Septem diebus interiectis, Dorianus Grayus apud Selby Regium in viridario vitreis parietibus clauso sedebat, cum formosa ducissa Monmouth colloquens; quae cum marito, viro sexagenario vultu lassitudine confecto, inter hospites eius versabatur. Hora theae sumendae erat. Lumen ingentis lucernae, opere reticulato obtectae, quae in mensa stabat, leniter fulgens vascula Sinensia tenui opere ficta atque argentum caelatum illustrabat, quibus ducissa ad potionem ministrandam utebatur. Candidae eius manus inter pocula lepide movebantur; labra autem plena et rubentia ad ea quae Dorianus submissa voce dixerat subridebant. Dominus Henricus in sella viminea serico vestita reclinatus eos spectabat. In lecto molli persici colore strato domina Narborough sedebat, simulans se audire ducem de scarabaeo quodam Brasiliano, quem nuper collectioni suae adiecerat, narrantem. Tres iuvenes vestibus ad fumandum destinatis exquisite induti mulieribus quibusdam placentulas offerebant. Duodecim erant qui in villa deversabantur; plures postridie exspectabantur.
"De qua re vos duo colloquimini?" dixit Dominus Henricus, ad mensam otiose accedens atque poculum deponens. "Spero Dorianum tibi exposuisse consilium meum, Gladys, quo rebus omnibus nova nomina imponere decrevi. Egregium sane consilium est."
"At ego nolo mihi novum nomen imponi, Henrice," respondit ducissa, praeclaros oculos ad eum attollens. "Nomine meo plane contenta sum; neque dubito quin dominus Grayus suo contentus esse debeat."
"Mi Gladys, neutrum nomen, ne totius quidem orbis pretio, mutaverim. Utrumque perfectum est. De floribus praecipue cogitabam. Heri orchidis florem decerpsi quo vestem ad pectus ornarem; mirabilem maculis distinctum, non minus efficacem quam septem vitia capitalia. Horticultorem quendam, inconsiderantius quidem, quo nomine appellaretur interrogavi. Respondit insigne esse exemplar Robinsonianae, aut aliud nescio quid eiusdem horrendae appellationis. Triste quidem est, sed verum: artem pulchra rebus nomina tribuendi perdidimus. Nomina sunt omnia. Cum factis numquam litigo; cum verbis tantum perpetuum mihi bellum est. Quam ob rem vulgarem illum veri imitationem in litteris odi. Qui palam palam appellare potest, is pala uti cogendus est: ad nihil aliud idoneus est."
"Quo igitur nomine te appellabimus, Henrice?" interrogavit illa.
"Princeps Paradoxorum vocatur," inquit Dorianus.
"Eum continuo agnosco!" exclamavit ducissa.
"Id ne audiam quidem!" ridens Dominus Henricus respondit, in sellam se demittens. "Cui titulus semel affixus est, is eum deponere non potest. Titulum autem istum recuso."
"Principibus regno abdicare non licet," monitio e venustis labris elapsa est.
"Vis ergo ut solium meum defendam?"
"Volo."
"Crastina vera profero."
"Mihi hodierni errores magis placent," illa respondit.
"Armis me exuis, Gladys!" exclamavit, eius animi lascivam pertinaciam captans.
"Scutum tibi ademi, Henrice, non hastam."
"Contra Pulchritudinem numquam hasta decerno," inquit, manu leviter iactata.
"Hoc ipsum vitium tuum est, Henrice, mihi crede: pulchritudinem longe pluris quam oportet aestimas."
"Quo pacto hoc dicere potes? Fateor pulchritudinem bonitati anteponendam putare. At rursus nemo libentius quam ego fatebitur bonitatem deformitate potiorem esse."
"Ergone deformitas ex septem vitiis capitalibus est?" exclamavit ducissa. "Quid fiet de illa orchideae comparatione?"
"Deformitas una ex septem virtutibus capitalibus est, Gladys. Tu, quae optimatium partes sequaris, eas parvi facere non debes. Cerevisia, Sacrae Litterae, septemque virtutes capitales Angliam nostram talem effecerunt qualis est."
"Ergo patriam tuam non diligis?" quaesivit.
"In ea habito."
"Ut eo liberius reprehendere possis."
"An mavis ut Europam de ea sententiam rogem?" interrogavit.
"Quid de nobis aiunt?"
"Tartuffium in Angliam migrasse ibique tabernam aperuisse."
"Tuumne hoc dictum est, Henrice?"
"Tibi illud dono."
"Uti eo non possum: nimis verum est."
"Noli timere. Nostri numquam se in cuiusquam descriptione agnoscunt."
"Homines sunt rebus agendis dediti."
"Callidiores quam rerum periti sunt. Cum rationes conficiunt, stultitiam divitiis, vitia simulatione virtutis compensant."
"Magna tamen gessimus."
"Magna potius nobis obtrusa sunt, Gladys."
"Quorum pondus sustinuimus."
"Usque ad forum argentarium tantum."
Illa caput quassavit. "Genti nostrae confido," exclamavit.
"In ea soli supersunt qui se ceteris maxime ingerunt."
"At progreditur."
"Me rerum tabes multo magis allicit."
"Quid de arte?" interrogavit.
"Morbus est."
"De amore?"
"Vana species."
"De religione?"
"Fidei vicaria, quae nunc maxime in pretio est."
"Omnia igitur in dubium vocas."
"Minime vero! Dubitatio initium fidei est."
"Quid tandem es?"
"Definire est finibus circumscribere."
"Da mihi filum quo ducar."
"Fila rumpuntur; in labyrintho aberrares."
"Me plane perturbas. De alio potius loquamur. Hospes noster argumentum iucundissimum praebet. Olim Princeps Venustus appellatus est."
"Ah, quaeso, ne illius rei mihi memoriam renovetis!" exclamavit Dorianus Grayus.
"Hac vespera hospes noster paulo molestior est," respondit ducissa, rubore suffusa. "Opinor eum existimare Monmouth me ratione quadam ad res naturae investigandas duxisse uxorem, quod in me optimum nostri temporis papilionis exemplar repperisset."
"Spero equidem maritum tuum tibi acus non infixurum esse, ducissa," ridens inquit Dorianus.
"At ministra mea, domine Graye, iam nunc id facit, quoties mihi irascitur."
"Qua autem de causa tibi irascitur, ducissa?"
"Ob res levissimas, mihi crede, domine Graye. Plerumque quia decem minutis ante nonam domum redeo atque eam iubeo me ante dimidiam nonam vestire."
"Quam est iniqua! Eam ab officio dimittere debes."
"Id vero facere non audeo, domine Graye. Ipsa enim novos petasos mihi excogitat. Meministine quod in horto dominae Hilstone, cum convivas acciperet, gerebam? Non meministi, sed gratum est quod te meminisse simulas. Illum ex nihilo fecit. Omnes enim petasi optimi ex nihilo fiunt."
"Ut omnis bona existimatio, Gladys," interpellavit Dominus Henricus. "Quotiens aliquid in aliorum animis efficis, totiens inimicum tibi paras. Qui multis placere vult, mediocris esse debet."
"Non apud mulieres," inquit ducissa, caput quassans; "mulieres autem orbem terrarum regunt. Nos sane mediocres ferre non possumus. Nos feminae, ut quidam ait, auribus amamus, sicut vos viri oculis amatis, si tamen umquam amatis."
"Nihil aliud nos umquam facere mihi videmur," submurmuravit Dorianus.
"Ah, ergo numquam vere amas, domine Graye," respondit ducissa, simulato maerore.
"Mi Gladys!" exclamavit Dominus Henricus. "Quomodo id dicere potes? Amor fabulis dignus repetitione alitur, eademque cupiditatem in artem convertit. Praeterea quotiens quis amat, ea una vice umquam amavit. Quod alia atque alia persona amatur, id ardorem unum eundemque non tollit, sed vehementiorem facit. In omni vita, etiam si optime res cedunt, una tantum insignis experientia nobis contingit; arcanum autem vivendi in eo positum est, ut eam quam saepissime repetamus."
"Etiam si inde vulnerati sumus, Henrice?" post breve silentium ducissa interrogavit.
"Tum vero maxime, si vulnerati sumus," respondit Dominus Henricus.
Ducissa conversa Dorianum Grayum singulari quodam oculorum habitu intuita est. "Quid tu ad haec, domine Graye?" quaesivit.
Dorianus paulisper haesitavit. Tum capite retro iactato risit. "Ego semper, ducissa, Henrico assentior."
"Etiam cum errat?"
"Henricus numquam errat, ducissa."
"Eiusne philosophia beatus efficeris?"
"Felicitatem numquam quaesivi. Quis eam desiderat? Voluptatem quaesivi."
"Et invenisti, domine Graye?"
"Saepe. Nimis saepe."
Ducissa suspiravit. "Ego quietem animi quaero," inquit; "quam quidem hac nocte non habebo, nisi iam abiero ut me vestiam."
"Sine mihi, ducissa, flores orchidis tibi decerpere," exclamavit Dorianus; statimque surgens ad alteram viridarii partem processit.
"Impudentissime illi blandiris," Dominus Henricus cognatae suae dixit. "Cave sis. Mirum in modum animos allicit."
"Nisi ita esset, certamen non esset."
"Graecus igitur Graeco occurrit?"
"Equidem Troianorum partes sequor. Illi pro muliere pugnaverunt."
"Sed victi sunt."
"Sunt graviora quam in potestatem hostium venire," respondit.
"Laxatis habenis equitas."
"Celeritas vitam accendit," illa retorsit.
"Hanc sententiam hodie in commentarios meos referam."
"Quam sententiam?"
"Puerum igne ustum ignem amare."
"Ne leviter quidem ambusta sum. Alae mihi intactae manent."
"Quibus ad omnia uteris, praeterquam ad volandum."
"Fortitudo a viris ad feminas transiit. Haec nobis res prorsus nova est."
"Aemulam habes."
"Quamnam?"
Ille risit. "Dominam Narborough," susurravit. "Illa Dorianum unice colit."
"Metu me complesti. Antiquitatem testem vocare nobis, quae fabulis amatoriis delectamur, exitiosum est."
"Romanticae! Atqui omnes rationes, quibus scientia naturam investigat, adhibetis."
"Viri nos erudiverunt."
"Sed interpretari vos non potuerunt."
"Describe igitur feminarum genus," illa provocavit.
"Sphinges estis quae nihil occultum habent."
Subridens eum aspexit. "Quam diu moratur dominus Grayus!" inquit. "Eamus eum adiuvare. Nondum enim ei dixi cuius coloris vestem hac nocte gestura sim."
"At vestem tuam cum floribus eius congruere oportet, Gladys."
"Id ante tempus manus dare esset."
"Ars romantica ab ipso rerum fastigio orditur."
"Mihi tamen locus ad pedem referendum servandus est."
"More Parthorum?"
"Illi in desertis tutum receptum invenerunt; ego id facere non possum."
"Non semper feminis eligendi potestas datur," respondit ille. Vix tamen haec verba finierat, cum ab extremo viridario gemitus quidam repressus auditus est, deinde gravis corporis in terram decidentis sonitus obtusus. Omnes consurrexerunt. Ducissa prae horrore immota stetit. Dominus autem Henricus, timore in oculis conspicuo, per palmarum ramos nutantes cucurrit; Dorianum Grayum in pavimento tessellis strato pronum iacentem repperit, ita omni sensu destitutum ut mortuo similis videretur.
Statim in conclave caeruleum translatus in uno e lectis mollibus depositus est. Brevi post ad se rediit, atque circumspicere coepit, velut qui quid accidisset nondum intellegat.
"Quid accidit?" rogavit. "Ah, memini. Hicne, Henrice, tutus sum?" Tremere coepit.
"Mi Doriane," respondit Dominus Henricus, "animo tantum defecisti, nihil praeterea. Nimium te laboribus confecisse necesse est. Melius feceris, si ad cenam non descenderis. Ego tuas partes agam."
"Immo descendam," inquit, dum se in pedes aegre erigit. "Malo descendere. Solus esse non debeo."
In cubiculum suum se recepit atque vestes mutavit. Ad mensam sedens effrenata quadam atque inconsulta hilaritate se gerebat; subinde tamen corpus ei terrore perhorrescebat, quotiens recordabatur se vultum Iacobi Vane, instar sudarii candidi extrinsecus ad vitrum fenestrae viridarii pressum, in se intentum vidisse.