Antiquae rursus vagandi cupidines exsiliunt,
adsuetae vitae vincula recusantes;
e somno hiberno rursus expergiscitur
vis illa ferina diu sopita.
Buck acta diurna non legebat; alioquin scivisset imminere calamitatem non sibi tantum, sed omnibus canibus in maritimis regionibus degentibus, validis musculis piloque longo ac calido praeditis, a sinu Puget appellato usque ad urbem Sancti Didaci. Nam cum homines per tenebras arcticas aurum, flavum illud metallum, quaerentes invenissent, societates navigationis vaporariae atque vecturae inventum magnis laudibus passim praedicabant, atque hominum milia ad terras septentrionales contendebant.
Hi homines canibus indigebant; non quoslibet, sed canes graves magnoque corpore quaerebant, musculis firmos, qui labore multo defungi possent, et villoso tegmine vestitos, quo se adversus frigora tuerentur.
Buck in ampla domo habitabat, in valle Sanctae Clarae solis radiis perfusa. Praedium iudicis Miller vocabatur. Domus procul a via stabat, arboribus partim condita, inter quas conspici poterat lata, umbrata, refrigerio grata porticus, quattuor aedium latera circumdans. Ad eam viae glarea stratae per lata graminea prata sinuosae ducebant, sub ramis excelsarum populorum inter se implexis. Post domum latius etiam omnia patebant.
Ibi stabula ingentia patebant, in quibus duodecim fere equisones atque pueri ministrantes versabantur; ordine dispositae casulae famulorum vitibus vestitae; aedificia ad varios usus pertinentia, numero paene infinita sed omnia apte ordinata; pergulae vinearum longissimae; pascua virentia, pomaria et loca baccis consita. Aderat machina ad aquam e puteo artesiano hauriendam, et piscina ampla caemento exstructa, in quam filii iudicis mane se demittebant et qua per aestuosas pomeridianas horas refrigerabantur.
Toti huic possessioni Buck imperabat. Hic natus erat; hic quattuor annos vitae egerat. Erant sane et alii canes: in tam vasto praedio aliter fieri non poterat; sed hi pro nihilo habebantur. Alii veniebant et discedebant, alii in canilibus canum multitudine refertis degebant, alii in abditis aedium angulis vitam obscuram agebant, quales Toots, caniculus Iaponicus rostro simo, et Ysabel, canicula Mexicana pilis carens: mira animalia, quae raro nasum extra fores porrigebant aut pedibus humum attingebant.
Erat praeterea grex canum terrariorum, ex eo genere quod ad vulpes venandas adhibetur, viginti saltem, qui Toots et Ysabel ad fenestras prospicientibus terrificas minas latratibus denuntiabant; illos autem duos, Toots et Ysabel, ancillarum velut exercitus, scopis pannisque ad pavimenta tergenda paratis armatus, ab impetu tuebatur.
Buck autem neque canis intra domum inclusus neque canili destinatus erat. Universum illud regnum suum erat.
Modo in piscinam se praecipitabat, modo cum filiis iudicis venatum ibat; Molliem et Aliciam, iudicis filias, longis ambulationibus aut sub vesperum aut prima luce comitabatur; noctibus hibernis ad pedes iudicis ante magnum ignem in bibliotheca crepitantem iacebat. Nepotes iudicis dorso ferebat aut in herba volutabat, eorumque itinera per audaces pueriles excursiones vigilanti cura tuebatur, usque ad fontem in area stabuli atque etiam ultra, ad saepimenta equorum et ad loca baccifera.
Inter canes terrarios magnifice incedebat; Toots vero et Ysabel penitus neglegebat. Rex enim erat, rex omnium quae in praedio iudicis Miller serpunt, reptant, volant, ipsorum quoque hominum.
Pater eius Elmo, canis ingentis corporis e genere Sancti Bernardi, iudici comes individuus fuerat; neque dubium videbatur quin Buck paterna vestigia sequeretur. Ipse tamen haud aeque magnus erat, nam centum tantum et quadraginta libras Anglicas pendebat, cum mater Shep canis pastoralis Scotica fuisset. Sed idem pondus, cum dignitate, quam vita commoda et communis observantia pariunt, coniunctum, efficiebat ut vere regio habitu incederet.
Per quattuor hos vitae annos, iam inde a catuli aetate, vitam proceris omnibus voluptatibus satiati egerat. Suae dignitatis egregie conscius erat, immo nonnihil sibi placebat, sicut interdum ii qui ruri procul ab hominum consuetudine degunt sibi placere solent. Caverat tamen ne in mollem tantum canem domesticum degeneraret. Venatus ceterique sub divo ludi pinguedinem prohibuerant musculosque firmaverant; amor autem aquae, ut hominibus qui frigidis lavacris adsueti sunt, ita et illi ad corpus firmandum valetudinemque tuendam profuerat.
Talis igitur Buck erat autumno anni MDCCCXCVII, cum fama auri apud Clondicum reperti homines ex toto orbe in terras aquilonis gelu constrictas traheret. At Buck acta diurna non legebat; itaque nesciebat Manuelem, unum e ministris hortulani, hominem esse cuius consuetudo sibi nocitura esset. Unum enim vitium illum tenebat: ludo sortitionis Sinicae delectabatur. Huc accedebat quod certae cuidam vincendi rationi fidem habebat; id vero certissimam ei ruinam parabat.
Nam qui ratione quadam aleam vincere sperat, pecunia eget; ex adiutoris autem hortulani mercede nihil supererat, postquam uxori numerosisque liberis prospectum erat.
Nocte illa proditionis Manuelis memorabili iudex conventui sodalitatis agricolarum qui uvas passas conficiebant intererat, filii vero in constituenda sodalitate athletica occupati erant. Nemo vidit Manuelem cum Buck per pomarium discedentem, cum Buck nihil nisi solitam deambulationem suscipi putaret. Neque quisquam, uno homine excepto, conspexit eos ad parvam stationem viae ferreae venientes, quae College Park appellabatur et ubi tramina dato signo consisterent. Ille cum Manuele locutus est, et inter eos nummi tinnierunt.
«Mercem prius involvas quam tradas», peregrinus rauciter dixit; tum Manuel funem crassum duplicavit eumque sub torque circa eius collum circumdedit.
«Si funem contorseris, vehementer eum strangulabis», inquit Manuel; alter grunniens assentiri se significavit.
Buck funem tranquilla cum dignitate passus erat. Res quidem ei insolita accidebat; sed didicerat iis hominibus quos nosset confidere eosque se ipso multo sapientiores esse existimare. Ubi tamen extrema funis ignoti manibus tradita sunt, minaci murmure fremuit. Tantum significare voluerat se rem improbare, quippe qui superbia fretus quid sibi displiceret indicare idem esse ac iubere crederet. At subito, contra quam opinatus erat, funis collo constrictus spiritum interclusit.
Ira repentina incensus in hominem prosiluit; is obviam progressus eum faucibus artissime arreptum tenuit atque sollerti torsione resupinum deiecit. Tum funis sine misericordia intendebatur, dum Buck furens se torqueret, lingua ex ore pendente, lato pectore frustra anhelante. Numquam antea tam indignis modis tractatus erat, numquam tanta ira arserat.
Sed vires deficiebant, oculi caligabant; nec iam quidquam sensit, cum dato signo tramen constitisset et duo illi homines eum in currum sarcinarium coniecissent.
Proximum quod sensibus percepit hoc erat: linguam sibi dolere, corpus autem vehiculo nescio quo concuti. Raucus sibilus, quo machina vaporaria ad transitum viae adventum suum nuntiabat, ubi esset indicavit. Saepe cum iudice iter fecerat, ut probe nosset qualis esset vectura in curru sarcinario. Oculos aperuit, quos furor regis vi abducti implevit. Homo ad fauces eius se coniecit; sed Buck eo velocior fuit.
Manum eius dentibus comprehendit neque dimisit priusquam suffocatus iterum sensibus caruit.
«Ita sane, convulsionibus corripitur», inquit homo, manum laceratam a custode sarcinarum, quem pugnae strepitus attraxerat, occultans. «Eum ad dominum meum in urbem Sancti Francisci duco. Ibi est medicus canum praestantissimus, qui se eum sanare posse putat.»
De nocturno illo itinere ipse homo multa narravit, in parvo tugurio post tabernam vinariam ad oram portus Sancti Francisci sito.
«Quinquaginta tantum dollaria pro hoc accipio», querebatur, «neque hoc iterum faciam, ne mille quidem nummis statim numeratis.»
Manus ei linteolo sanguine imbuto involuta erat, et braca dextra a genu ad talum discissa.
«Quantum alter ille nebulo accepit?» quaesivit caupo.
«Centum», respondit. «Ne obolum quidem minus accipere voluit, ita me di iuvent.»
«Ergo centum quinquaginta», computavit caupo; «tantum certe valet, nisi ego plane fatuus sum.»
Raptor linteum sanguinolentum solvit manumque vulneribus laceratam contemplatus est. «Nisi rabie canina corripiar…»
«Si rabiem effugeris, ea causa erit, quod ad laqueum natus es», ridens caupo respondit. «Age vero, priusquam abeas, opem mihi fer», adiecit.
Buck stupore obrutus, dolore faucium linguaeque paene intolerabili cruciatus, strangulatione paene exanimatus, tamen tortoribus suis obsistere conatus est. At saepe deiciebatur et strangulabatur, donec illi collare grave ex aurichalco confectum lima rescindere potuerunt. Deinde fune soluto in arcam cratibus munitam, caveae similem, coniectus est.
Ibi reliquam noctem longam iacuit, iram suam et dignitatis vulnus secum versans. Quid haec omnia sibi vellent non intellegebat. Quid ab eo homines isti ignoti quaerebant? Cur in arca tam angusta inclusum tenebant? Causam ignorabat, sed obscura imminentis mali formidine premebatur. Saepius noctu, cum ostium tugurii crepitu aperiretur, exsiliebat, iudicem se visurum sperans aut saltem filios eius.
Sed singulis vicibus cauponis vultus tumidus, exili candelae sebaceae lumine illustratus, per ostium apparebat. Tum laetus ille latratus, qui iam in eius faucibus oriebatur, in ferum fremitum vertebatur.
Caupo tamen eum non lacessivit. Mane autem quattuor homines intraverunt arcamque sustulerunt. Novos hos tortores esse Buck iudicavit: specie enim foeda erant, veste lacerata, capillis incomptis; itaque per crates in eos furens latratibus saeviebat. Illi riserunt baculisque eum lacessiverunt, in quos protinus dentes infixit, donec intellexit id ipsum eos velle. Tum morose procubuit passusque est arcam in plaustrum imponi.
Deinde una cum arca qua includebatur per manus multorum traditus est. Ministri officii mercium celeriter transmittendarum eum acceperunt; alio plaustro huc illuc ductus est; vehiculo onerario cum capsis fasciculisque mixtus in navem vaporariam, qua fretum transibatur, impositus; inde e nave in magnam stationem viae ferreae translatus; postremo in curru mercium celeriter transportandarum depositus est.
Per duos dies totidemque noctes currus ille post machinas vaporarias stridentes tractus est; per idem tempus Buck neque cibum neque aquam accepit. Primis custodum mercium blandimentis iratus fremitibus responderat; illi vicissim eum vexare coeperunt. Ubi se contra crates impellebat, tremens spumansque, ridebant eum et contumeliis insectabantur. Ipsi fremitus latratusque canum teterrimorum reddebant, tamquam feles miabant, brachiisque quassatis gallorum cantum imitabantur.
Haec omnia stultissima esse sciebat; sed eo gravior erat iniuria dignitati illata, et ira magis magisque exardescebat. Famem minus curabat; aquae autem inopia eum acerbe cruciabat atque iram eius usque ad febrilem ardorem excitabat. Quin etiam, cum natura vehemens sensibusque exquisitis praeditus esset, iniuriarum acerbitate in febrem inciderat, quam fauces linguaque siccitate tumidae et inflammatae augebant.
Una tamen re gaudebat: funis a collo remotus erat. Hoc enim instrumento illi iniquum adversus eum commodum habuerant; nunc vero, postquam solutus erat, ostenderet quid posset. Statuerat se numquam iterum passurum esse ut sibi collum fune vinciretur. Per duos dies totidemque noctes sine cibo potuque mansit; per totidem dies cruciatuum tantam iram contraxit ut gravem perniciem portenderet ei qui primus cum eo contenderet. Oculi eius sanguine suffusi sunt, et in monstrum furore percitum mutatus est.
Adeo mutatus erat ut ne iudex quidem ipse eum agnovisset; custodes autem mercium magno metu liberati sunt, cum eum in urbe Seattle de tramine demiserunt.
Quattuor homines arcam caute ex plaustro in aream posticam parvam altisque muris circumdatam intulerunt. Exiit homo corpulentus, tunica lanea rubra indutus, quae circa collum laxe pendebat, atque in libro vectoris se arcam accepisse subscripsit. Hunc proximum suum tortorem fore Buck coniecit, et ferociter in crates se coniecit. Ille subridens truci vultu securiculam fustemque attulit.
«Num nunc eum emissurus es?» quaesivit vector.
«Certe», ille respondit, securiculam in arcae tabulas defigens, ut eas divelleret.
Quattuor viri qui arcam attulerant continuo diffugerunt; in summo muro, unde tuto spectarent, consederunt, certamen exspectantes.
Buck in lignum quod frangebatur irruebat, dentes infigebat, luctabatur atque totis viribus obnixus erat. Quocumque loco securicula extrinsecus incidebat, illic ipse intrinsecus aderat, fremens et minitans, non minus vehementer exire cupiens quam homo rubra tunica indutus placide eum emittere studebat.
«Age nunc, diabole oculis rubentibus», inquit ille, ubi foramen tam amplum patefecit ut Buck corpore transire posset. Simul securiculam abiecit fustemque ex sinistra in dextram transtulit.
Buck vero plane daemon oculis rubentibus videbatur, cum corpus ad saltum contraheret, pilis horrentibus, ore spumante, truculento fulgore ex oculis sanguine perfusis micante. Recta in hominem prosiluit, toto illo centum quadraginta librarum corpore ira concitato, cuius vis per duos dies totidemque noctes inclusa exarserat. Dum per aera fertur et dentes iam in hominem defixurus est, ictus eum repentinus percussit, quo impetus interceptus est et maxillae cum acerbo stridore in se collisae sunt. In orbem contortus, dorso laterique in terram cecidit.
Numquam antea fuste ictus erat, neque quid sibi accidisset intellegebat. Fremitum edidit partim latratui, magis eiulatui similem, iterumque consurrexit et in aera se iecit. Iterum ictu accepto violenter ad terram afflictus est. Hoc tempore fustem causam esse sensit; sed furor omnem cautionem expulerat. Duodeciens impetum fecit, totiens fustis incursum repressit eumque prosternendo contrivit.
Post ictum praecipue saevum reptando se aegre in pedes sustulit, ita perturbatus ut impetum facere non posset. Vacillans membra languida trahebat, sanguine ex naribus, ore, auribus fluente, pulchro eius pilo sputo sanguinolento resperso. Tum homo propius accessit et in nasum consulto ictum horrendum intulit. Omnes quos antea dolores passus erat prae huius cruciatus acerbitate leves videbantur. Rugitum prope leoninum edens iterum in hominem irruit.
At ille fustem e dextra in sinistram transtulit atque eo mandibulam eius inferiorem tranquillo animo excepit, eodemque tempore eam deorsum retrorsumque detorsit. Buck totum circulum per aera egit et dimidium praeterea, tum capite pectoreque in terram praeceps ruit.
Postremo iterum irruit. Homo ictum illum callidum, quem tam diu de industria retinuerat, intulit; Buck conlapsus cecidit atque omni sensu destitutus iacuit.
«Huic certe canes domandi ars non deest!» unus ex iis qui in muro sedebant alacriter exclamavit.
«Equos feroces quovis die domare malim, immo die dominica bis», respondit vector, qui plaustrum conscendit et equos in viam egit.
Buck ad sensum rediit, sed vires nondum receperat. Eodem loco ubi ceciderat iacebat, atque inde hominem rubra tunica vestitum intuebatur.
«Buck vocatus respondet», homo secum dixit, verba ex epistula cauponis recitans, qua arca cum iis quae continebat missa nuntiabatur. «Bene igitur, mi Buck», perrexit voce comi, «parvam inter nos pugnam habuimus; optimum erit eam oblivisci. Tu locum tuum didicisti, ego meum novi. Si canis bonus eris, omnia tibi ex sententia cedent; sin malus, tantum te verberabo ut vix spirare possis. Intellegisne?»
Haec dicens caput, quod tam immaniter verberaverat, nullo metu permulsit; Buck autem, quamquam tactu illius manus pili ei invito erigebantur, nihil tamen reclamavit. Cum homo aquam attulisset, avidissime bibit; mox cibum largum carnis crudae particulatim ex manu eius rapuit ac devoravit.
Victus erat, idque noverat; fractus autem non erat. Tum semel atque in omne tempus intellexit adversus hominem fuste armatum nullam sibi spem victoriae esse. Hanc disciplinam accepit neque reliqua vita umquam eius oblitus est. Fustis ille novam rerum naturam ei aperuerat. Hinc primum legem illam primaevam, quae vi imperat, cognovit, atque, quantum fieri poterat, legi illi se accommodavit. Vita iam asperior quam antea ei visa est; quamquam eam sine metu aspexit, omnis tamen calliditas in animo eius latens excitata est.
Procedentibus diebus alii canes advenerunt, alii in arcis, alii funibus adducti, nonnulli mansueti, nonnulli fremitu ululatuque furentes sicut ipse venerat; omnes sine exceptione sub imperium hominis rubra tunica induti cedere conspexit. Quotiens illam saevam disciplinam videbat, totiens eadem veritas altius animo infigebatur: homo fuste armatus legem dabat, dominus erat cui parendum esset, etsi non esset necesse ei blandiri.
Hoc certe Buck numquam fecit, quamvis videret canes quos ille verberaverat blandientes ad eum accedere, caudas agitare manusque lambere. Vidit etiam canem quendam, qui neque blandiri neque parere vellet, in certamine de imperio tandem interfectum.
Interdum hospites ignoti veniebant, cum homine rubra tunica induto nunc vehementer, nunc blandiendo, nunc alia atque alia ratione colloquentes. Quotiens pecunia inter eos tradebatur, advenae unum vel plures canes secum abducebant. Buck mirabatur quo irent, cum numquam redirent; sed tanta eum futuri formido tenebat ut gauderet, quotiens ipse non eligebatur.
Advenit tamen tandem eius quoque dies, cum homunculus quidam macilentus, qui verba Anglica fracte proferebat et multas peregrinas ac rudes voces iaciebat, quas Buck intellegere non poterat, in aream intravit.
«Sacredam!» exclamavit, cum oculi eius in Buck inciderunt. «Iste canis praeclarus, hercle! Quid? Quanti constat?»
«Trecentis; idque paene dono», sine mora respondit homo rubra tunica indutus. «Cum autem pecunia publica solvatur, nihil est quod queraris, nonne, Perrault?»
Perrault risit. Cum insolita canum emendorum cupiditas pretium eorum in immensum auxisset, haud iniusta erat tanta summa pro animali tam egregio. Res publica Canadensis ex eo damnum non caperet, neque litterae publicae tardius perferrentur. Perrault canum peritus erat, et Buck inspecto intellexit unum eum inter mille canes eminere. «Immo unum inter decem milia», secum reputavit.
Buck pecuniam inter eos transferri vidit, neque miratus est cum ipsum et Curly, canem e genere Terrae Novae indole benigna, homunculus macilentus secum abduceret. Tum postremum hominem rubra tunica indutum vidit; atque cum ipse Curlyque e navi Narwhal urbem Seattle sensim recedentem aspicerent, tunc etiam postremum terras meridianas calidas conspexit. Perrault eos sub tabulatum duxit et Francisco, viro ingenti facie admodum fusca, tradidit.
Perrault ex Gallis Canadensibus erat et colore subfusco; Franciscus autem ex Gallica Canadensi atque indigena stirpe ortus, multo fuscior. Novum omnino hominum genus Buck videbat, cuius modi plures postea visurus erat; quamquam eos amare non coepit, sincero tamen honore eos prosequi didicit. Brevi enim comperit Perrault et Franciscum iustos esse, aequos atque tranquillos in iudicando, canum autem mores tam bene nosse ut falli ab eis non possent.
Inter tabulata navis Narwhal Buck et Curly duobus aliis canibus adiuncti sunt. Alter magnus erat et nive candidus, e terra Spitzbergensi ortus; eum praefectus navis balenariae inde exportaverat, posteaque expeditionem publicam, quae in terras desertas ad naturam locorum saxorumque investigandam profecta erat, comitatus erat. Amicitiam ostentabat, animo tamen perfido: in faciem alicui blandus arridebat, dum fraudem aliquam clam pararet. Sic primo ipso pastu de cibo Buck furatus est.
Cum Buck ad poenas sumendas exsiliret, flagelli Francisci lorum per aera stridens prius ad nocentem pervenit; itaque Buck nihil aliud facere potuit quam os sibi ereptum recipere. Franciscum iure fecisse iudicavit; hinc Franciscus in dies maiore apud eum auctoritate esse coepit.
Alter canis neque amicitiam petebat neque admittebat; nec quicquam novis sodalibus surripere conabatur. Tristis erat et morosus, Curlyque aperte significavit nihil se aliud velle quam ut solus relinqueretur, alioquin mali aliquid futurum. Dave vocabatur; hic edebat, dormiebat, interdum oscitabat, ceteris rebus neglectis, ne tum quidem cum Narwhal sinum Reginae Carlottae transiens in fluctibus ita volvebatur, sursum deorsumque iactabatur atque exsiliebat, quasi aliqua dementia agitaretur.
Cum Buck et Curly commoti paene terrore insanirent, ille caput quasi molestia affectus tollebat, eos neglegenti oculorum obtutu semel perstringebat, oscitabat, rursusque dormiebat.
Dies noctesque navis assiduo cochleae pulsu contremiscebat; et quamquam unus dies alteri simillimus erat, Buck intellegebat aerem paulatim frigidiorem fieri. Tandem quodam mane cochlea navem propellens quievit, et tota Narwhal insolita quadam trepidatione commota est. Id ipse una cum ceteris canibus sensit, mutationemque imminere intellexit. Franciscus eos funibus alligavit et in tabulatum superius eduxit.
Primo vestigio in solum frigidum posito, pedes Buck in materiam albam mollemque immersi sunt, limo simillimam. Resiluit cum fremitu. Aliud eiusdem generis album per aera decidere videbatur. Corpus excussit; sed plura in eum cadebant. Rem novam curiose odoratus est, deinde paululum lingua sustulit. Quod degustaverat, quasi ignis linguam momordit, momentoque post evanuit. Mirabatur; rursus expertus est, idemque evenit. Qui aderant magno risu cachinnabantur, ipse autem pudore affectus est, quam ob rem nesciebat: tum enim primum nivem viderat.