Tricesimo a discessu ex Dawson die agmen tabellarium ad mare rediens, Buck sociisque eius praeuntibus, Skaguay pervenit. Miseranda erat canum condicio: laboribus confecti atque ad ultimam maciem redacti erant. Pondus Buck, quod centum quadraginta librarum fuerat, ad centum quindecim deminutum erat. Ceteri canes, quamquam levioris corporis, pro sua quisque magnitudine etiam plus amiserant. Pike, ille veterator qui per vitam fraudibus plenam saepe crus laesum simulaverat, nunc vere claudicabat.
Sol-leks quoque pede claudicabat, Dub autem scapula violenter extorta laborabat.
Omnibus pedes atrociter dolebant. Nihil iam in incessu alacritatis, nihil pristini illius impetus resilentis supererat. Pedes graviter in viam deponebant, ita ut corpora concuterentur ac totius diei labor duplicaretur. Nulla eos premebat aegritudo praeter incredibilem defatigationem. Neque ea lassitudo erat quae ex brevi sed nimia contentione nascitur et paucis horis quietis depellitur, sed quae ex viribus per menses multos continenter et paulatim exhaustis nascitur.
Nulla iam facultas vires recuperandi, nullum virium subsidium supererat. Omnia consumpta erant, usque ad minimam particulam. Omnis musculus, omnis fibra, quaeque minima corporis particula lassitudine oppressa erat, omnino oppressa. Nec sine causa: quinque nondum mensibus exactis duo milia et quingenta miliaria Anglica confecerant; inter postrema autem mille octingenta miliaria Anglica quinque tantum dies quietis habuerant. Skaguay cum attigissent, vix iam pedibus consistere videbantur.
Vix lora quibus iuncti erant intendere poterant; in descensibus aegre effugiebant ne traha ipsos impelleret.
«Age, procedite, miselli, quibus pedes tam dolent», eos hortabatur auriga, dum per viam praecipuam Skaguay vacillantes procedunt. «Hoc postremum est. Deinde diu, diu quiescemus. Auditisne? Certe; diutissime quiescemus.»
Aurigae longam moram sibi certo pollicebantur. Ipsi mille ducenta miliaria Anglica duobus tantum quietis diebus confecerant, ac ratione et aequitate postulantibus spatium otii meruerant. Sed tot homines in Clondicam cucurrerant, tot autem sponsae, uxores propinquique remanserant, ut litterarum moles Alpium instar in immensum cresceret; aderant praeterea mandata publica.
Novi canum greges e regione sinus Hudsonici advecti locum eorum, qui itinere iam fungi non poterant, occupaturi erant. Inutiles illi dimittendi erant; cum autem canes prae pecunia parvi penderent, venum dari iussi sunt.
Tres dies elapsi sunt, quibus Buck et socii quantum viribus defecissent plenius senserunt. Quarto deinde die mane duo viri ex Civitatibus Foederatis venientes omnes, cum loris iugisque, vilissimo pretio emerunt. Alter alterum Hal, alter Carolum appellabat. Carolus vir mediae aetatis erat, colore cutis subclariore, oculis imbecillis atque umidis, mystace ferociter in utramque partem sursum recurvato, qui labri mollis ac dependentis, quod tegebat, infirmitati quasi mendacium obiciebat.
Hal autem adulescens undeviginti aut viginti annorum erat; ingens sclopetum volubili tympano, fabricae Colt, et culter venatorius in cingulo pendebant, quod glandibus missilibus undique horrebat. Illud cingulum in eo maxime eminebat: palam indicabat quam rudis esset et rerum imperitus, idque supra omnem sermonis modum. Utrumque hominem ibi plane alieno loco versari apparebat; cur autem tales homines in septentrionales regiones se coniecissent, in rebus est quas humana mens comprehendere vix potest.
Buck de pretio disputari audivit, pecuniam ab emptore ad procuratorem rei publicae transferri vidit, intellexitque aurigam illum mixtae Scotorum et indigenarum stirpis ceterosque tabellariorum aurigas, sicut antea Perrault, Franciscum atque alios, e vita sua discedere. Cum ipse et socii ad castra novorum dominorum compulsi essent, omnia negligenter ac sordide comparata conspexit: tentorium dimidiatim erectum, vasa minime lota, reliqua passim dispersa. Vidit etiam feminam, quam viri Mercedes vocabant.
Uxor Caroli et soror Hal erat: pulchra sane familia!
Buck trepidus spectabat dum tentorium deponere atque traham onerare parabant. Multa quidem moliebantur, sed nulla in re ordinem aut peritiam adhibebant. Tentorium in tam ineptum fascem convolutum est ut ter quam oporteret maior esset. Vasa stannea sordida recondita sunt. Mercedes inter viros assidue volitabat, eis impedimento erat et monita, querellas consiliaque sine fine effundebat.
Cum saccum vestimentorum in anteriori trahae parte posuissent, iussit ad posteriorem transferri; cum vero illuc transtulissent et duobus aliis fascibus texissent, res aliquas omissas reperit, quas nullo alio loco quam in ipso illo sacco contineri posse contendit. Itaque onera rursus deposuerunt.
Tres viri e vicino tentorio progressi adstiterunt, subridentes inter seque oculis significantes.
«Iam satis grave onus habetis», inquit eorum unus; «neque me alienis vestris negotiis immiscere decet. Sed, si me audiretis, istud tentorium vobiscum non portaretis.»
«Ne cogitari quidem potest!» exclamavit Mercedes, manus delicate ad caelum attollens. «Quomodo tandem sine tentorio vivere possem?»
«Iam ver est; frigus amplius non rediturum est», respondit ille.
At illa pertinaciter caput quassavit; Carolus igitur et Hal cetera minutiora in summum onerum acervum imposuerunt.
«Putatisne hoc stare posse, dum vehitur?» quaesivit ex spectantibus quidam.
«Cur non possit?» Carolus paulo asperius rettulit.
«Bene, bene; recte omnia», ille placide et festinanter respondit. «Tantum quaerebam. Mihi quidem videbatur nimium ponderis in summa traha positum esse.»
Carolus aversus loramenta quantum potuit constrinxit; id autem quam pessime fecit.
«Et canes scilicet totum diem tantum onus post se trahere poterunt», alter ex viris inquit.
«Sine dubio», Hal frigida urbanitate respondit, altera manu temonem dirigendi prehendens, altera flagellum iactans. «Pergite!» inclamavit. «Age, procedite!»
Canes in pectoralia loramenta se coniecerunt, paulisper omnibus viribus conati sunt, deinde destiterunt: traham movere non poterant.
«O segnia animalia, iam vobis ostendam!» clamavit Hal flagellum in eos vibrare parans.
Sed Mercedes intercessit: «O Hal, id facere non debes!» exclamans flagellum arripuit eique eripuit. «Miselli, tam cari sunt! Promitte mihi per totum reliquum iter te illis saevire non ausurum; alioquin ne unum quidem gradum ulterius ibo.»
«Quam praeclare tu de canibus iudicas!» frater irrisit. «Velim me meis consiliis uti sinas. Segnes sunt, inquam; neque quidquam ab eis impetrabis, nisi verberaveris. Sic enim fieri solet. Quemlibet interroga; vel hos viros interroga.»
Mercedes illos supplex intuita est; in formoso eius vultu incredibilis doloris alieni detestatio apparebat.
«Imbecilles sunt, si verum scire cupis», respondit unus. «Omnino exhausti: id totum est. Quiete indigent.»
«Valeat ista quies!» Hal, labris adhuc imberbibus, exsecratus est. Mercedes autem ob turpe verbum maerens «O!» exclamavit.
Sed femina suorum partium perquam studiosa statim fratrem defendit. «Hunc hominem neglege», significanter dixit. «Tu canes nostros regis, et fac quod tibi commodissimum videtur.»
Hal rursus flagello canes cecidit. Illi pectoralibus loris obnixi, pedibus in nivem duratam infixis, humillime sese demittentes, totas vires contulerunt. Traha immota velut anchora haerebat. Bis frustra conati anhelantes constiterunt. Flagellum immaniter sibilabat, cum Mercedes iterum intercessit; lacrimis in oculis, ante Buck genibus procubuit eique brachia circum collum iniecit.
«O miselli, miselli!» miserans exclamavit. «Cur non fortius trahitis? Ita certe non vapularetis.» Buck eam non amabat; sed tanta miseria confectus erat ut repugnare nequiret, id quoque inter labores miserabiles diei numerans.
Unus e spectatoribus, qui dentes constringebat ne irae suae vocem daret, tandem locutus est.
«Quid vobis accidat, prorsus non curo», inquit; «sed propter canes unum hoc monere volo: multum iis proderitis, si traham e nive solvetis. Soleae glacie adstrictae sunt. Incumbite in temonem huc illucque toto corpore, donec eas liberas feceritis.»
Tertio conati sunt; hac tamen vice Hal monito obsecutus soleas a nive, cui adgelatae erant, avulsit. Traha nimio onere gravis atque ad gubernandum inepta tandem processit, Buck sociique inter assidua flagellorum verbera summa vi nitentes. Sexaginta fere passibus Romanis porro via flectebatur et praecipiti clivo in viam urbis maximam descendebat. Vir usu peritus opus fuisset, qui traham summo pondere instabilem erectam contineret; Hal autem eius artis prorsus ignarus erat.
In flexu traha in latus prolapsa est, et dimidia onerum pars vinculis male constrictis effusa. Canes tamen non constiterunt: traham iam leviorem, in latus iacentem, post se saltu traxerunt. Indignatio eos agitabat ob iniurias acceptas atque iniustum pondus. Buck ira ardebat; in cursum erupit, cetera turba ducem secuta est. Hal «State! State!» frustra clamavit; canes non paruerunt. Ipse pedibus impeditis procubuit atque tractus est.
Traha eversa super corpus eius stridens delapsa est, canes autem tota via urbis praecipites concurrerunt, omnibus Skaguay incolis iucundum spectaculum praebentes, dum reliquum apparatum per viam publicam dispergunt.
Cives misericordia moti canes retinuerunt et res disiectas collegerunt; consilia etiam dederunt. Si umquam Dawson pervenire vellent, dimidium oneris abiciendum et numerum canum duplicandum esse. Hal, soror eius et affinis ingrati auribus haec acceperunt; tentorio deinde posito supellectilem exploraverunt. Cibaria in vasculis metallicis conservata protulerunt, quibus inspectis viri riserunt: in tanto itinere eiusmodi epularum copiam habere somnii potius quam rei erat. «Stragula quantum hospitio satis esset!» dixit unus ex irridentibus, qui eos tamen adiuvabant.
«Etiam dimidia istorum nimia sunt; abicite. Tentorium illud, omniaque vasa proicite: quis tandem ea loturus est? Di boni, num existimatis vos in raeda ferrea Pullmanica laute instructa iter facere?»
Ita pertinaciter inutilia removebantur. Mercedes flebat, cum sacci vestium humi effusi essent atque singulae res abicerentur. In universum flebat, tum pro unaquaque re peculiari lacrimas fundebat. Manibus circa genua consertis, prae dolore ultro citroque se iactabat. Ne unius quidem digiti spatium processuram se affirmavit, etiamsi duodecim Caroli rogarent.
Omnes deos hominesque obtestata, tandem lacrimas abstersit et vestimenta etiam plane necessaria abicere coepit. Tum ardore removendi accensa, postquam de suis rebus disposuisset, ad virorum suorum sarcinas conversa eas quasi procella vastavit.
Hoc acto, quamvis dimidium apparatus ablatum esset, moles tamen adhuc ingens supererat. Carolus et Hal vespere profecti sex canes e regionibus australibus advectos emerunt. Hi cum sex canibus veteris agminis et duobus, Teek et Koona, qui ad Cataractas Rink in itinere illo summa celeritate facto comparati erant, quattuordecim canum turmam effecerunt. Sed sex canes novi, quamvis post advectum aliquatenus labori adsuefacti, parum idonei erant.
Tres erant canes venatici brevibus pilis qui avibus indicandis adhibentur; quartus canis ex genere Terrae Novae erat; duo reliqui incerti generis mixti erant. Novi isti nihil prorsus scire videbantur. Buck ceterique eos fastidiebant; ille quidem cito docuit quem locum tenerent et quid facere non liceret, at quid agendum esset docere non poterat. Neque iugo neque itineri assuescere volebant.
Exceptis duobus mixti generis canibus, ceteros saeva et insolita rerum condicio, in qua se subito invenerant, et iniuriae acceptae ita turbaverant ut animos prostratos haberent. In duobus vero mixtis nihil animi omnino supererat; ossa tantum in eis frangi poterant.
Cum novis canibus desperatis atque abiectis, veteribus autem itinere duorum milium quingentorum miliariorum Anglicorum fere continuo exhaustis, res pessime videbantur se habere. At duo viri bene animati erant, quin etiam gloriabantur: splendide rem agebant, quattuordecim canibus utentes. Alias trahas trans iugum montis Dawson versus proficiscentes et inde redeuntes viderant; nullam tamen umquam quattuordecim canibus tractam.
Ea est itinerum per septentriones condicio, ut quattuordecim canes unam traham trahere non debeant: traha enim una non potest satis cibi omnibus quattuordecim vehere. Sed hoc Carolus et Hal ignorabant. Itineris rationem stilo subduxerant: tantum cibi cuique cani, tot canes, tot dies; quod erat demonstrandum. Mercedes super humeros eorum prospiciens capite annuebat quasi omnia plane intellegeret. Quam simplex videbatur!
Postero die iam provecto Buck longum agmen per viam urbis duxit. Neque in eo neque in sociis eius ulla alacritas erat, nullus impetus; itinere coepto iam graviter lassabantur. Quater spatium inter litora maritima et Dawson confecerat; nunc eandem viam defessus rursus ingredi debere cogitans acerbitate implebatur. Neque ipse neque quisquam e canibus labori animum addebat. Novi timidi atque perterriti erant; veteres dominis suis diffidebant.
Buck obscure sentiebat nec duobus illis viris nec feminae fidem posse haberi. Nihil agere sciebant; diebus progredientibus apparebat ne discere quidem posse. In omnibus neglegentes erant, sine ullo ordine, sine disciplina. Dimidiam noctem insumebant, ut castra sordide ponerent, dimidium mane, ut eadem tollerent et traham tam imperite onerent, ut postea per diem saepe sistere et onera denuo componere cogerentur.
Aliquot diebus ne decem quidem miliaria Anglica conficiebant; aliis omnino proficisci non poterant. Ne uno quidem die dimidiam partem itineris perfecerunt quod viri in calculis cibi canini quotidie conficiendum esse posuerant.
Necesse igitur erat cibum canibus defuturum; sed id ipsi maturaverunt, principio plus quam par erat largiendo, ut dies subinde accederet quo parum dare cogerentur. Canes e regionibus australibus advecti, quorum corpora numquam diuturna fame ita erant exercita, ut ex parvo cibo plurimum alimenti caperent, inexplebili appetitu laborabant. Cum autem etiam veteres canes trahentes imbecilles essent, Hal ratus est solitam portionem nimis parvam esse; eam duplicavit.
Quin Mercedes, cum lacrimis in pulchris oculis atque voce tremente fratrem ad maiorem cibum dandum flectere non potuisset, occulte e saccis pisces surripiebat eosque canibus clam praebebat. Non cibo autem Buck ceterique septentrionales canes indigebant, sed quiete. Et quamquam tarde procedebant, grave onus quod trahebant reliquas vires atrociter hauriebat.
Deinde cibum nimis parce distribuere coeperunt. Hal quodam die animadvertit dimidiam iam partem pabuli consumptam esse, cum vix quarta itineris pars confecta esset; nihil praeterea cibi neque pecunia neque precibus comparari posse. Itaque etiam consuetam portionem minuit et maiorem cotidie viam exigere conatus est. Soror et affinis idem volebant; sed nimia onerum gravitate atque sua ipsorum inscitia impediebantur.
Canibus minus cibi dare facile erat; ut autem celerius progrederentur efficere non poterant. Cum ipsi propter suam socordiam mane serius proficiscerentur, nec diutius per diem iter facere valebant. Nec solum canes exercere nesciebant: ne se ipsos quidem ad laborem aptare poterant.
Primus mortuus est Dub. Pauper ille fur ineptus, qui semper in ipso furto deprehensus poenas dabat, fideliter tamen semper operam praestiterat. Scapula distorta, quae neque medicamentis curata neque quiete levata erat, magis magisque laedebatur; tandem Hal magno illo sclopeto Colt eum necavit. In ea regione dici solet canem australem, si tantum quantum canis septentrionalis edat, fame perire. Itaque sex canes australes sub Buck duce, cum dimidiam tantum portionem acciperent, aliter quam morte vitam finire non poterant.
Canis Terrae Novae primus periit; eum secuti sunt tres venatici brevibus pilis; mixti duo pertinacius vitae adhaerebant, sed postremo etiam ipsi exstincti sunt.
Iam tum omnem comitatem humanitatemque vitae australis tres illi homines exuerant. Iter per terras arcticas, specie et fabularum amoenitate nudatum, tam durum eis factum erat ut neque viris neque feminae ferendum videretur. Mercedes pro canibus flere desiit, nimis occupata lacrimis pro se ipsa fundendis atque marito fratrique conviciandis. Sola res erat, cui numquam nimis fatigati essent, lis atque contentio.
Irascibilitas e miseria eorum orta simul cum ipsa crescebat, eam duplicabat, deinde etiam superabat. Mira illa patientia itineris, quae hominibus laboribus asperis doloribusque exercitis contingit, si mites tamen in loquendo benevolique in alios permanent, his duobus viris feminaeque non obtigit. Ne suspicabantur quidem talem patientiam esse.
Corporibus rigidi atque doloribus affecti erant: musculi, ossa, ipsa corda dolebant. Hinc in sermone acerbi facti sunt, et verba aspera mane omnium prima, nocte omnium postrema ex ore eorum cadebant.
Carolus et Hal, quotiens modo Mercedes occasionem daret, inter se iurgabantur. Uterque se plus quam aequam laboris partem ferre sibi persuadebat; uterque identidem id profitebatur. Mercedes modo marito, modo fratri favebat. Ita domus pulcherrimo illo sine fine certamine replebatur.
Si quaestio orta erat uter ligna pauca ad ignem secaret, quae ad Carolum Halque solos pertinebat, mox totam cognationem, patres matres patruos avunculos consobrinosque, homines multa milia passuum absentes, quin etiam quosdam iam mortuos, in litem trahebant.
Quid sententiae Hal de artibus, aut quales fabulas scaenicas avunculus eius de convictibus hominum scripsisset, ad pauca ligna concidenda pertinerent nemo intelligere poterat; tamen ad ea res tam facile divertebat quam ad opiniones Caroli de re publica.
Cur autem lingua sororis Caroli, quae aliorum sermones ad alios deferre solebat, ad ignem apud flumen Iuconem excitandum ullo modo pertineret, sola Mercedes intellegere videbatur, quae multas de hac re sententias effudit, nec pauciora de aliis moribus familiae mariti sibi maxime molestis. Interea ignis nondum accensus erat, tentorium vix dimidium positum, canibus cibus nondum datus.
Mercedes propriam quandam querelam alebat: sexum suum iniuria affici querebatur. Pulchra erat et tenera, omnique vita comitate virili tractata. Nunc vero a marito fratreque nihilo fere humaniter habebatur. Ipsa se imbecillam praebere consueverat, illi autem ob eam rem querebantur. Cum eam ipsam facultatem, quam velut proprium mulieris privilegium vindicabat, vitio verterent, vitam eorum intolerabilem reddidit. Canum iam nulla cura habita, quia laboribus et doloribus confecta erat, in traha vehi pertinaciter volebat.
Erat pulchra mollisque, sed centum viginti librarum pondere gravabat traham: quasi postrema illa stipula, qua nimium iam onus cumulatur. Per dies aliquot vehebatur, donec canes sub iugis conciderent et traha consisteret. Carolus et Hal eam orabant ut descenderet pedibusque iret, supplicabant atque obsecrabant; illa autem flebat et de saevitia eorum ad caelum querebatur.
Semel eam vi de traha sustulerunt. Id numquam iteraverunt. Nam more puellae deliciis corruptae crura remisit et in media via consedit. Viri iter prosecuti sunt; illa non mota est. Tribus milibus passuum Anglicorum confectis, onera de traha deposuerunt, regressique eam vi rursus in traham sustulerunt.
Tanta ipsos miseria torquebat ut doloribus animalium duri atque immisericordes fierent. Hal hanc sententiam habebat, quam in alios exercebat: duritiam labore atque dolore esse comparandam. Eam primum sorori et affini praedicaverat; cum apud eos nihil profecisset, in canes fuste inculcabat. Ad locum Quinque Digiti dictum cibus caninus prorsus defecit; anus indigena dentibus carens obtulit se paucas libras equinae pellis congelatae pro sclopeto illo Colt commutaturam, quod iuxta magnum cultrum venatorium ad femur Hal pendebat.
Miserrimum ciborum vicarium erat illa pellis, quam pecuarii sex mensibus ante ex equis macie confectis detraxerant. Glacie concreta ferreis laminis zinco obductis duritie similis erat; cum vero canis eam in ventrem vix detrudisset, liquefacta in tenues coriaceasque fibras, vix quicquam nutrimenti praebentes, solvebatur, una cum brevi pilo in massam coeunte, quae viscera irritabat nec concoqui poterat.
Inter haec Buck ante ceteros velut per somnum terribilem vacillabat. Trahebat quamdiu poterat; cum vero iam non posset, procumbebat, nec resurgebat, nisi cum flagelli aut fustis ictibus excitaretur. Omnis vigor et nitor e specioso eius vellere evanuerant; pili laxi et sordidi pendebant aut sanguine arido concreti erant, ubi fustis Hal corpus eius contuderat.
Musculi ita tabuerant ut nihil praeter nodosas fibras restaret, omnis caro mollior evanuerat; singulae costae omniaque ossa sub pelle laxa atque inanitate plicata manifeste cernebantur. Miseranda sane res erat, sed cor Buck frangi non poterat; id vir ille veste rubra indutus iam probaverat.
Quae Buck patiebatur, eadem socii eius patiebantur. Ossa tantum ambulantia videbantur, septem omnes, Buck incluso. Dolore nimio obduruerant, ita ut nec flagelli morsum nec fustis ictum iam proprie sentirent. Dolor verberum hebes ac remotus erat; similiter quidquid oculis aspiciebant aut auribus audiebant quasi procul et obscure accipiebant. Ne dimidiam quidem, ne quartam quidem vitae partem retinere videbantur; nihil erant nisi septem ossium sacci, in quibus scintillae vitae exiliter micabant.
Cum iter sisteretur, sub loris ut mortui concidebant; scintilla languere, pallescere, paene extingui videbatur. Cum autem fustis aut flagellum in eos incideret, infirma lux iterum vacillabat, et aegre in pedes erecti ulterius titubabant.
Venit dies cum Billee, mitis ille canis, concidit nec iam surgere potuit. Hal, qui sclopetum suum commutaverat, securim arripuit et, Billee sub loris iacente, caput eius percussit; tum cadaver a vinculis exsecuit atque in latus traxit. Buck ceterique viderunt et intellexerunt eundem exitum sibi iam imminere.
Postridie Koona periit; quinque tantum supererant: Joe, iam nimis fessus ut ullam feritatem ostenderet; Pike, claudus et aegre gradiens, vix conscius sui nec satis mentis compos ut adhuc se aegrotum simularet; Sol-leks uno oculo, adhuc labori iugi itinerisque fidelis, tristis quod vires ad trahendum paene deerant; Teek, qui ea hieme minus ceteris itineris confecerat et nunc, quod validior esset, acrius verberabatur; et Buck, qui adhuc princeps agminis erat, nec tamen disciplinam tuebatur aut tueri iam conabatur, prae imbecillitate saepe caecus, viam autem tenui eius specie atque incerto pedum sensu sequebatur.
Ver erat pulcherrimum, sed neque canes neque homines id animadvertebant. Cotidie sol maturius oriebatur, serius occidebat. Iam tertia hora matutina dilucebat, crepusculum autem usque ad nonam noctis manebat. Per totum longissimum diem sol lucebat. Sollemne hiemis silentium, quasi umbrarum, ingenti veris susurro cedebat, quo vita experrecta se nuntiabat. Is sonitus ex omni terra oriebatur, plenus gaudio viventium.
A rebus proveniebat quae iterum vivebant atque movebantur, cum per longos menses gelu correptae velut mortuae immobilesque iacuissent. Succus per pinos ascendebat; salices populi tremulae novos gemmas rumpebant; frutices vitesque viridi veste rursus tegebantur. Nocte grylli canebant, interdiu omnia repentia serpentiaque in apricum fremitu prorepere coeperant. Perdices in silvis voce gravi resonabant, pici autem rostra in arboribus pulsabant.
Sciuri garriebant, aves canebant, supra capita anseres aliaeque aves silvestres a meridie migrantes cuneis prudenter compositis caelum sonitu secabant.
Omnibus e collibus aquae liquescentis rivuli labebantur, quasi concentus fontium occultorum. Omnia solvebantur, flectebantur, dissiliebant. Flumen Iucon, glacie constrictum, vincula rumpere conabatur. Aqua subter glaciem exedebat, sol desuper; hiatus aquae aperiebantur, rimae subito ortae in partes distrahebantur, et tenues glaciei crustae totae in flumen decidebant.
Inter hunc omnem vitae expergiscentis strepitum, fragorem motumque, sub ardente sole et inter ventos suaviter suspirantes, duo viri, mulier et canes septentrionales, velut viatores ad mortem euntes, aegre vacillabant.
Canibus passim cadentibus, Mercedes flente et in traha sedente, Hal sine effectu iurante, Carolo oculis maestis et umidis prospiciente, ad castra Ioannis Thornton ad ostium Fluminis Albi tandem titubantes pervenerunt. Cum substitissent, canes subito corruerunt velut uno ictu mortui. Mercedes lacrimas tersit et Ioannem Thornton contemplata est. Carolus in trunco arboris ad requiescendum consedit, sed tanto corporis rigore tardissime et cum cura assedit. Hal pro omnibus locutus est.
Ioannes Thornton manubrium securis, ex virga betulina sibi factum, ultimis cultelli ictibus expoliebat. Dum materiam scalpebat, eos audiebat; paucis vocibus respondebat, et, si quis rogitabat, breve consilium dabat. Quales homines essent intellexerat, itaque consilia dabat, certe sciens monita sua neglectum iri.
«Supra nobis dixerunt viam glacie nitentem mox collapsuram esse, et satius fore ut aliquandiu consisteremus», dixit Hal, cum Thornton admonuisset ne per glaciem putrem iterum periculum facerent. «Dixerunt nos ad Flumen Album pervenire non posse; tamen ecce hic sumus.» Haec verba cum insolenti triumphi irrisione protulit.
«Verum dixerunt», Ioannes Thornton respondit. «Glacies quovis momento sub vobis frangi potest. Soli stulti, stultorum caeca fortuna servati, huc pervenire potuistis. Aperte dico: ne pro universo quidem auro Alascae ego corpus meum illi glaciei committerem.»
«Quia tu, opinor, stultus non es», inquit Hal. «Quidquid est, nos Dawson petemus.» Flagellum explicuit. «Surge, Buck! Heus! Surge! Progredimini!»
Thornton manubrium scalpere perrexit. Sciebat enim frustra esse inter stultum atque stultitiam eius intercedere; neque si duo aut tres stulti plures minusve essent, rerum universarum ordinem mutari.
At canes iussi non surrexerunt. Iampridem eo miseriae pervenerant ut sine plagis excitari non possent. Flagellum huc illuc saevissime micabat. Ioannes Thornton labra compressit. Sol-leks primus pedibus aegre se erexit, post eum Teek. Deinde Joe, dolore eiulans, surrexit. Pike laboriose surrexit: bis, cum iam fere staret, relapsus est, tertio demum conatu in pedes constitit. Buck nullum conatum fecit; tacitus eo loco, ubi procubuerat, iacebat.
Flagellum eum iterum atque iterum secabat; ille nec querebatur nec se movendi conatum faciebat. Thornton saepius quasi verba facturus commotus est, sed tacuit. Oculi eius lacrimis maduerunt; cum verbera non cessarent, surrexit, et anceps huc illuc ambulabat.
Hoc primum erat tempus quo Buck obtemperare defecerat, quod ipsum satis erat ut Hal ira exardesceret. Flagellum abiecit et fustem solitum cepit. Buck autem nec sub graviorum ictuum grandine se movit. Ut socii, vix surgere poterat; sed, dissimilis sociis, constituerat omnino non surgere. Obscuro quodam futuro mali praesagio tenebatur. Quod praesagium iam tum, cum ad ripam accesserat, vehemens erat, nec postea eum reliquerat.
Tota die glaciem subtilem atque carie corruptam sub pedibus senserat; ideo aliquod exitium imminere sibi videbatur, illac porro super flumen, quo dominus eum agere nitebatur. Moveri recusavit. Tanta perpessus erat, tam prope mortem erat, ut ictus vix dolerent. Dum autem crebrius incidebant, scintilla vitae intus micare cessabat et paulatim decrescebat; paene extincta erat. Miro corporis stupore occupatus est. Velut ex longinquo animadvertebat se caedi.
Postremus quoque doloris sensus eum reliquit; nihil iam sentiebat, quamquam obscurus quidam sonitus fustis in corpus incidentis ad aures perveniebat. Sed corpus illud suum esse iam non videbatur, tam longe ab eo remotum videbatur.
Tum subito, nullo dato signo, clamorem edens nullis verbis distinctum, sed bestiae rugitui similiorem, Ioannes Thornton in virum fuste armatum insiluit. Hal retrorsum est deiectus, quasi arbore praecipiti percussus. Mercedes exclamavit. Carolus maesto vultu spectavit, umidos oculos tersit, sed nimia membrorum rigiditate non surrexit.
Ioannes Thornton supra Buck stabat, omni contentione iram compescens, ita ut prae indignatione verba proferre non posset.
«Si istum canem denuo percusseris, te occidam», tandem voce suffocata dixit.
«Canis meus est», Hal respondit, sanguinem ab ore detergens dum propius redibat. «Ex via concede, alioquin male te accipiam. Dawson proficiscar.»
Thornton inter eum et Buck stabat, nec recessurum se esse significabat. Hal longum cultrum venatorium strinxit. Mercedes clamabat, flebat, ridebat, quasi omni animi potestate amissa. Thornton manubrio securis articulos digitorum Hal percussit, ita ut culter in terram caderet. Cum ille cultrum repetere niteretur, denuo manus eius manubrio percussit. Tum ipse se inclinavit, cultrum sustulit, duobusque ictibus lora Buck abscidit.
Hal iam vim pugnandi nullam habebat; praeterea sororem manibus, immo brachiis ambobus, sustinebat; Buck autem morti nimis propinquus erat ut ad traham trahendam utilis foret. Paucis post momentis illi e ripa flumen descendentes profecti sunt. Buck sonitum audivit atque capite levato spectavit. Pike primus ducebat, Sol-leks ultimo loco prope traham iunctus erat, inter eos Joe et Teek. Omnes claudicantes vacillabant. Mercedes in traha onerata sedebat, Hal temonem gubernabat, Carolus a tergo titubabat.
Dum eos Buck intuebatur, Thornton iuxta eum genua flexit, manibus asperis sed benignis ossa eius diligenter contrectans ut ossa fracta quaereret. Cum nihil praeter plurimas contusiones et summam famem deprehendisset, traha iam ducentos septuaginta fere passus aberat. Vir canisque eam super glaciem lente prorepentem spectabant. Subito posteriorem trahae partem subsidere viderunt, velut in sulcum demissam, temonem autem cum Hal eo haerente sursum violenter rapi. Ad aures eorum clamor Mercedes pervenit.
Carolum se convertere et unum gradum ad fugiendum retro facere viderunt; tum ingens glaciei pars subito concidit, homines canesque e conspectu omnes perierunt. Nihil supererat nisi hiatus ingens. Fundus viae sub ipsis corruerat.
Ioannes Thornton et Buck inter se aspexerunt.
«O miser, miser!» Ioannes Thornton dixit; Buck autem manum eius lingua tetigit.