In Buck magna iam vis erat illius ferae primigeniae, quae dominatum appetit; eaque inter asperrimos itineris labores in dies augebatur. Sed clam et sine ullo ostentu crescebat. Astutia recens excitata animum eius componebat atque continebat. Tam occupatus erat in nova vitae ratione discenda, ut securitatem nondum sentiret; neque modo certamina ultro lacessere desierat, sed, quotiens licebat, etiam oblata vitabat. Quidquid agebat, consulto potius quam impetu agere consueverat.
Nihil temere aut praecipiti consilio aggrediebatur; atque in acerbissimo illo odio, quod inter ipsum et Spitz intercedebat, nullam impatientiam ostendebat, nullam iniuriam prior inferre conabatur.
At Spitz, sive quod periculosum sibi aemulum in Buck praesagiebat sive alia de causa, nullam praetermittebat occasionem dentes ostentandi. Quin etiam de industria eum vexabat atque opprimebat, identidem rixam concitare studens, quam mors alterutrius sola finire posset. Iam sub initium itineris ad certamen ultimum ventum esset, nisi casus quidam insolitus intervenisset. Eo die, itinere confecto, ad ripam lacus cui Le Barge nomen erat castra tristia, omnibus paene commodis destituta, posuerunt.
Nix vi venti agitata, ventus ipse velut candenti cultro secans, tenebrae denique eos coegerant ut locum castris idoneum paene caeci quaererent. Vix infeliciorem invenire potuissent. A tergo rupes recta ac praerupta surgebat; Perrault vero et Franciscus in ipsius lacus glacie ignem facere ibique stragula nocturna sternere coacti sunt. Tabernaculum iam Dyeae reliquerant, quo impedimentis leviores iter facerent. Pauci rami undis in litus eiecti ignem praebuerunt; is glaciem sub se paulatim liquefecit, ita ut cena denique in tenebris sumenda esset.
Sub ipsa rupe, quae locum a vento tuebatur, Buck sibi cubile effoderat. Tam calidum erat atque commodum, ut, cum Franciscus pisces ad ignem prius resolutos divideret, invitus ex eo discederet. Sed ubi portionem suam consumpsit atque rediit, cubile suum ab alio occupatum invenit. Fremitus minax eum docuit Spitz illuc invasisse. Hactenus ab inimico suo certamina declinaverat; haec autem iniuria ferri non poterat. Fera illa, quae in eius pectore latebat, exarsit.
Tanto in Spitz impetu tantoque furore insiluit, ut uterque obstupesceret, Spitz autem maxime: quippe qui ex iis quae cum Buck antea expertus erat eum canem praeter modum timidum iudicasset, qui sola corporis magnitudine pondereque suo se tueri valeret.
Nec minus Franciscus miratus est, cum duos canes, cubili diruto inter se implicitos, prorumpere vidisset causamque tumultus intellexit. «Euge!» ad Buck clamavit, «hunc age, per deum! Hunc age, spurcissimum furem!»
Ne Spitz quidem a certamine abhorrebat. Ira atque pugnandi cupiditate fremens nunc huc nunc illuc circumibat, quo locum ad invadendum opportunum nancisceretur. Non minore cupiditate Buck, sed pari etiam cautione, circumibat, locum sibi commodiorem quaerens. Tum vero id evenit quod nemo exspectaverat; quo casu certamen de principatu diu dilatum est, multos adhuc post labores longaque itinera demum conficiendum.
Perrault exsecratio, sonus fustis in macilenta ossa graviter impacti, acutus denique doloris ululatus ingentem subito tumultum praenuntiabant. Castra furtim ingressis corporibus villosis repente plena apparuerunt: canes septentrionales fame enecti, numero octoginta aut centum, qui ex proximo quodam indigenarum vico odorem ciborum secuti erant. Dum Buck et Spitz inter se dimicabant, illi sensim irrepserant; atque cum duo viri validis fustibus in eos impetum facerent, dentes aperuerunt et contra pugnare coeperunt. Odor escarum furorem famis accenderat.
Perrault unum invenit capite in cistam cibariam demerso. Fustem in latera ieiuna graviter adegit, cistaque in terram eversa est. Ilico viginti fere ex eis canibus, fame paene insanis, ad panem et lardum diripiendum concurrerunt. Fustibus caedebantur, sed ictus contemnebant. Sub plagis eiulabant atque ululabant, nec tamen furiosam rapinam omittebant, donec ne minima quidem mica superfuit.
Interea canes qui traham ducebant e cubilibus admirantes proruperant; sed continuo a ferocibus advenis oppugnati sunt. Numquam Buck canes tam horrendos conspexerat. Ossa per cutem erumpere videbantur; nihil erant nisi ossa paene nuda, quibus sordidae laxaeque pelles velut tegumenta pendebant, ardentibus oculis dentibusque spuma madentibus. Sed insania famis eos adeo terribiles atque invictos faciebat, ut nemo eis resistere posset. Primo statim incursu canes iugales ad rupem retro pulsi sunt.
Tres canes Buck undique adoriebantur; momento caput umerique eius morsibus ac lacerationibus scissi sunt. Clamor undique exortus erat terribilis. Billee, ut solebat, lamentabatur. Dave et Sol-leks, multis vulneribus sanguinem fundentes, strenue iuxta se pugnabant. Joe velut furia dentibus saeviebat; semel in anterius cuiusdam canis crus dentibus invasit atque os ipsum comminuit.
Pike, qui laborem simulata infirmitate vitare solebat, in animal ita debilitatum prosiluit; uno dentium ictu ac subito capitis raptu cervicem eius confregit. Buck adversarii spumantis guttur dentibus corripuit; cum autem dentes in venam iugularem defixisset, sanguine respersus est. Calidus cruoris sapor in ore saevitiam auxit. In alium statim irruit, eodemque tempore dentes in suis faucibus haerere sensit. Spitz erat, qui ex latere perfide oppugnaverat.
Perrault et Franciscus, sua castrorum parte praedonibus liberata, ad canes iugales servandos accurrebant. Famelicorum turba velut unda retro cessit, Buckque e faucibus oppugnantium se liberavit. Sed breve id spatium fuit: viris ad cibaria servanda recurrendum erat, et canes silvestres denuo in iugales impetum fecerunt. Billee, terrore quasi ad audaciam concitatus, per saeptam hostium turbam erupit et per glaciem effugit. Pike et Dub eum secuti sunt, reliqui post illos.
Cum Buck se ad sequendos socios compararet, oculis oblique conversis Spitz in se ruentem conspexit, aperto consilio ut eum deiceret. Si semel humi prostratus sub illa canum multitudine cecidisset, nulla iam salutis spes superesset. Itaque impetum Spitz firmis membris excepit; tum demum, fugae se committens, super lacum glacie tectum post ceteros contendit.
Aliquanto post omnes novem canes iugales rursus convenerunt atque in silva perfugium quaesiverunt. Nemo eos insequebatur, sed miserando statu erant: nemo erat quin quattuor aut quinque vulnera haberet; nonnulli vero gravissime lacerati erant. Dub posteriore crure male laeso laborabat; Dolly, canis ex genere septentrionali omnium postrema Dyeae gregi adiuncta, faucibus graviter dilaniatis laborabat; Joe alterum oculum amiserat; Billee autem, natura mitissimus, aure morsibus in tenuissimas lacinias discerpta, tota nocte flebat et querebatur.
Prima luce cauti atque claudicantes in castra redierunt. Praedones iam discesserant, duo autem viri ira angebantur. Dimidia fere pars cibariorum perierat. Canes advenae vincula quibus traha colligabatur et lintea quibus sarcinae tegebantur dentibus laceraverant; nihil omnino, etiamsi vix edi posse videretur, reliquerant. Par calceorum Perrault ex alcis pelle confectorum devoraverant, lororum segmenta depasta erant, quin etiam e flagello Francisci extremi funiculi duos pedes absumpserant. Ille, postquam damna maestus aliquamdiu contemplatus est, ad vulneratos canes inspiciendos animum convertit.
«Heu, amici mei,» leniter inquit, «fortasse tot morsibus rabie corripiemini. Fortasse omnes rabidi eritis, per deos! Quid tibi videtur, Perrault?»
Tabellarius caput dubitanter abnuit. Quippe qui quadringenta adhuc miliaria Anglica usque ad Dawson conficere deberet, minime ferre poterat ut rabies inter canes suos grassaretur. Duabus horis laborando atque exsecrando loramenta refecerunt; deinde canes vulneribus rigidi rursus iuncti sunt, atque per itineris partem difficillimam, quam adhuc experti erant, cum dolore contenderunt, difficillimam quidem omnium quae inter eos et Dawson intercedebant.
Flumen cui nomen Triginta Milium patebat, aquis glacie minime constrictis. Aqua vehemens frigori resistebat, nec nisi in aquarum verticibus aut locis ubi cursus languebat glacies aliquatenus constabat. Sex dies summis laboribus absumpti sunt, dum triginta illa milia, omnibus periculis plena, superarent. Re vera horrenda erant: ne unum quidem passum faciebant quin canibus hominibusque vitae discrimen immineret.
Duodecies fere Perrault, dum iter ante alios explorabat, glaciei tenuis pontes perrupit et in aquam decidit; servabatur tamen longa pertica, quam secum gerebat ita transversam tenens ut, corpore per glaciem lapso, marginibus foraminis transversa incumberet. Frigus autem subitum atque acerrimum incesserat, thermometro quinquaginta gradus infra zerum indicante; quotiens igitur in aquam cadebat, ne periret, ignem statim accendere vestesque siccare cogebatur.
Nihil tamen animum eius frangebat; ob eam ipsam animi constantiam tabellarius rei publicae delectus erat. Omnia pericula subibat, exiguam faciem vento gelido obfirmate opponens, atque a dubia luce prima usque ad noctem iter laboriosum persequens. Sub asperis ripis per glaciem ad marginem adhaerentem ibat, quae sub pedibus flectebatur et crepitabat, in qua tamen consistere nemo audebat. Semel traha una cum Dave et Buck perfracta glacie demersa est; ambo paene congelati ac submersi erant, cum tandem extracti sunt.
Ad servandos eos ignis, ut alias, accendendus fuit. Dura glacie undique obducti erant; duo igitur viri eos circa ignem continuo currere cogebant, donec sudore calefacti glacies liquesceret, adeo prope flammis admotos ut pilus paulum adureretur.
Alio tempore Spitz in aquam decidit atque secum cunctos canes usque ad Buck traxit. Hic, summis viribus retro nitens, prioribus pedibus in lubrica glaciei ora fixis, dum circumundique glacies tremebat ac disrumpebatur, restitit. Post eum Dave pariter retro nitebatur; post traham ipse Franciscus summis viribus trahebat, ita ut nervi eius paene crepare viderentur.
Iterum glacies marginalis et ante et post eos fracta est, neque ulla fuga nisi per rupem superiorem patebat. Perrault mirum in modum eam ascendit, dum Franciscus ut idem miraculum sibi contingere posset deum precabatur. Ex omnibus loris, quibus sarcinae in traha ligabantur, et ex ultimis etiam iugorum vinculis funis longissimus contextus est; eo canes singuli ad summum rupis iugum sublati sunt. Franciscus ultimus ascendit, postquam traha cum onere sursum evecta erat.
Tum diu quaesierunt ubi descendere possent; tandem eodem fune adiuti ad flumen redierunt. Adventante nocte tantum quarta miliarii pars ad iter illius diei adscribi poterat.
Ubi ad Hootalinqua pervenerunt glaciemque satis firmam invenerunt, Buck prorsus exhaustus erat. Nec melior reliquorum canum condicio; Perrault tamen, ut morae damnum recuperaret, mane maturius eos excitabat et serum usque in vesperum iter urgere non desinebat. Primo die triginta quinque miliaria Anglica usque ad Magnum Salmon confecerunt; altero totidem usque ad Minorem Salmon; tertio quadraginta miliaria Anglica, quibus iam ad loca Quinque Digitorum appellata prope accesserunt.
Pedes Buck neque tam compacti neque tam duri erant quam canum septentrionalium. Multis enim canum generationibus vitae domesticae molliti fuerant, ex quo ultimus eius maior silvestris ab homine speluncarum incola aut fluvii accola domitus erat. Itaque toto die ingenti dolore claudicabat; castris positis, velut exanimatus procumbebat. Quamquam fame vexabatur, ne ad piscem quidem suum sumendum consurgere volebat; Franciscus cibum ad eum afferre cogebatur.
Quin etiam Franciscus, canum rector, singulis vesperis post cenam per dimidiam horam pedes eius fricabat; summas insuper partes calceorum suorum pellitorum abscidit, ut quattuor calceolos Buck conficeret. Magnum hoc ei levamen attulit. Quodam mane, cum Franciscus calceolos imponere oblitus esset, Buck resupinus iacuit quattuor pedibus in aera suppliciter porrectis, nec sine calceis se moturum ostendit; quo facto etiam arida illa Perrault facies in risum soluta est. Postea pedes usu itineris induruerunt, calceique iam attriti proiecti sunt.
Apud Pelly flumen quodam mane, cum canes iugis aptarentur, Dolly, quae antea nulla re insignis fuerat, repente rabie correpta est. Morbum longo atque miserabili ululatu lupino declaravit, quo ceteri canes timore horruerunt; tum recta in Buck insiluit. Numquam antea canem rabidum viderat neque noverat cur rabies timeri deberet; attamen nescio quo sensu intellexit rem horribilem instare et perterritus aufugit.
Recta via summa celeritate currebat, Dolly post terga anhelans ac spumans uno semper saltu distans. Neque illa eum assequi poterat, tantus erat terror fugientis; neque ipse ab ea longius discedere poterat, tanta erat illius insania. Per silvosam insulae partem interiorem prorupit, ad inferiorem extremitatem devolavit, canalem posticum aspera glacie obstructum transiit, alteram insulam attigit, deinde tertiam, deinde inflexo cursu ad maius flumen reversus summa desperatione id quoque transire conatus est. Toto hoc tempore, etsi post se non respiciebat, rabidae canis fremitus uno tantum saltu post se audiebat.
Franciscus eum ex quarta miliarii parte revocavit; converso cursu Buck ad eum regressus est, Dolly semper uno saltu insequente. Vix spiritum per anhelitum trahebat, omnem spem in Francisco positam habens. Ille securim in manu erectam tenebat; ut Buck praeter eum fulguris instar transiit, securis in caput rabidae Dolly cum impetu demissa est.
Buck lassitudine confectus, graviter spiritum ducens ac paene imbecillus, ad traham titubans se recepit. Haec Spitz occasio fuit. In eum subito insiluit atque bis adversarium repugnare non valentem dentibus corripuit, carnem usque ad ossa dilacerans. Tum Francisci flagellum in Spitz descendit; Buckque non sine voluptate vidit Spitz gravissimas plagas accipere, quales nemo adhuc ex toto grege pertulerat.
«Unus diabolus est ille Spitz,» inquit Perrault. «Aliquo die Buck interficiet, pro certo habeo.»
«At Buck duobus diabolis par est,» respondit Franciscus. «Diu illum observavi; quid sit satis scio. Audi: aliquando tantopere irascetur ut Spitz totum dentibus discerpat atque in nivem exspuat. Ita erit; ego scio.»
Ex eo tempore apertum inter illos bellum erat. Spitz, dux iugalium et agnitus gregis princeps, sentiebat principatum suum a cane illo peregrino ex regionibus australibus minari. Buck enim illi mirabilis videbatur: ex multis canibus a meridie advectis quos noverat nullum umquam aut in castris aut in itinere satis fortem invenisset. Omnes molles erant, labore frigore fameque peribant. Buck solus excipiebatur: non modo patiebatur sed in dies florebat, canibus septentrionalibus viribus saevitia atque calliditate par.
Accedebat imperii cupiditas natura insita. Sed periculosissimum eum faciebat quod fustis viri veste rubra induti omnem caecum impetum ac temerariam audaciam ex hac imperii cupiditate excusserat. Calliditate igitur maxime valebat, atque tempus suum tanta patientia exspectare noverat quanta feris priscis propria est.
Nec fieri poterat quin aliquando de principatu decertarent. Buck eum appetebat: sic enim natura ferebat; praeterea singulari illo itineris atque iugorum fastu, cui nomen vix invenias neque rationem reddas, arcte tenebatur. Hic est fastus qui canes etiam ad extremum spiritum in labore retinet, qui efficit ut sub iugo libenter moriantur, qui corda eorum frangit si ab iugo removentur.
Hoc superbiae genus Dave canem postremum, hoc Sol-leks omni vi trahentem incendebat; hoc, cum castra moverentur, eosdem ex feris tristibus atque morosis in alacres, certantes, avidissimos laboris canes subito vertebat. Per diem totum idem eos incitabat; ubi autem vespere castra ponebantur, pristina rursus eos anxietas maestitiaque occupabant.
Hoc eodem fastu incitatus Spitz canes in iugis errantes, laborem vitantes aut mane, cum iungendi erant, se occultantes verberabat. Eodem fastu impulsus Spitz Buck timebat, quippe qui futurus dux posset esse. Nec Buck ipse ab hoc fastu alienus erat.
Apertissime igitur principatum Spitz oppugnare coepit. Se inter ducem atque canes ignavos, quos ille castigare debebat, interponebat, idque consulto faciebat. Quadam nocte multum nivis ceciderat; mane Pike, qui infirmitatem simulare solebat, nusquam apparuit. In cubili sub nive unius pedis crassitudine secure latebat. Franciscus eum frustra vocavit atque quaesivit. Spitz ira exardescebat; per castra discurrebat, omnia loca in quibus latere posset olfactu scrutans et unguibus eruens, tanta rabie fremens ut Pike etiam in latebris audiret ac tremeret.
Sed ubi tandem e nive extractus est atque Spitz in eum ad poenam sumendam evolavit, Buck non minore ira inter utrumque irruit. Tam repentinus erat impetus tamque apte paratus, ut Spitz retro deiceretur humique prosterneretur. Pike, qui antea miserrime tremebat, hac aperta seditione confirmatus, in ducem iacentem prosiluit. Buck quoque, cui aequae pugnae leges iam pridem ex animo exciderant, in Spitz iacentem insiluit.
Franciscus autem, quamvis rei spectaculo subrideret, tamen in iustitia exsequenda constans, flagellum quanta potuit vi in Buck demisit. Cum neque hoc eum ab adversario humi iacente repelleret, manubrio flagelli usus est. Buck, ictu paene attonitus, retro disiectus est atque identidem loris caesus, dum Spitz Pike, qui totiens peccaverat, graviter punivit.
Diebus sequentibus, cum iam Dawson appropinquarent, Buck se etiamtum inter Spitz et canes supplicio dignos interponebat; callide tamen agebat, cum Franciscus abesset. Cum hac occulta seditione universa disciplina languescere coepit, atque in dies magis corrumpebatur. Dave et Sol-leks nihil mutaverunt; reliqui vero in peius cotidie ruebant. Nihil iam suo ordine procedebat. Assiduae erant simultates et iurgia, semper aliquid turbarum oriebatur; omnium autem fons Buck erat.
Francisco nihil quietis relinquebat. Ille enim continuo timebat ne inter utrumque ducem certamen ad mortem aliquando conflagraret, quod serius ocius futurum sciebat; neque raro noctu, cum inter reliquos canes latratus ac rixarum sonitus audiret, e stragulis prosiliebat veritus ne Buck et Spitz inter se conflixissent.
Sed occasio nondum data erat. Quodam igitur tristi die post meridiem Dawson ingressi sunt, magno illo certamine adhuc in futurum dilato. Ibi complures homines innumerosque canes Buck vidit, omnes laborantes. Iam ei videbatur natura ipsa constitutum ut canes laborarent. Totum diem iuga longa per viam oppidi principalem ultro citroque currebant, et noctu quoque tintinnabula eorum transeuntium resonabant.
Trabes ad casas aedificandas, ligna ad ignem, merces ad metalla effodienda vehebant, omnia denique opera praestantes quae in valle Sanctae Clarae equis committebantur. Hic illic Buck canes e regionibus australibus oriundos conveniebat; plurimi tamen ex feroci illa stirpe lupinorum canum septentrionalium erant. Singulis noctibus, hora nona vespertina, media nocte, tertia post mediam noctem, uno velut more cantum nocturnum extollebant, portentoso quodam ac terribili concentu; cui Buck libenter vocem suam adiungebat.
Aurora boreali supra capita frigido igne flagrante, vel stellis per gelidum caelum quasi saltantibus, terraque ipsa sub nive velut pallio sopita atque rigente, hic canum ululatus provocationem vitae adversus mortem videri poterat; nisi quod sonus maestus, longis gemitibus ac semisuspiriis compositus, non tam provocantis vitae quam supplicantis erat, ipsius vitae aerumna velut voce expressa. Vetus ille cantus erat, tam antiquus quam genus caninum, ex primis quasi carminibus mundi adhuc iuvenis, aetate qua carmina tristia canebantur.
Luctus innumerabilium maiorum in illo gemitu latebat, quo mirum in modum Buck commovebatur. Cum ipse suspiria ederet atque ulularet, dolorem vivendi exprimebat quo patres eius olim silvestres laboraverant, frigoris etiam ac tenebrarum horrorem arcanumque, quae illis aeque formidolosa atque inexplicabilia videbantur. Quod hoc carmine sic movebatur, manifestum erat eum, per tot saecula ignis domestici ac tectorum humanorum retro redeuntem, iam ad rudia illa primordia vitae, cum per saecula ferarum ululatus personaret, penitus pervenisse.
Septimo die postquam Dawson venerant, per abruptam ripam iuxta praesidia militum ad iter Iuconense descenderunt, Dyeam et mare repetentes. Perrault litteras publicas ferebat, etiam urgentiores, si fieri posset, quam quas nuper advexerat. Praeterea gloriae cupiditas, ut celerrimum illius anni iter conficeret, ipsum quoque ceperat, et eius anni celeritatis palmam adipisci statuerat. Plura ei propitia erant: septem dierum quies vires canibus restituerat atque eos ad optimam condicionem redegerat.
Semita, quam illi primi in interiorem regionem aperuerant, ab aliis postea viatoribus calcata atque indurata erat. Praeterea custodes publici duobus aut tribus locis commeatus et hominibus et canibus reposuerant; itaque sarcinis levibus proficisci licebat.
Primo die ad locum Sexaginta Milia dictum pervenerunt, quamquam iter eo ducit quinquaginta tantum miliariorum Anglicorum; altero die iam Iuconem adverso flumine celeriter ascendebant atque ad Pelly contendebant. Sed tanta celeritas sine magnis Francisci difficultatibus atque sollicitudinibus non contingebat. Occulta enim illa seditio, cui Buck auctor fuerat, concordiam totius iugi dissolverat. Non iam universi canes tamquam unum corpus loris nitebantur. Buck, seditionem fovens, reliquos ad levia quaeque delicta audenda hortabatur. Spitz non iam erat dux cuius iram omnes reformidarent.
Antiquus terror ex animis exciderat, ita ut eius potestatem palam lacessere auderent. Pike quadam nocte dimidium piscem ipsi surripuit atque, Buck protegente, avidissime devoravit. Alia nocte Dub et Joe contra Spitz pugnaverunt eumque coegerunt ut poenam quam meruerant remitteret. Quin etiam Billee, miti olim ingenio, minus iam mitis erat neque tam suppliciter quam antea querebatur. Buck numquam ad Spitz accessit quin fremitum minacem ederet et cervicis pilos horreret.
Re vera haud multum aberat quin alios ipse contumeliose vexaret; solebat enim sub ipso naso Spitz tamquam victor superbe ultro citroque incedere.
Disciplina dissipata mutua quoque canum consuetudo foedabatur. Crebrius quam umquam inter se litigabant atque rixabantur, adeo ut interdum castra nihil nisi ingens ululantium canum tumultus essent. Dave et Sol-leks soli nihil mutaverant, quamquam assiduis ceterorum discordiis irritabantur. Franciscus immanibus verbis barbarisque iuramentis exsecrabatur, pedibus nivem frustra pulsabat, capillos sibi laniabat. Flagellum perpetuo inter canes stridens audiebatur, sed parum proficiebat.
Simul ac terga verterat, rixae denuo exardescebant. Ille Spitz flagello adiuvabat, Buck autem ceteris canibus favebat. Franciscus sciebat Buck omnium malorum auctorem esse; id ipsum Buck non ignorabat, neque tamen tam incautus erat ut in ipso scelere iterum comprehenderetur. In iugis fideliter laborabat, quoniam ipse labor ei iam voluptati erat; multo tamen dulcius videbatur, occulto consilio, socios in rixam inter se committere atque loramenta implicare.
Ad ostium fluminis Tahkeena, quadam nocte post cenam, Dub leporem nivium excivit; at, dum eum capere conaretur, perperam insiliens amisit. Uno momento universus grex ululatu excitatus in fugientem se effudit. Sexaginta circiter passus Romanos inde castra erant custodum publicorum regionis septentrionalis occidentalis, ubi quinquaginta canes, omnes ex gente septentrionali, custodiebantur; hi quoque venationi se adiunxerunt. Lepus per flumen decurrit, tum in rivulum tenuem flexit atque super eius alveum glacie obtectum cursum continuit. Levis enim super summam nivem volabat; canes contra vi ingenti per nivem altam viam sibi aperire cogebantur.
Buck primus sexaginta fere canes ducebat, per omnes rivuli flexus; nec tamen spatium inter se ac leporem minuere poterat. Toto corpore humillime ad terram demisso currebat, cupiditate venandi submurmurans; validum eius corpus singulis saltibus per languidum lunae lumen micabat. Ante ipsum lepus nivibus adsuetus, quasi pallida quaedam frigoris umbra, eodem modo saltibus volare videbatur.
Vis illa veterum cupiditatum, quae homines certis temporibus ex urbium fragore in silvas camposque abducit, ut animalia plumbeis glandibus vi pulveris proiectis interficiant, sanguinis sitis atque occidendi voluptas, haec omnia Buck quoque sentiebat, sed multo propius atque vehementius. Ipse enim totius agminis primus feram persequebatur, carnem adhuc viventem ac fugientem, ut eam suis ipsius dentibus interficeret atque rostrum ad oculos usque sanguine calido perfunderet.
Est quaedam mentis elatio qua vita fastigium suum attingit, ultra quod consurgere non potest. Ac mirum hoc in vivendi natura est: summus ille ardor eo ipso tempore oboritur quo maxime viget vita, et adest simul perfecta oblivio se vivere.
Hic ardor, haec sui ipsius oblivio artificem capit, qui quasi flamma correptus supra semet ipsum tollitur; militem quoque capit, qui in campo caede repleto furore belli incensus nullam ab hoste veniam accipere vult. Eodem ardore Buck quoque, agmen ducens antiquumque luporum ululatum tollens, implebatur, dum carnem viventem, sub luna velociter effugientem, tota vi persequebatur. In intimam naturae suae profunditatem descendebat atque ad ea etiam perveniebat quae ipso antiquiora erant, quasi in ipsam temporum originem regressus.
Ipse vitae aestus eum rapiebat, velut ingens unda essendi; summa cuiusque musculi, artus nervique laetitia eum complebat, quod omnia illa vivebant nec mortua erant, ardebant, vigebant atque motu sese exprimebant. Sub sideribus laetitia exsultans volabat super terram exanimem quae immobilis iacebat.
At Spitz, frigidae mentis etiam summo animi motu neque consilii umquam oblitus, a ceteris se subduxit et angustum terrae iugum transcurrit, quo rivulus longiore flexu circumibatur. Buck nihil horum noverat. Cum autem rivuli flexum circumegisset, lepore adhuc tamquam candida pruinae umbra ante se micante, aliam subito umbram niveam, maiorem, ex ripa imminente in ipsam leporis viam exsilire vidit. Spitz erat.
Lepus cursum flectere non potuit; cum dentes albi in ipso saltu spinam eius confregissent, tantum clamorem edidit quantum homo letali vulnere percussus edere posset. Ad hunc sonum, vitae a summo fastigio suo in mortis manus ruentis extremum clamorem, tota canum multitudo Buck a tergo sequens infernalem gaudii ululatum extulit.
Buck nihil clamavit; cursum nec paululum inhibuit, sed ita in Spitz impegit, umero ad umerum impulso, ut fauces eius mordere non posset. Ambo per tenuem nivem saepius volutati sunt. Spitz tam cito surrexit ac si deiectus non esset; umerum Buck dentibus discidit atque statim resiluit. Bis eius dentes, ferrei laquei instar, cum sonitu concurrerunt, dum firmiorem locum pedibus petens retro recedebat, labris contractis et dentibus minaciter nudatis.
Uno momento Buck intellexit: tempus advenerat. Alterutri mors parata erat. Dum inter se circumibant fremitu saevientes, auribus retro positis, cautissime locum ad invadendum speculantes, tota ea rerum facies Buck mira quadam familiaritate occurrebat. Videbatur iam pridem nosse silvas candidas, terram, lunam, pugnae illum iucundum horrorem. Super nivem et silentium quies paene umbratilis incubabat. Nulla venti aura audiebatur; nihil movebatur, ne folium quidem tremuit; vapores tantum e spirantibus canum faucibus paulatim ascendebant et in aere gelido haerebant.
Leporem nivium canes illi, lupi vix mansuefacti, brevissimo tempore discerperant; nunc in orbem sese disposuerant, exitum pugnae exspectantes. Taciti erant ipsi quoque, solis oculis micantibus ac vaporibus e faucibus lentissime sursum fluitantibus. Haec antiqua rerum facies Buck neque nova neque mira videbatur: quasi ab aeterno talia fieri consuevissent.
Spitz pugnarum multarum usu exercitatus erat. A Spitzbergen per terras arcticas, deinde per Canadam et solitudines inhabitabiles progressus, adversus omnis generis canes se tuitus erat atque plerisque imperium imposuerat. Ira quidem acerrima in eo ardebat, sed numquam caeca. Quamvis dilaniare atque perdere gestiret, meminerat adversarium eadem caedendi cupiditate incitari. Numquam impetum faciebat nisi paratus esset impetum excipere; numquam adoriebatur nisi prius sibi adversarii ictum propulsandum constituisset.
Frustra Buck dentes in collum magni canis albi demittere tentabat. Quacumque parte molliorem carnem petebat, Spitz dentes oppositos offerebat. Dentes dentibus impingebant; labra scindebantur et sanguine manabant; nec tamen Buck hostis praesidium perrumpere poterat. Tandem ardore incensus continuos impetus velut turbinem in Spitz immisit. Iterum iterumque niveam faucium regionem petebat, qua vita sub ipsa cute pulsare videbatur; semper tamen Spitz ictum infligebat et se subtrahebat.
Tum Buck cursum ita simulare instituit quasi faucibus insiliturus esset; subito vero caput reducens atque ex latere inflexus umero in Spitz umerum totis viribus impingere conabatur, tamquam aries murum frangens, quo eum deiceret. Sed Spitz alacriter exsiliente, umerus Buck quoque singulis conatibus vulnerabatur.
Spitz integer manebat, Buck autem sanguine madens et magno anhelitu laborans pugnabat. Iam ad summum discrimen res veniebat. Interea tacitus ille canum orbis, lupi instar insidians, exspectabat quis prior in terram caderet ut in eum irrueret. Cum Buck defatigari coepisset, Spitz ipse saepius impetum faciebat, eumque ita urgere perseverabat ut vix pedibus consisteret. Semel Buck humi prolapsus est, atque totus ille sexaginta canum orbis continuo consurrexit; sed paene antequam terram attingeret sese collegit, et canes rursus consederunt atque exspectaverunt.
Buck autem ea ingenii vi, qua nova consilia animo fingere posset, praeditus erat; haec enim ad magnas res plurimum valet. Natura quidem ferina pugnabat, sed mente quoque uti poterat. Impetum fecit, quasi veteri consilio umerum petiturus; extremo autem momento corporis molem depressit, paene nivi se admovit atque ex inferiore parte irruit. Dentes in sinistrum Spitz pedem priorem defixit. Fragor ossis fracti auditus est; canis albus tribus iam pedibus stabat. Buck ter eum deicere temptavit, tum eadem arte usus dextrum quoque pedem anteriorem confregit.
Quamquam dolore cruciabatur atque viribus destituebatur, Spitz furens omni conatu se sustinere studebat. Cernebat orbem tacitum, oculis fulgentibus, linguis pendentibus, vaporibus argenteis in caelum ascendentibus, sensim ad se coartari. Talem olim orbem circa adversarios a se victos coire viderat; nunc autem ipse victus erat.
Nulla ei spes salutis supererat. Buck sine misericordia instabat: clementia mitioribus tantum regionibus propria erat. Ad extremum ictum se parabat. Canum orbis tam angustus factus erat ut Buck adversariorum halitum ad latera sua sentiret. Eos ultra Spitz utrinque videbat, corporibus paene ad terram inclinatis, ad saltum paratos, in eum oculos defixos. Repentina velut mora intervenerat; omnes ferae immotae steterunt, quasi in lapides conversae.
Solus Spitz tremebat, pilis horrentibus, modo recedens modo progrediens vix constabat, dentibus immaniter fremens, quasi imminentem mortem terrere posset. Tum Buck in eum insiluit rursusque resiluit; sed dum iterum irruit, umerum denique suo umero recte percussit. Ater canum orbis in nive luna perfusa in unum velut punctum coiit, cum Spitz ex oculis evanuisset. Buck stetit atque spectavit, victor certaminis, fera illa primigenia dominans, quae hostem ad interitum redegerat atque caede peracta gaudebat.