quae nos oderunt longe iucundiores sunt. Praeterea ibi opium melius est."
"Haud multum interest."
"Mihi tamen illud magis placet. Veni, aliquid bibamus. Bibere mihi necesse est."
"Nihil cupio," iuvenis murmuravit.
"Nihil refert."
Adrianus Singletonus aegre surrexit et Dorianum ad mensam potoriam secutus est. Homo mixto genere ortus, capite lacera tiara obvoluto atque paenula attrita indutus, foedo risu eos salutavit, cum lagenam vini adusti duoque pocula ante eos posuisset. Mulieres furtim accesserunt et garrire coeperunt. Dorianus iis tergum obvertit atque Adriano Singletonio aliquid submissa voce dixit.
Tortus subrisus, curvo Malaiensium pugioni similis, per alterius mulieris os serpsit. "Quam superbi hac nocte sumus!" irridens inquit.
"Per Deum, noli mecum loqui!" exclamavit Dorianus, pede solum percutiens. "Quid vis? Pecuniam? Ecce tibi. Ne umquam mihi rursus verbum facias."
Duae velut scintillae rubrae in mulieris oculis vino hebetibus paulisper fulserunt; deinde exstinctae sunt, oculisque rursus languidis et quasi vitreis locum reliquerunt. Illa caput iactavit nummosque avidis digitis de mensa corripuit. Altera eam invidenter spectavit.
"Nihil prodest," suspiravit Adrianus Singletonus. "Redire nolo. Quid tandem refert? Hic prorsus beatus sum."
"Si qua re egebis, ad me litteras dabis, nonne?" post pausam Dorianus quaesivit.
"Fortasse."
"Bene igitur vale."
"Et tu vale," iuvenis respondit, gradibus ascensis siccum os sudario detergens.
Dorianus dolore in vultu apparente ad ianuam contendit. Cum aulaeum diduceret, e pictis mulieris labris, quae pecuniam acceperat, risus horrendus erupit. "Ecce qui cum diabolo pepigit!" rauca voce, singultu interrupta, exclamavit.
"Dii te perdant!" respondit ille. "Noli me eo nomine appellare."
Illa digitis concrepuit. "Princeps Venustus vocari mavis, nonne?" abeunti magna voce inclamavit.
Ad haec verba nauta somnolentus repente in pedes prosiluit atque attonitus circumspiciebat. Audivit ostium vestibuli claudi; statim foras prorupit, velut aliquem persecuturus.
Dorianus Grayus per crepidinem portus imbre tenui madentem properabat. Congressus cum Adriano Singletonio mirum in modum animum eius commoverat; quaerebat secum utrum iuvenis illius vita perdita ipsius culpae vere tribuenda esset, sicut Basilius Hallwardus tam contumeliosis verbis ei exprobraverat. Labrum momordit, et per pauca momenta oculi maestitiam ostenderunt. Sed quid tandem ad se? Brevior erat hominis vita quam ut alienorum errorum onus suis umeris imponeret.
Unusquisque suam vitam agebat suumque pro ea pretium solvebat. Hoc tantum miserum erat, quod pro uno delicto totiens luendum esset. Rursus enim atque rursus eadem poena persolvenda erat. Sors autem, cum mortalibus rationes haberet, numquam eas conficiebat.
Sunt, ut ii docent qui animi naturam perscrutantur, tempora quibus libido peccandi, aut faciendi quod homines peccatum vocant, ita omnem hominis indolem occupat, ut singulae corporis fibrae singulaeque cerebri cellae saevis cupiditatibus agitari videantur. Tum viri feminaeque voluntatis libertatem amittunt. Ad exitium suum tamquam simulacra machinis mota procedunt. Facultas eligendi aufertur; conscientia aut penitus exstinguitur aut, si qua superest, eo tantum vivit ut rebellionem illecebris, contumaciam voluptate commendet. Omnia enim peccata, ut theologi nobis repetere non desinunt, inoboedientiae peccata sunt. Cum ille spiritus sublimis, mali quasi lucifer, e caelo decidit, rebellis decidit.
Dorianus Grayus, omni misericordia destitutus, ad scelus intentus, mente inquinata, animo rebellionis avido, properabat et quo longius ibat eo celerius gradiebatur. Sed cum subito in obscurum quendam fornicem se recepisset, qua via compendiaria ad infamem locum quo tendebat saepe pervenerat, sensit aliquem eum a tergo corripere. Priusquam se defendere posset, ad parietem magna vi retrusus est, manu saeva collum eius constringente.
Pro vita furenter luctatus est et ingenti conatu digitos arctius arctiusque prementes a gutture suo divulsit. Eodem momento brevem crepitum audivit, qualem elater sclopeti revolventis ad ictum parati edit; tum tubum politum, ipsi capiti eius intentum, conspexit. Ante eum stabat figura atra viri brevis ac robusti.
"Quid vis?" anhelans interrogavit.
"Tace," ille respondit. "Si te moveris, glande te percutiam."
"Insanis. Quid tibi feci?"
"Sibyllae Vane vitam perdidisti," respondit homo, "et Sibylla Vane soror mea erat. Ipsa sibi mortem conscivit. Id scio. Huius mortis tu auctor es. Iuravi me te pro ea interfecturum esse. Multos annos te quaesivi. Nullum indicium, nullum vestigium habebam. Duo illi qui mihi faciem tuam describere potuissent mortui erant. Nihil de te noveram praeter nomen blandum quo illa te appellare solebat. Id hac nocte forte audivi. Nunc cum Deo pacem fac; nam hac nocte morieris."
Dorianus Grayus tanto pavore correptus est, ut animum sibi deficere sentiret. "Eam numquam novi," balbutivit. "Ne nomen quidem eius audivi. Insanis."
"Facinus tuum fateri satius est: nam tam certo moriturus es quam ego Iacobus Vane sum." Horrendum momentum intercessit. Dorianus neque quid diceret neque quid faceret sciebat. "In genua procumbe!" rauce ille fremuit. "Unum minutum tibi do ut cum Deo pacem facias; non amplius. Hac nocte navem in Indiam proficiscentem conscendam, et prius hoc mihi negotium conficiendum est. Unum minutum: id solum."
Bracchia Doriani ad latera ceciderunt. Terrore quasi membris omnibus resolutus quid ageret nesciebat. Subito spes quaedam insana in animo eius effulsit. "Mane!" exclamavit. "Quot anni sunt ex quo soror tua mortua est? Cito dic!"
"Duodeviginti anni," respondit ille. "Cur id quaeris? Quid anni ad rem pertinent?"
"Duodeviginti anni!" risit Dorianus Grayus, voce quadam exsultante. "Duodeviginti! Ad lucernam me trahe et vultum meum inspice!"
Iacobus Vane paulisper haesit, quid haec significarent non intellegens. Deinde Dorianum corripuit et ex fornice in lucem extraxit.
Lux quidem vento agitata erat et exigua; tamen satis valuit ut ostenderet quam graviter, ut ei videbatur, erravisset. Facies enim eius quem occidere voluerat omnem puerilis aetatis vigorem, omnem incorruptae iuventutis nitorem servabat. Vix viginti aestates numerasse videbatur, nec maior aetate, si maior omnino, quam soror eius fuerat cum tot ante annos inter se discessissent. Manifestum videbatur hunc non esse eum qui vitam illius perdidisset.
Manus relaxavit atque titubans retrocessit. "Deus meus! Deus meus!" exclamavit. "Et ego te paene interfecissem!"
Dorianus Grayus alte spiritum recepit. "Propemodum gravissimum scelus commisisti, homo," inquit, torvis eum oculis intuens. "Hoc tibi documento sit, ne ultionem tua sponte sumere audeas."
"Ignosce mihi, domine," murmuravit Iacobus Vane. "Deceptus sum. Verbum quoddam, forte in illa exsecranda taberna auditum, me in falsam viam induxit."
"Domum potius revertere atque istud telum reconde, ne in molestiam incidas," dixit Dorianus; deinde conversus lento gradu via descendit.
Iacobus Vane in crepidine viae horroris plenus stabat. A capite ad pedes tremabat. Paulo post atra quaedam umbra, quae per madentem parietem paulatim reptasse videbatur, in lucem processit tacitisque passibus ad eum accessit. Manum sibi bracchio imponi sensit et subito conversus est. Una ex mulieribus erat quae apud mensam potoriam biberant.
"Cur illum non occidisti?" sibillans dixit, vultum macie deformem ipsi paene ori eius admovens. "Sciebam te eum persequi, cum e caupona Dalii tam festinanter exsilisses. O stulte! Occidere illum debuisti. Pecuniam abunde habet, et nequior esse nemo potest."
"Non est ille quem quaero," respondit, "nec cuiusquam pecuniam cupio. Vitam hominis quaero. Ille cuius vitam peto ad quadragesimum annum iam accedere debet. Hic vix pueritia excessit. Deo gratias ago quod sanguine eius manus meas non pollui."
Mulier amarum risum edidit. "Vix pueritia excessit!" illudens inquit. "At, homo, duodeviginti iam fere anni sunt ex quo Princeps Venustus me talem qualem vides reddidit."
"Mentiris!" exclamavit Iacobus Vane.
Illa manum ad caelum sustulit. "Coram Deo vera dico," exclamavit.
"Deus me mutam faciat, nisi verum dico. Omnium qui huc veniunt deterrimus est. Aiunt eum diabolo se vendidisse pulchrae faciei causa. Duodeviginti fere anni sunt ex quo eum primum cognovi. Ille ex eo tempore vix mutatus est; ego vero mutata sum," addidit risu morbidum quiddam praeferente.
"Iurasne vera esse?"
"Iuro," rauca voce ex ore eius depresso resonuit. "Sed quaeso, ne me illi prodas," miserabiliter querebatur. "Eum timeo. Da mihi pecuniam qua huius noctis hospitium solvam."
Iacobus cum exsecratione ab illa se avulsit atque ad angulum viae praecipitem se contulit. Sed Dorianus Grayus iam evanuerat. Cum autem retro respexisset, mulier quoque nusquam apparebat.