I. Fabula de lacu Diaboli
Postquam Dies Fumosus e vita excessit, Weyuha senex inter Sioux Wahpetonenses omnium fabulatorum praestantissimus habebatur.
«Narra mihi, bone Weyuha, fabulam quandam de patria patris tui», inquam ad eum quodam vespere. Sciebam enim eam regionem quae nunc Dakota Septentrionalis et Manitoba Meridiana appellatur maioribus eorum iam pridem venationi patuisse. Hoc autem rogare me Uncheedah suaserat, postquam senex apud nos in tabernaculo cenaverat.
«Multis abhinc annis», inquit, cum fistulam patruo meo porrigeret, «ab flumine, quod Cauda Lutrae vocatur, ad Minnewakan, id est Lacum Diaboli, profecti sumus. Tum tumulus, sub quo Chotanka sepultus est, adhuc manifeste conspiciebatur; curaverant enim eiusdem turmae homines ut servaretur.
«Tumulus ille, sub quo conditus est vir artis sacrae medicae peritissimus, in summo Minnewakan Chantay colle situs est, qui totius regionis altissimus habetur. Formam refert cordis animalis basi impositi, cuius summum acumen sursum spectat.
«Cur autem collis ille Minnewakan Chantay, hoc est Cor Terrae Arcanae, appelletur, nunc exponam. Haec memoria per multas aetates a maioribus ad posteros tradita est, longe ultra ea quae proavi nostri recordari potuerunt. Olim apud Chotankae maiores eiusmodi fabulae servabantur; eo autem mortuo omnibus communia facta sunt quae narrabantur, atque tum nemo eis fidem habuit. Sic igitur res ferebatur.»
Weyuham ex adverso sedentem intentis oculis spectabam, totus in eius verbis haerens. Tum alte spiritum duxi et ita me composui ut, dum fabulam perageret, ne minimo quidem motu eum impedirem. Hanc enim senioribus reverentiam exhibere docebamur; sed ego impetuosi animi puer interdum praecepti obliviscebar.
«Olim», perrexit Weyuha, «homines rubri ingenti numero erant omnemque terram incolebant, a frigidissimis locis ad eas usque regiones ubi perpetua aestas viget. Omnes una lingua uti, omnes inter se amicitia coniuncti esse videbantur.
«Illis temporibus animalia quoque pro populis habebantur. Bisontes, cervi magni atque antilopae nationes haud exiguae potentiae constituebant. Ursi quidem minor erat populus, sed Magni Arcani imperiis parebant eique maxime cari erant; quam ob rem arcanas medendi artes ceteris melius semper noverunt. Ideo maximo honore habebantur. Lupi quoque aliquando magni aestimabantur. Sed bisontes, cervi magni, alces, cervi atque antilopae imperium inter bestias obtinebant.
«Hi mox superbire et nimiam sibi auctoritatem arrogare coeperunt, neminemque sibi resistere posse existimabant. Bisontes minoribus gentibus bellum intulerunt multosque deleverunt. Tum Magno Arcano visum est varias gentes et formis et linguis commutare.
«Tabernaculum ingens exstruxit, quod decem dies in tenebris continuit. In id varias nationes invitavit; quae cum rursus exissent, mirum in modum commutatae erant, nonnullae etiam omnino loqui desierant. Omnibus tamen animalibus communis quaedam nutibus significandi ratio data est, quam nemo hominum intellegit nisi pauci sacrorum medici; hi autem gravissimo supplicio afficiuntur, si eam prodiderint.
«Bison omnium animalium inconditissimus e tenebroso tabernaculo egressus est. Cervi magni alcesque cornibus enormibus multisque ramis onerati sunt; antilopae autem cervique ita inermes facti sunt ut sola pedum celeritate defenderentur. Ursis lupisque datum est ut reliquas bestias praedae causa sequerentur.
«Homo tum solus remanserat. Ubi cetera commutata sunt, Magnum Arcanum concessit ut is propriam et figuram et linguam retineret. Rex omnium animalium erat, sed nullum illi parebat. Ex eo die fieri potest ut anima hominis, antequam in corpus humanum nascatur, inter feras versetur. Tum bestiarum linguam intellegit, quam tamen sermone humano exprimere non potest. Semper aliquam cum iis naturae societatem retinet, et per somnia cum eis colloqui potest.
«Ne illud quidem praetermittendum est, ipsum Magnum Arcanum in hac regione tabernaculum fixisse. Alii fabulantur Minnewakan Chantay ipsum illud tabernaculum fuisse, quod postea in terram saxaque conversum sit. Multa animalia in hoc lacu, Minnewakan, id est Aqua Arcana, abluta atque immutata sunt. Ex aquis mediterraneis quas novimus haec sola salsa est. Nullum animal umquam in hoc lacu natavit atque vivum evasit.»
«Dic mihi», avide quaesivi, «num hominibus quoque periculosus est?»
«Ita», respondit; «id quidem arbitramur. Nec ullum indigenam, quod sciam, in illum lacum se commisisse constat. Hanc ob causam Arcanus appellatur», iteravit.
«Nunc de Chotanka narrabo. Omnium virorum qui medicinam sacram profitebantur potentissimus erat. Aiebat se, antequam humanam formam nascendo accepisset, ursum griseum immanis corporis fuisse.» Ad hanc fabulae partem Weyuha vehementer animum intendere videbatur. «Audi, qualem vitam Chotanka, dum ursus esset, egerit.
‹Cum ursus essem›, inquiebat ille, ‹domicilium meum intra conspectum Minnewakan Chantay habebam. Cum matre unam tantum hiemem exegi, patrem vero non vidi nisi cum adhuc parvulus essem. Tum haud longe ad septentrionem a Chantay habitabamus, inter quercus rarius positas in clivo unde Minnewakan prospiciebatur.
‹Prima mea memoria haec est: ante speluncam nostram cranio bisontis, quod prope inveneram, ludebam. Subito rem quandam insolita specie aspexi. Duobus pedibus incedebat, baculum incurvum ferebat et virgas salignas rubras, quibus plumae alligatae erant. Unam e virgis in me coniecit; ego vero dentibus ostensis in antrum recessi.
‹Eodem fere tempore pater materque vitulo bisontis capto domum redierunt. Vitulum iam mortuum deposuerunt, ac rem illam miram persecuti sunt. Capillos longos et caput rotundum habebat, faciem quoque rotundam. Fugit et in parvam quercum conscendit.
‹Pater materque eum de arbore excusserunt, non tamen antequam ille nonnullas virgas rubras in latera eorum emisisset. Mater graviter aegrotavit; radices autem quasdam effodit comeditque, atque ita convaluit.› Ita primum Chotanka virtutes quarundam radicum ad vulnera morbosque sanandos didicerat», adiecit Weyuha.
«‹Aliquando›», inquit, ad narrationem ursi rediens, «‹cum matre venarer—nam pater abierat nec umquam redierat—bisontem feminam cum vitulo in valle angusta conspeximus. Mater me se quam proxime sequi iussit, atque manibus genibusque innixi repere coepimus. Subito ea sub herba humi se compressit; idem ego feci. Videmus tum nonnullas ex illis rebus insolitis quas «Bipedes» vocabamus, super cervos longis caudis praeditos, id est equulos, equitantes. Clamantes adversus nos concitaverunt equos. Mater cum horrendo fremitu in eos irruit.
‹Unum eorum comprehendit; sed plures cum canibus accurrerunt nosque in dumetum compulerunt. Virgas rubras stridentes post nos emiserunt; duae in latere matris haeserunt. Postquam vix evasimus, mater eas extrahere conabatur, sed acerrimo dolore cruciabatur. Tandem ambas evulsit; non multo post decubuit atque mortua est.
‹Biduum solus in silva mansi. Deinde Minnewakan Chantay a parte meridiana circumivi, ibique mihi antrum solitarium paravi. Ibi nuces avellanas, glandes prunaque silvestria abundanter inveni. In campis herbae radices teepsinna dictae frequentes erant, neque hostes ullos videbam.
‹Quodam die vestigium pedis non multum a meo diversum repperi. Id secutus sum, ut quis esset advena cognoscerem. In collibus arduis inter querceta ursam quandam iuvenem pulcherrimam glandes legentem deprehendi. Ex alia quam ego gente erat: vestem enim nigerrimam gerebat.
‹Initio indignata erat quod in fines eius intraveram; sed ubi ei de vita mea solitaria narravi, consensit ut mecum habitaret. In domicilium meum, quod ad meridiem collis erat, una rediimus. Ibi annum integrum feliciter viximus. Cum autumnus rursus advenisset, Woshepee—hoc enim erat ei nomen—dixit sibi nidum calidum ad hiemandum parandum esse; atque ita iterum solus relictus sum.›
«Nunc», inquit Weyuha, «ad eam fabulae partem veni quam perpauci intellegunt. Chotanka per totam longam hiemem in antro dormivit. Initio veris ingens tempestas cum tonitribus exorta est. Fragore terribili, quo ipsi montes concuti videbantur, experrectus est; et ecce ante ostium adulescens forma insignis stabat. Chotanka eum aspexit, nec timuit; videbat enim advenam nullas ex illis virgis rubris pinnatis ferre. Inermis erat atque ridebat.
‹Venio›, inquit, ‹ut te ad certamen cursus provocem. Uter vicerit, is suae gentis heros erit; victus autem deinceps omnia quae victor iusserit faciet. Rarum hunc honorem tibi attuli. Universus mundus certamen spectabit: bestiae pro te clamabunt, spiritus vero me hortabuntur. Non ignavus es; igitur certamen recusare non potes.›
‹Non recuso›, respondit Chotanka paulum cunctatus. Iuvenis quidem pulcher erat, sed corpore levi atque gracili.
‹A Chantay proficiscemur, ad eundem locum redibimus. Age, eamus: orbis universus nos exspectat!› advena impatienter exclamavit.
Ille prior abiit; eodem autem momento senex quidam aetate confectus et rugosus ad ostium speluncae Chotankae accessit, baculo innixus et in anteriora incurvus.
‹Fili mi›, ait, ‹nolo te ignavum reddere; sed iste iuvenis omnium quotquot in universo mundo sunt aleatorum callidissimus est. Vi sacra ingenti pollet; ipsam vitam in aleam ponit. Cave! Fratres mei et ego soli eum aliquando vicimus. Ipse autem tutus est: nam, etiamsi occidatur, potest in vitam redire. Crede mihi: magnas habet vires arcanas.
‹Te tamen servare posse confido: audi. Totum iter post te curret, donec paulum tantum a meta aberis; tum fulminis instar te praeteribit, nomen enim ei Ignis Flexuosus est, id est fulgur. Ecce tibi meae artis praesidium.› Ita locutus pellem leporis et gummi cuiusdam herbae Chotankae tradidit. ‹Cum ad metam appropinquaveris, hoc gummi tibi illine, et pellem inter te atque illum retro conice. Ita te praeterire non poterit.›
‹At tu quis es, ave?› quaesivit Chotanka.
‹Ego sum Testudo Sacris Artibus Praedita›, respondit senex. ‹Ille aleator spiritus caelestis est; quos cursu superaverit, eos paulo post mori necesse est. Audisti profecto omnia animalia ante praescire quando occidenda sint; homo quoque, si rerum arcanarum rationem intellegat, diem mortis suae cognoscere potest.›
Certamen toti orbi pronuntiatum est. Bisontes, cervi magni, lupi ceteraeque bestiae omnes ad spectaculum convenerunt; adfuerunt etiam omnes aerii spiritus, ut socium suum clamoribus adiuvarent. In caelo tuba insonuit, ingensque tympanum sacrum percussum est. Hoc signum proficiscendi erat. Iter autem totum lacum Minnewakan circumibat (hoc enim orbem terrarum sive oceanum significabat). Quocumque ambo praetercurrebant, undique plausus et clamores exoriebantur.
Iuvenis per totum fere iter post Chotankam mansit, donec rursus Chantay conspicere coeperunt. Tum Chotanka quasi leviter concussus pellem leporis retro proiecit. Advena offenso pede concidit; Chotanka gummi sibi illinivit atque ad metam sine mora cucurrit. Clamor ingens per omnem terram resonuit, in caelo autem fremitus et murmura audiebantur. Iudex pronuntiavit victorem ad summam senectutem victurum esse; Ignis autem Flexuosus promisit se, quoties Chotanka vocasset, adfuturum.
«Magna sane potestate sacra praeditus erat», ita Weyuha fabulam conclusit.
«At nondum exposuisti quo pacto Chotanka homo factus sit», inquam.
«Nocte quadam mulier formosissima ei per somnum apparuit. In tabernaculum suum album eum blanditiis allexit, ut quae intus haberet ostenderet. Tum ostium clausit, neque Chotanka exire potuit. Sed illa eum benigne tractabat ac blanditiis mulcebat, adeo ut libenter in tabernaculo albo maneret. Tum demum humana forma natus est. Longa haec fabula est, sed confido te, Ohiyesa, eius memorem futurum esse», inquit Weyuha. Et sane memor fui.
II. Venatio Manitoshaw
Hiems erat, Lunaque Difficilis, quam Ianuarium vocant, agebatur. Cena e carne cervina assa iam sumpta, carbones in foco splendide ardebant. Tabernaculum nostrum eo vespere praecipue iucundum erat. Uncheedah prope ostium sedebat, patruus cum uxore ex adverso, ego vero cum animalibus meis domesticis reliquam partem occupabam.
Wabeda canis prope ignem semisomnus iacebat, oculis tamen oblique suspiciens lotorem mansuetum, qui iuxta tabernaculi parietem se contraxerat atque, ut verisimile erat, callido ingenio aliquam nocturnam malitiam iam animo moliebatur. Ego fabulam ex maiorum nostrorum memoria modo recitaveram; omnes me probe fecisse assensi erant. Cum igitur copiose laudatus essem, novas laudes consequi cupiebam novam quoque fabulam discendo. Patruum itaque oravi ut aliquid mihi narraret. Ille paulum cogitabundus respondit:
«Fabulam quam Sioux et Crei tradunt tibi narrare possum.» Atque statim exorsus est:
«Multis abhinc hiemibus sex tabernacula in meridiano clivo Montis Alcis posita erant, cum esset Mensis Lunae Cerasorum Silvestrium, id est September. Homines quorum haec tabernacula erant a Sioux oppressi fuerant, dum bisontes venarentur, atque paene omnes interfecti. Duo aut tres qui ad suos redierant tristem cladem nuntiaturi mortiferis vulneribus confecti erant ac paulo post mortui. Unus tantum senex et aliquot pueruli remanserant, qui victum huic miserrimae mulierum liberorumque manui venando suppeditarent.
«Multos dies radicibus silvestribus, quas teepsinna vocamus, et bacis vitam sustentaverant. Carnem adeo desiderabant ut paene fame conficerentur. Senex nimis imbecillus erat ut venatione quidquam satis prospere caperet. Tum in illo deserto castrorum loco virgo quaedam e gente Creorum—nam illius gentis erant—declaravit se diutius pati non posse ut suos laborantes otiosa spectaret. Arcum alterum patris mortui, atque pharetram sagittis plenam, de suo loco sustulit; deinde aviam suam anum oravit ut secum ad lacum Wanagiska iret, ubi alces saepe inventos esse sciebat.
Praetermiseram autem dicere virginem Manitoshaw vocatam esse.
«Manitoshaw cum avia sua Nawakewee singulae equulos conscenderunt, atque in silvas longe montem ascendentes processerunt. Tugurium haud procul a lacu, sed ita ut lacus ex eo non conspiceretur, constituerunt; equulos autem pedicis impediverunt. Tum anus Manitoshaw ita allocuta est:
‹I, neptis mea, ad eum locum unde aqua Wanagiskae effluit, et vide num ibi vestigia alcis sint. Cum iuvenis essem, una cum avo tuo paterno huc veni; haud longe ab hoc loco tabernaculum fiximus. Nocte tres alces diversae advenerunt. Folia betulae et ramulos cedri mihi affer; ritum quendam ad alces pertinentem peragam›, adiecit.
«Manitoshaw dicto audiens in silvam disparuit. Silva erat betulis salicibusque consita, ubi fontes duo limpidi scaturiebant; infra palustris locus patebat. Nawakewee iusserat eam quaerere virgas betulae salicisque morsibus detritas—his enim alces vesci solent—atque sagittam arcus nervo iam aptatam habere. ‹Hunc ipsum locum›, adiecit patruus meus, ‹saepius ipse vidi.› Quibus simplicibus verbis fabulae multo plus fidei accessit.
«Puella Crea primum ad fontem adiit, ibique recentia animalis quod quaerebat vestigia invenit. Aliquot cedri bacas collegit easque manducavit, alias vestibus attrivit, ne alces odorem suum perciperent. Sol iam occiderat; redire ad Nawakewee sibi oportere sensit.
«Tum Hinhankaga, noctua ululans, luctuosam noctis vocem emisit. Puella constitit atque diligenter auscultavit.
‹Vocem amatoris audire mihi visa sum›, secum susurravit. Tum clamor insolitus per lacum resonuit. Colymbi, avis aquaticae, vocem qua periculum nuntiare solet agnovit; existimavit autem avem aliquod animal quod ipsa venaretur conspicere potuisse.
«Mox ad paucos passus a temporario tugurio, quod avia ex ramis pineis et filicibus struxerat, aberat. Nawakewee ei in semita occurrit.
‹O filia mea, haud citius quam oportebat redisti. Metuebam ne longius quam fas esset processisses; nam Sioux ad venandum hunc locum frequenter adeunt. Cave ne temere in aperta ripa te ostendas.›
«Cum ambae se somno composuissent, equulos prope in prato aperto herbam uberem rodentes audiebant. Manitoshaw per foramen fumi in tecto tugurii pinei stellas caeli contemplabatur, fingens animo quid postero die faceret cum alces cautas ex improviso oppressisset. Avia iam tam sonore dormiebat ut ipse ille strepitus ad feras fugandas sufficere posset. Tandem etiam puella somno victa est.
«Nawakewee anus primo diluculo experrecta est. Primum ignem excitavit et cedrum betulamque adolevit, ne alces humanum odorem sentirent. Tum radicibus silvestribus bacisque cibum celeriter paravit, et puellam excitavit. Quae, sole iam orto, mirabunda ad fontem cucurrit et aquam frigidam manibus haustam in faciem aspersit; deinde paulisper in liquore velut speculo perlucido imaginem suam aspexit.
Ibi duas alces ad ripam apertam conspexit in aquae imagine relucentes; ultra eos iuvenis etiam cuiusdam effigies apparere visa est. Statim tres omnes evanuerunt.
‹Quid oculis meis accidit?› inquit. ‹Nondum satis experrecta sum; inania mihi fingo. Heu, oculi tantum me fallunt!› Haec ipsa secum identidem repetens ad Nawakewee festinavit. Tam repentina tamque terribilis res visa erat ut eam veram esse credere non posset; itaque seni nihil narravit.
«Post ientaculum Manitoshaw pallium deposuit, tunica brevi e pelle cervina longisque fimbriis ornata, calceis ac fasciis crurum aculeis hystricis distinctis induta apparuit. Arcum patris et pharetram altero umero suspenderat; cultellus in vagina pulchre facta de cingulo pendebat. Anhelans per ripam ad aquae exitum cucurrit.
«Procul iuxta insulam Medoza colymbus cum coniuge natabat, interdum voce laetitiae edita. Hic illic Hogan, piscis trutta, e lacu lepide subsiliebat, guttis aquae quasi rore undique dispersis. Dum puella festinat, Wadawasee, avis alcedo, ex improviso excitata est atque magno clamore personuit.
‹Tace, Wadawasee, tace: feras mihi fugabis!›
«Tandem ad emissarium lacus pervenit. Statim intellexit nocte priore alces illuc venisse. Terram enim pedibus everterant, betulae salicisque virgas passim fregerant.»
«Ah!» exclamavi, «utinam tum una cum Manitoshaw adfuissem!»
«Tace, puer; ne fabulatorem interpellaveris.»
Baculum sustuli et cineres ante me iacentes complanare coepi, atque in eis lacum, aquae exitum, alces et Manitoshaw delineavi. In extrema figurae parte tugurium solitarium, Nawakewee equulique apparebant.
«Cor Manitoshaw tam vehementer palpitabat ut ipsa paene nihil audire posset», patruus perrexit. «Folia quaedam gaultheriae, herbae hieme virentis, mandenda sumpsit, ut animum sedaret. Neque oblita est, dum fontem praeterit, paululum tabaci contriti atque pigmenti in aquam inicere, Manitui, spiritui, dono.
«Inter betulae frondes trementes animadvertit aliquid moveri, mox alteram quoque figuram. Immobilis stetit, arcum gravem utraque manu prehendens. Alces, nihil periculi suspicatae, lente ad fontem ibant. Altera magna femina erat, altera annicula.
«Cum iuxta Manitoshaw praeterirent, tam placido incessu et tam innocua specie erant ut paene oblita sit sagittam emittere. Alces quae mater erat ad latebras puellae respexisse visa est, sed eam non animadvertit. Vix iam latebras praeterierant, cum puella prosiluit sagittamque celerrimam in latus alcis maioris immisit. Ambae in densam silvam fugerunt; at iam serum erat. Puella Crea secundam sagittam emiserat: utraque fera priusquam ad ripam perveniret exanimis concidit.»
«Patrue, quam egregie illa sagittas direxit! In silva enim ramuli innumeri sagittas facile in obliquum avertunt», vehementer commotus interpellavi.
«Ita sane; sed memento eam alcibus proximam fuisse.»
«At mihi videtur, patrue, eas puellam odore deprehendere debuisse; nam ipse docuisti alces omnium bestiarum naribus acutissimis praeditos esse», pertinaciter institi.
«Sine dubio ventus in diversam partem flabat. Sed sine me, nepos, fabulam perficere.
«Puella victoria laetissima ad Nawakewee redire properavit; sed avia nusquam erat! Equuli quoque abierant, tugurium ramis factum dirutum iacebat. Dum Manitoshaw ibi pavida haeret, incerta quid agat, vox mollis e dumeto proximo audita est:
‹Manitoshaw! Manitoshaw! Hic sum!›
«Statim vocem agnovit et Nawakewee invenit, quae rem miram narravit. Eo mane cymbam duos viros per lacum Wanagiska vehentem transire viderat. Erant e gente Sioux. Anus ubi eos adventare conspexit, continuo, ut falleret, tugurium temporarium disiecit equulosque domum versus abegit. Ipsa tum inter proximos frutices se occultavit; sciebat enim Manitoshaw illuc redituram esse.
‹Age, neptis mea, alia via domum quam celerrime redeamus!› exclamavit anus.
Puella vero respondit: ‹Minime; prius ad duos alces quos hodie occidi eamus, ut aliquid carnis nobiscum auferamus.›
‹Nequaquam, filia, nequaquam! Sioux crudeles sunt; multos ex nostris occiderunt. Si hic manserimus, nos invenient. Timeo, Manitoshaw, timeo!›
«Tandem fortis virgo aviae persuasit; eo facilius quod anus ipsa quoque carnem esuriebat. Iverunt igitur ad locum ubi magnae ferae inter frutices iacebant, et alces excoriare ac secare coeperunt.»
«Ego, si earum loco essem, totum diem latuissem. Donec Sioux abiissent exspectassem; tum demum ad alces rediissem», tertium patruum interpellavi.
«Prius fabulam absolvam; deinde quid tu facturus esses exponere poteris», patruus me reprehendens respondit.
«Duo illi Sioux pater filiusque erant. Ipsi quoque ad lacum alces venatum venerant. Sed cum ferae in insulam saepe se reciperent, Chatansapa filium Kangiska in litore exposuerat, qui ibi venaretur; ipse cymba regressus erat, ut alces fugientes intercluderet. Iuvenis per arenosum litus velociter processit, ac mox vestigia earum deprehendit. Ea secutus sanguinem in itinere invenit, quo magnopere obstupuit. Cautissime vestigia persequens tandem ambas mortuas iacentes repperit.
«Corpora examinavit animadvertitque in utraque fera unam sagittam Creae gentis infixam esse. Quoniam venatorem, si fieri posset, ex improviso opprimere cupiebat, Kangiska inter frutices occultus iacuit.
«Paulo post mulieres duae ad locum redierunt. Tam prope iuvenem praeterierunt quam mane alces puellam praeterierant. Ille statim animadvertit sagittas quas virgo in pharetra ferebat similes esse iis quibus alces interfectae erant. Ipse ne se quidem commovit.
«Kangiska virginem Creiam formosissimam contemplatus amore captus est. Tandem sui oblitus paulum corpus movit. Puella oculis acutissimis frutices leviter agitari animadvertit, sed statim alio aspexit, ita ut Kangiska nihil eam vidisse crederet. Postremo eorum oculi concurrerunt, et nescio quid utrique significavit nihil esse metuendum. Tum virgo risit, neque iuvenis amplius immotus manere potuit. Subito surrexit; anus pavore paene exanimata est. At Manitoshaw dixit:
‹Ne timeas, avia: nos duae sumus, ille unus tantum est.›
«Dum mulieres alces secare pergunt, Kangiska lignulis cedrinis inter se attritis ignem excitavit; tum omnes carne alcina vescebantur. Anu opus perficiente, iuvenes in trunco arboris sub umbra consederunt, et inter se quidquid animo haberent communicaverunt.
«Kangiska nutibus significavit se cum Manitoshaw ad castra Creorum rediturum esse, quippe qui eam amaret. Domum igitur redierunt, atque iuvenis miseram illam gentis Creiae manum venatu aluit per omnem reliquam vitam.
«Pater autem diu in insula exspectavit, postea litus perscrutatus est, sed filium numquam amplius vidit. Vestigia quae conspexerat Creorum fuisse suspicatus est, qui filium suum occidissent.»
«Verane est ista fabula, patrue?» cupidissime quaesivi.
«Ita, res bene compertae sunt. Etiam nunc inter Creos nonnulli sunt e Sioux et Creis prognati, qui a Kangiska genus ducunt.»