"Mater, mater, quam beata sum!" susurravit puella, vultum in gremio mulieris iam deflorescentis atque vultu fesso, occultans. Illa, tergo ad acrem importunamque lucem conversa, in unica, quae sordido earum conclavi suppetebat, sella brachiis instructa sedebat. "Quam beata sum!" iteravit Sibylla. "Te quoque beatam esse oportet!"
Domina Vane velut dolore quodam se contraxit, manusque macras, pigmento bismuthi candido obductas, capiti filiae imposuit. "Beatam!" repetivit. "Tum demum, Sibylla, beata sum, cum te in scaena agentem video. Nihil tibi praeter artem histrionicam curandum est. Dominus Isaacs nobis perbenigne consuluit, et pecuniam ei debemus."
Puella capite sublato labella fastidiose protulit. "Pecuniamne, mater?" exclamavit. "Quid enim ad rem pecunia? Amor pecunia maior est."
"Dominus Isaacs quinquaginta nobis libras Anglicas ante numeravit, ut aes alienum dissolveremus et Iacobo vestitum itineri convenientem compararemus. Id, Sibylla, ne obliviscare. Quinquaginta librae magna profecto summa sunt. Dominus Isaacs summa erga nos humanitate usus est."
"Non est vir urbanus, mater, et modum quo mecum loquitur ferre non possum", dixit puella; surgens ad fenestram accessit.
"Equidem nescio quemadmodum sine eo rem familiarem sustinere possimus", respondit mater, voce querula.
Sibylla Vane caput iactavit atque risit. "Nobis iam illo opus non est, mater. Nunc enim Princeps Venustus vitae nostrae dominatur." Deinde conticuit. Rosa velut in sanguine eius tremuit, ruborque genas obtexit. Spiritus citatus labra velut floris folia diduxit; quae ipsa tremuerunt. Auster quidam amoris ardore incensus per eam spirasse videbatur, tenuesque vestis sinus commovit. "Amo eum", dixit simpliciter.
"Stulta puella! stulta puella!" respondit mater, eadem verba psittaci more reddens. Digiti incurvi, gemmis falsis ornati, dum in aere iactabantur, verba ipsa in ridiculum vertebant.
Rursus risit puella. Laetitia avis cavea inclusae in voce eius resonabat. Oculi concentum quasi exceperunt eundemque suo splendore reddiderunt; deinde ad momentum clausi sunt, velut arcanum suum celare cuperent. Ubi iterum aperti sunt, somnii quaedam nebula eos obduxerat.
Sapientia illa extenuatis labris e sella obsoleta monita proferebat, cautelam suadebat, sententiasque ex eo ignaviae libro promebat cuius auctor sibi communis sensus nomen falso arrogat. At Sibylla non auscultabat. In ipso amoris carcere libera erat. Aderat ei princeps suus, Princeps Venustus. Memoriam advocaverat ut imaginem eius refingeret; animam suam miserat ut eum quaereret, quae sibi amatum reduxerat. Osculum eius in ore rursus ardebat; palpebrae halitu illius adhuc tepebant.
Tum Sapientia aliud instituit dicendi genus: de speculando atque investigando disseruit. Fortasse iuvenis ille dives erat; quod si ita esset, de nuptiis cogitandum. Ad ipsam auris concham fluctus humanae versutiae frangebantur; calliditatis tela praetervolabant. Sibylla labra illa tenuia moveri cernebat atque subridebat.
Subito loquendi cupiditas eam cepit; silentium illud verbosum eam angebat. "Mater, mater", exclamavit, "cur ille tantopere me amat? Equidem intellego cur ego illum amem. Amo quod talis est qualem ipsum Amorem esse decet. Sed quid in me videt? Ego illo indigna sum. Et tamen—nescio quomodo—quamquam longe infra illum me esse sentio, non tamen me abiectam sentio. Immo elato sum animo, incredibile quam elato. Dic mihi, mater: patremne meum sic amavisti quemadmodum ego Principem Venustum amo?"
Mulier maior natu sub crasso pigmento quo genas obleverat expalluit; labra arida subito dolore contracta sunt. Sibylla ad eam accurrit, collo eius bracchia circumdedit, atque osculata est. "Ignosce mihi, mater. Scio te dolere cum de patre nostro loquimur. Sed id solum aegre fers quod eum tam ardenter amavisti. Noli tam maesta esse. Hodie tam beata sum quam tu ante viginti annos fuisti. Utinam mihi semper beatae esse liceat!"
"Filia mea, nondum eius es aetatis ut de amore capiendo cogites. Praeterea quid de isto adulescente nosti? Ne nomen quidem eius scis. Omnis ista res nobis molestissima est; et nunc praesertim, cum Iacobus in Australiam abiturus sit tantisque curis premar, fateor te mei paulo maiorem rationem habere debuisse. Ceterum, quod antea dixi, si dives est…"
"O mater, mater, sine me beatam esse!"
Domina Vane filiam aspexit atque, gestu eo ficto quo histriones tam frequenter utuntur ut pro altera iam natura sit, amplexu suo complexa est. Eodem momento ianua aperta est et adulescens capillis fuscis, asperis atque incomptis, conclave intravit. Corpore erat compacto et valido, manibus pedibusque magnis, motibus autem aliquanto rudibus. Minus eleganter quam soror educatus videbatur. Vix quisquam coniectura assecutus esset tam propinqua eos cognatione coniungi. Domina Vane oculos in filium defixit atque risum etiam latius produxit. In animo suo filium ad spectatoris dignitatem evexit; illam personarum compositionem spectatu dignam esse sibi persuadebat.
"Aliquot oscula mihi quoque servare potuisses, Sibylla", dixit adulescens, benigna quadam querela.
"At tu, Iacobe, oscula accipere minime amas!" exclamavit. "Ursus es horrendus ille vetulus!" Et per conclave accurrens bracchia ei circumiecit.
Iacobus Vane sororem tenero intuitu contemplatus est. "Volo ut mecum paulisper deambules, Sibylla. Non puto me hoc odiosum Londinium umquam rursus visurum; neque profecto videre cupio."
"Fili mi, noli tam horrenda dicere", submurmuravit Domina Vane. Vestem scaenicam, vilibus ornamentis fulgentem, cum suspirio sustulit atque resarcire coepit. Nonnihil se deceptam sensit quod filius se complexui non adiunxisset. Ita enim compositio illa magis scaenica et picturae similis fuisset.
"Quidni dicam, mater? Id enim ex animo dico."
"Dolorem mihi affers, fili. Spero te ex Australia locupletem rediturum esse. Credo in coloniis nullum omnino esse hominum convictum, nihil certe quod ego societatem vocare possim. Itaque cum divitias tibi paraveris, Londinium reverti atque ibi tibi locum vindicare debebis."
"Societatem!" mussit adulescens. "Nihil de ea scire volo. Malim pecuniam tantam parare, ut te Sibyllamque ex histrionum vita eripiam. Odi eam."
"O Iacobe!" dixit Sibylla ridens, "quam inhumaniter loqueris! Sed verene mecum ambulatum ibis? O quam iucundum! Verebar ne potius amicis quibusdam valedicere velles: Thomae Hardy, qui foedissimam illam fistulam fumariam tibi dedit, aut Eduardo Langton, qui te irridet quod ea uteris. Quam benignum est quod postremum hoc pomeridium mecum exigis! Quo ibimus? Eamus in hortos publicos."
"Tam sordide vestitus sum", respondit ille, supercilio contracto. "In illos hortos non nisi homines lautissimi solent ire."
"Nugas agis, Iacobe", susurravit puella, manicam vestis eius blande permulcens.
Paulisper haesitavit. "Esto", tandem dixit, "sed noli nimium tempus te ornando consumere." Illa saltans exiit; cantillans scalas ascendere audiebatur, pedumque levium crepitus in superiore contignatione resonabat.
Ille bis terve per conclave ultro citroque ambulavit. Tum ad matrem in sella immobilem conversus: "Mater", inquit, "suntne res meae ad iter paratae?"
"Omnino paratae, Iacobe", respondit illa, oculos ab opere non tollens. Iam complures menses, quotiens sola cum hoc filio aspero et severo remanebat, animo parum tranquillo erat. Animus eius levis atque abditus perturbabatur, cum oculi eorum inter se concurrissent. Saepe secum quaerebat num ille aliquid suspicaretur. Silentium enim, cum nihil ille praeterea diceret, iam ei intolerabile fiebat. Itaque queri coepit. Feminae se ipsas impugnando defendunt; eadem ratione, cum impetum faciunt, subitis mirisque deditionibus utuntur.
"Spero tibi, Iacobe, vitam navigantis placituram esse", dixit. "Memento te ipsum hoc vitae genus elegisse. Apud iuris consultum operam scribae dare potuisses. Id genus hominum summa apud omnes existimatione est, et ruri cum amplissimis familiis haud raro cenare solent."
"Odi tabularia, odi scribas", respondit. "Sed vere dicis: ipse vitam meam elegi. Hoc tantum rogo: Sibyllam custodi. Cave ne quid ei mali accidat. Mater, eius tibi cura habenda est."
"Iacobe, quam mira profecto loqueris! Sibyllam scilicet diligenter custodio."
"Audio quendam virum singulis noctibus ad theatrum venire, ac post scaenam ad eam colloquendam accedere. Verane haec sunt? Quid sibi ista volunt?"
"De rebus loqueris quas minime intellegis, Iacobe. Apud nos qui scaenae operam damus, permulta signa admirationis gratissima accipere solemus. Mihi quoque olim ingens florum copia offerebatur. Illis sane temporibus ars histrionica recte aestimabatur. De Sibylla autem nondum scio num eius studium erga hunc iuvenem grave ac stabile sit. Hoc tamen constat, adulescentem de quo agitur plane urbanissimum esse virum; mihi semper comissime se praebet. Praeterea divitis speciem habet, floresque quos mittit pulcherrimi sunt."
"Nomen tamen eius ignoras", inquit adulescens, dure.
"Ignoro", respondit mater, vultu sereno. "Nondum verum suum nomen patefecit. In ea re mihi quidem nescio quid e fabulis amatoriis venusti inesse videtur. Verisimile est eum nobili genere ortum esse."
Iacobus Vane labrum momordit. "Custodi Sibyllam, mater", exclamavit, "custodi eam!"
"Fili, gravissimo me dolore afficis. Sibyllae ego semper peculiarem curam adhibeo. Quod si iste vir locuples est, nihil causae est cur illa matrimonium cum eo contrahere non possit. Spero eum ex nobilibus esse. Omnia certe nobilis viri indicia in eo apparent. Praeclarum profecto Sibyllae matrimonium esse posset. Quam venustum coniugium efficiant! Eius forma singularis est; omnes eam admirantur."
Adulescens nescio quid secum mussit, atque digitos rudes in fenestrae vitro crebro pulsavit. Iam se converterat ut aliquid diceret, cum ianua aperta Sibylla accurrit.
"Quam severi ambo videmini!" exclamavit. "Quid accidit?"
"Nihil", respondit frater. "Aliquando, opinor, serio quoque esse oportet. Vale, mater; hora quinta cenabo. Omnia in sarcinis reposita sunt praeter tunicas linteas; de iis igitur tibi laborandum non est."
"Vale, fili mi", respondit, affectata quadam dignitate caput inclinans.
Vehementer eam offendebat qua ratione filius secum locutus esset; etiam ipso filii obtutu quodammodo perterrita erat.
"Da mihi osculum, mater", dixit puella. Labra flori similia genam marcidam tetigerunt, frigusque eius calore suo discuterunt.
"Filia mea! filia mea!" exclamavit Domina Vane, ad lacunar oculos tollens, quasi spectatores in superiore theatri parte quaereret.
"Age, Sibylla", dixit frater impatienter. Matris affectationes oderat.
In tremulum solis lumen, quod ventus intermissis umbris agitabat, exierunt atque per maestam viam Eustoniam otiose processerunt. Praetereuntes mirabantur, cum iuvenem torvum et corpore gravem, veste crassa neque apte facta indutum, iuxta puellam tam elegantem tamque delicato vultu praeditam incedere cernerent. Similis erat vulgari hortulano rosam secum ferenti.
Iacobus interdum supercilia contrahere solebat, quotiens peregrini curiosos in se oculos converterent. Hanc oculorum alienorum molestiam homines summo ingenio praediti non nisi provecta aetate sentiunt; mediocribus autem numquam decedit. Sibylla vero quantum omnium oculos ad se converteret plane nesciebat. Amor in labris eius risu tremulo apparebat.
De Principe Venusto cogitabat; ut autem eo liberius cogitare posset, ipsum nusquam commemorabat, sed multa garriebat de nave qua Iacobus navigaturus esset, de auro quod procul dubio inventurus erat, de mira quadam herede ditissima, quam e manibus ferocium latronum silvestrium, rubris tunicis indutorum, erepturus esset. Non enim perpetuo nauta futurus erat, neque mercium praefectus aut quidquid denique in ea nave agere destinatus esset. Minime vero! Vita nautarum prorsus horrenda erat.
Cogita quantopere miserum sit in nave foeda conclusum manere, cum undae raucae, quasi gibbis incurvatae, vi irrumpere conentur, ventus ater malos frangat velaque in longas lacinias stridentes dilaniet! At Iacobus, ubi Melburniam pervenisset, navem relicturus erat, duci navis humaniter valedicturus, statimque ad campos auriferos profecturus. Priusquam ibi hebdomas transisset, ingens auri solidi massa, omnium quas umquam homines repperissent maxima, ei obvia futura erat; eam plaustro ad litus deportaturus erat, sex custodibus publicis equis vectis comitantibus.
Ter latrones silvestres eos adoriri debebant, ter cum ingenti suorum caede repelli. Immo minime! Nequaquam ad campos auriferos iturus erat. Foeda enim loca erant, ubi viri vino se ingurgitabant et in cauponis sclopetis se invicem conficiebant atque turpissime maledicebant. Immo bonus pecuarius futurus erat, ovium greges aliturus. Quadam vespera, cum equo domum rediret, speciosam illam heredem conspicaturus erat, quam latro equo nigro insidens vi abduceret; tum eum persecuturus, consecuturus, puellamque liberaturus.
Illa continuo eum amatura erat, ille vicissim eam; nuptias celebraturi atque in Angliam redituri erant, ut Londinii in domo amplissima habitarent. O quam delectabilia eum manebant! Sed bonum se praestare debebat, iracundiam coercere, neque temere pecuniam profundere. Anno uno tantum illo maior natu erat Sibylla, sed rerum humanarum multo peritior. Admonebat etiam ut singulis navium cursibus epistulas ad eam mitteret, atque singulis noctibus ante somnum preces funderet. Deus enim benignissimus erat eumque custoditurus erat.
Ipsa quoque pro illo oratura erat; paucis annis post reversurus erat, dives iam atque laetus.
Haec ille morose audiebat nihilque respondebat. Animo prorsus aegro domum relinquebat.
Neque tamen sola profectionis tristitia animum eius tam torvum faciebat. Quamquam rerum imperitus erat, tamen vehementer sentiebat quam periculosa Sibyllae condicio esset. Adulescens ille eleganti cultu, qui sororem blanditiis sollicitaret, nihil ei boni allaturus esse videbatur. Erat enim vir honesto loco natus; ob id ipsum Iacobus eum oderat, quodam quasi generis sui instinctu, cuius ipse rationem reddere non poterat quique ob eam ipsam causam maiorem in animo vim obtinebat.
Matris quoque levitatem atque inanem gloriam perspiciebat; inde Sibyllae felicitatique eius innumerabilia pericula imminere cernebat. Liberi primum parentes amant; aetate provectiores de eis iudicant; nonnumquam eis ignoscunt.
Mater sua! De re quadam matrem interrogare constituerat; eam iam multos menses tacitus secum volvebat. Vox forte in theatro audita, susurrata quaedam contumelia, quam nocte quadam exaudiverat, cum ad posticum scaenae ostium exspectaret, multas horrendas cogitationes concitaverat. Illud non secus recordabatur ac si flagello venatorio in os caesus esset. Supercilia eius in unum sulcum acutum coierunt; labrum inferius subita doloris contractione momordit.
"Ne verbum quidem meum audis, Iacobe", exclamavit Sibylla, "cum ego de fortuna tua futura tam iucunda consilia capiam. Dic tandem aliquid!"
"Quid me dicere vis?"
"Ut bonus sis, Iacobe, neque nostri obliviscaris," respondit illa, arridens.
Ille umeris sublatis: "Tu", inquit, "facilius mei oblivisceris, Sibylla, quam ego tui."
Puella erubuit. "Quid istud significat, Iacobe?" rogavit.
"Audio tibi novum amicum esse. Quis est? Cur de illo mihi nihil dixisti? Nihil ille tibi boni parat."
"Desine, Iacobe!" exclamavit. "Nihil de eo mali dicas. Amo illum."
"At ne nomen quidem eius nosti", respondit adulescens. "Quis est? Ius habeo id cognoscendi."
"Princeps Venustus vocatur. Nonne hoc nomen tibi placet? O stulte puer, hoc nomen numquam oblivisci debes. Si semel eum vidisses, omnium hominum mirabilissimum esse iudicares. Aliquando eum cognosces, postquam ex Australia redieris. Tam vehementer tibi placebit! Omnibus placet, et ego… amo illum. Utinam hac nocte ad theatrum venire posses! Ibi erit, et ego Iuliettam agam. O quam egregie agam! Cogita, Iacobe: amare, et Iuliettam agere! Illum ibi sedentem habere! Eius tantum causa in scaena versari! Vereor ne ceteros histriones vel perterream vel admiratione capiam. Amare enim est supra se ipsum assurgere. Miser ille atque odiosus Dominus Isaacs in caupona, inter desides qui ad mensam potoriam haerent, vociferabitur: 'Ingenium!' Hactenus me quasi fidei quoddam decretum praedicavit; hac nocte velut rem divinitus patefactam nuntiabit. Sentio id futurum. Atque haec omnia illius sunt, solius illius, Principis Venusti, amatoris mei mirabilis, dei omnium gratiarum. Sed quam pauper sum prae illo! Pauper? Quid refert? Ubi paupertas per ianuam sensim ingreditur, amor per fenestram involat. Vetera nostra proverbia denuo scribenda sunt. Hiemis temporibus nata sunt; nunc autem aestas est, immo mihi ver adesse videtur, floresque sub caelo caeruleo quasi choreas ducere."
"Vir honesto loco natus est", dixit ille, voce torva.
"Princeps!" illa canora voce exclamavit. "Quid amplius requiris?"
"Te in servitutem redigere vult."
"Ad ipsam libertatis cogitationem horreo."
"Volo ut ab illo caveas."
"Eum videre est adorare; cognoscere, ei fidere."
"Sibylla, de isto prorsus insanis."
Illa risit et brachium fratris complexa est. "Mi Iacobe, mi senicule carissime! Sic loqueris quasi centum annos natus sis. Aliquando ipse amabis; tum intelliges quid sit amor. Noli tantopere torvere. Quin gaudere deberes quod, etiamsi tu abis, me multo beatiorem relinquis quam umquam fuerim. Utrique vita gravis fuit, gravissima profecto atque asperrima. Sed nunc omnia mutabuntur. Tu in orbem novum proficisceris; ego mihi novum mundum inveni. Ecce duae sellae: sedeamus et homines eleganter cultos praetereuntes spectemus."
Inter turbam praetereuntes spectantium consederunt. Trans viam tuliparum areolae tamquam ignis circuli palpitantes ardebant. Pulvis albidus, tenuissima quasi nubes e radice iridis odoratae facta, in aere aestu anhelante tremebat. Umbellae variegatae nunc surgentes nunc demissae velut papiliones immanes saltitabant.
Sibylla fratrem ad loquendum de se ipso, de spe sua deque futuris rebus adduxit. Ille tarde aegreque respondebat. Verba vicissim dabant accipiebantque, ut lusores calculos inter se tradere solent. Sibylla gravabatur; laetitiam suam in alterius animum transfundere non poterat. Vix exiguum subrisum ex illis labris torvis elicere poterat. Aliquanto post ipsa quoque conticuit. Subito capillos aureos labraque ridentia conspexit: Dorianus Grayus in aperto vehiculo cum duabus feminis praetervehebatur.
Exsiluit. "Ecce illum!" exclamavit.
"Quem?" quaesivit Iacobus Vane.
"Principem Venustum", respondit illa, raedam abeuntem oculis prosecuta.
Ille exsiluit, et bracchium eius rudi manu corripuit. "Ostende mihi. Quis est? Digito demonstra! Videre eum debeo!" exclamavit. Sed eodem momento currus Ducis Berwicensis, quattuor equis iunctis vectus, inter eos atque raedam intercessit; cum prospectus iterum patuit, raeda Doriani iam e hortis evanuerat.
"Abiit", susurravit Sibylla maesta. "Utinam eum vidisses!"
"Utinam vidissem! Nam Deum qui in caelo est testor: si quid umquam tibi iniuriae fecerit, eum occidam."
Illa fratrem horrens intuita est. Ille eadem verba iteravit. Tamquam acutus pugio aera secabant. Circumstantes stupentes eos intueri coeperunt; femina quaedam prope Sibyllam stans risit submissa voce.
"Age hinc, Iacobe, age hinc", susurravit. Illa per turbam procedebat, ille obstinato vultu sequebatur. Eis verbis prolatis laetabatur.
Ubi ad Achillis statuam pervenerunt, Sibylla se convertit. Miseratio in oculis elucebat, quae ad labra perveniens in risum vertebatur. Caput quassavit. "Stultus es, Iacobe, prorsus stultus; puer tantum iracundus. Qui talia tam horrenda loqui potes? Ipse ignoras quid dicas. Invides modo atque acerbus es. Utinam ipse amore capereris! Amor enim homines bonos reddit; at quod modo dixisti scelestum erat."
"Sedecim annos natus sum", respondit, "et quid agam satis intellego. Mater tibi auxilio non est. Nescit quomodo te tueatur. Utinam nunc in Australiam non abirem! Libentissime omnia ista consilia abicerem. Facerem profecto, nisi pactio qua operas meas locavi iam subscripta esset."
"O Iacobe, noli tam gravis esse! Unus ex illis heroibus videris qui in ineptis fabulis scaenicis apparent, quas mater olim tam libenter agebat. Tecum litigare nolo. Vidi eum; et, o, eum videre ipsa perfecta beatitudo est. Non litigabimus. Scio te numquam cuiquam quem amo nociturum esse. Nonne ita est?"
"Quamdiu eum amabis, ei non nocebo, opinor", respondit torve.
"Semper amabo!" exclamavit.
"Ille autem?"
"Et ille semper!"
"Ita ei facere expediet."
Illa retro se subduxit, quasi metu perculsa. Tum risit, manumque brachio fratris imposuit. Puer erat, nihil amplius.
Ad Arcum Marmoreum vehiculum publicum conscenderunt, quod eos non longe a sordida domo in via Eustonia deposuit. Iam hora quinta praeterierat; Sibyllae autem ante spectaculum duas fere horas cubandum erat. Iacobus vehementer instabat ut ita faceret. Dicebat se malle, matre absente, sorori valedicere: nam matrem sine dubio lamentationem quasi in scaena excitaturam esse; ipse vero eiusmodi scaenas omnes detestabatur.
In ipsius Sibyllae cubiculo sibi valedixerunt. In pectore fratris invidia ardebat, ferumque in illum ignotum odium, caedis cupidum: is enim, ut sibi videbatur, inter ipsum sororemque se interposuerat. Tamen, cum illa collo bracchia circumdaret digitosque per capillos eius leniter duceret, mansuescebat; eamque vero fraterno amore osculatus est. Cum scalas descenderet, lacrimae ei in oculis erant.
Mater in inferioribus aedibus exspectabat; ingressum quod serius venisset obiurgavit. Nihil ille respondit, sed ad tenuem cenam consedit. Muscae circum mensam bombitabant atque super linteum maculis obsitum reptabant. Inter rotarum publicorum vehiculorum fragorem et crepitum raedarum per viam currentium vocem matris uno tenore murmurantem audiebat, quae singula sibi reliqua momenta temporis quasi devorabat.
Post aliquantum temporis catinum a se repulit caputque manibus sustentavit. Sentiebat se ius habere rem cognoscendi. Si vera erant quae suspicabatur, iam pridem certior fieri debuerat. Mater metu velut plumbeo oppressa eum spectabat. Verba quasi sponte, nullo animi motu, e labris eius excidebant; sudariolum lacero opere reticulato ornatum inter digitos tremebat. Ubi horologium horam sextam signavit, ille surrexit atque ad ianuam contendit. Tum regressus matrem intuitus est. Oculi eorum inter se congressi sunt. In illius oculis feram quandam misericordiae implorationem legit; quae res ira eum accendit.
"Mater, unum ex te quaerere volo", dixit. Oculi illius incerti per conclave vagabantur. Nihil respondit. "Dic mihi verum. Ius est mihi sciendi. Num tu patri meo nupta eras?"
Graviter suspiravit. Id suspirium levamenti erat. Advenerat tandem hora illa formidabilis, quam per hebdomadas ac menses, noctes diesque, tanto timore exspectaverat; et tamen iam nullo timore tenebatur. Immo ex parte se deceptam sentiebat. Illa enim quaestionis simplicitas, paene plebeia, simplicem responsionem postulabat. Nihil paulatim arte quadam ad illud momentum adductum erat; res nuda et rudis se obtulerat; male institutae scaenicae exercitationis speciem praebebat.
"Minime", respondit, mirata quam dura atque expers ornamentorum vita esset.
"Ergo pater meus improbus fuit!" exclamavit adulescens, pugnos comprimendo.
Illa caput quassavit. "Sciebam eum non esse liberum. Vehementer inter nos amabamus. Si vixisset, quae ad victum necessaria essent nobis sine dubio providisset. Noli patri tuo maledicere, fili. Pater tuus erat atque vir ingenuus. Quin etiam amplissimis familiis cognatione iunctus erat."
Diram execrationem effudit. "De me ipso nihil curo", exclamavit, "sed noli sinere ut Sibylla… Vir ille qui eam amat, aut amare se dicit, ingenuus est, nonne? Ille quoque amplissimis familiis cognatus, opinor!"
Subito foedus quidam pudor mulierem invasit. Caput inclinavit; oculos tremulis manibus tersit. "Sibyllae mater adest", susurravit. "Mihi nulla aderat."
His verbis commotus adulescens ad eam accessit, se inclinavit atque osculatus est. "Me paenitet, si te dolore affeci, quaerendo de patre", inquit; "sed continere me non potui. Iam mihi proficiscendum est. Vale. Memento unam tibi nunc tantum filiam superesse cuius curam geras; crede mihi autem hoc: si vir iste sorori meae iniuriam fecerit, quis sit reperiam, persequar, et tamquam canem interficiam. Hoc iuro."
Minarum illarum stultitia immodica, gestus ardens quo comitatae erant, verba insana et in scaenicis fabulis usitata vitam mulieri vividiorem ardentioremque reddiderunt. In hoc enim rerum genere diu versata erat. Liberius spiravit, atque tum primum post multos menses filium suum vero studio admirata est. Cupiebat eandem scaenam eodem animi impetu longius producere; sed ille rem repente abrupit. Arcae viatoriae in inferiorem contignationem deferendae erant, fasciae quae collo circumdarentur reperiendae. Ancilla deversorii ultro citroque cursitabat.
Cum auriga de mercede agebatur. Illud momentum rebus quotidianis atque humilibus intercidit. Eadem igitur animi offensione qua antea affecta, e fenestra sudariolum lacero opere ornatum agitavit, cum filius raeda abiret. Sentiebat praeclaram sibi occasionem ereptam esse. Id solacio sibi duxit, quod Sibyllae narrabat quam solitaria sibi vita futura esset, cum una tantum iam filia cuius curam gereret remaneret. Verba ipsa secum repetebat; tantopere enim sibi placuerant. De minis vero filii nihil dixit.
Egregie sane et scaenico quodam impetu prolatae erant. Persuasum sibi habebat fore ut aliquando omnes eas deriderent.