«Eho! Quid ego dicebam? Nonne vera praedixi, duos in Buck daemones habitare?» Haec Franciscus postridie mane dixit, cum Spitz nusquam appareret, Buck autem undique vulneratum invenisset. Eum ad ignem admovit et ad eius lumen singulas plagas ostendit.
«Spitz ille inferna quadam feritate pugnavit», inquit Perrault, dum hiantes lacerationes et vulnera contemplatur.
«At Buck ut duo simul daemones pugnavit», respondit Franciscus. «Nunc celeriter iter faciemus: Spitz sublato nulla iam erit discordia, pro certo habeo.»
Dum Perrault vasa impedimentaque castrorum colligebat ac trahae imponebat, Franciscus canibus lora imponere coepit. Buck ad eum locum alacriter accessit quem Spitz, utpote dux, occupare solebat; Franciscus autem, eum non animadvertens, Sol-leks in optatissimum locum produxit. Hunc enim optimum ex reliquis canibus ad ducendum putabat. Buck iratus in Sol-leks impetum fecit, eum inde expulit atque in eius loco constitit.
«Eho! Eho!» Franciscus femora manibus hilariter percutiens exclamavit. «Aspicite hunc Buck! Quia Spitz interfecit, ducis officium sibi vindicare vult.»
«Abi hinc, Chook!» inclamavit; sed Buck loco moveri recusavit.
Franciscus eum cervicis pelle prehendit atque, quamquam Buck minaci fremitu obstrepuit, in latus abstraxit, Sol-leksque in priorem locum restituit. Canis senex rem aegre ferebat; manifesto enim Buck metuebat. Franciscus tamen propositum tenuit; sed vix tergum verterat, cum Buck rursus Sol-leks loco depulit; is vero libentissime cessit.
Ita Franciscus ira exarsit. «Iam hercle te docebo!» exclamavit, gravique fuste armatus rediit.
Buck hominis rubra tunica induti recordatus pedetemptim recessit; neque, cum Sol-leks iterum ad primum locum adductus esset, in eum impetum renovavit. Ita tamen circumibat ut extra spatium fustis iactus maneret, acerbe fremens iramque demonstrans; dum autem circumibat, fustem oculis observabat, ut, si Franciscus eum iaceret, ictum vitaret: iam enim quid fustes valerent satis didicerat. Auriga ad opus rediit, et, cum Buck in locum solitum ante Dave restituere vellet, eum appellavit. Buck duos tresve passus retrocessit.
Franciscus eum secutus est; Buck iterum cessit. Cum hoc aliquandiu repetitum esset, Franciscus fustem deposuit, ratus canem verbera timere. At Buck aperte imperium detrectabat: non poenam vitare, sed dux fieri cupiebat. Id sibi iure deberi arbitrabatur: suo Marte id meruerat; neque quicquam infra hanc dignitatem accepturus erat.
Tum Perrault quoque in certamen descendit. Ambo eum per maiorem horae partem huc atque illuc circum castra persecuti sunt; fustes in eum coniecerunt, ille declinavit. Probris eum incesserunt, patrem matremque eius atque omnes maiores eius, futurosque posteros usque ad ultimam stirpem, denique singulos pilos corporis et sanguinis guttas exsecrantes; Buck autem fremitu convicia excipiebat atque extra manus eorum versabatur.
Fugere non conabatur; sed circum castra iterum atque iterum se subducebat, plane significans se, simul ac quod postulabat concessum esset, ultro rediturum et imperata facturum.
Franciscus consedit caputque sibi scalpsit; Perrault horologium inspiciens diras imprecationes edidit. Tempus praeterlabebatur, iamque ante horam profecti esse debuerant. Franciscus iterum caput scalpsit, deinde capite quassato tabellarium subridens, quasi pudore affectus, respexit; ille umeris sublatis signum dedit se victum esse. Franciscus igitur ad Sol-leks accessit atque Buck appellavit. Buck canino quodam modo velut risit, sed procul mansit. Tum Franciscus Sol-leks lora solvit eumque ad pristinum locum reduxit.
Iam omnes canes continua serie trahae iuncti ad iter parati stabant; nusquam Buck locus supererat nisi in prima acie. Franciscus iterum appellavit; Buck iterum quasi risit nec propius accessit.
«Fustem abice», iussit Perrault.
Franciscus paruit. Tum Buck, veluti victoria gaudens, alacriter accessit seque ad trahae principium convertit. Lora ei aptata sunt, traha e nive, cui adhaeserat, soluta est, et, ambobus viris currentibus, canes per fluminis iter rapido cursu progressi sunt.
Quantumvis Franciscus antea Buck magni aestimaverat atque duos daemones in eo habitare praedicaverat, cum dies adhuc recens esset, intellexit se minus quam par erat de eo sensisse. Buck uno quasi saltu ducis partes arripuit; quotiens prudentia opus erat, celerrime iudicabat atque agebat, adeo ut etiam Spitz antecelleret, cuius parem Franciscus numquam viderat.
Praecipue tamen in praecipiendo sociisque ad officium cogendis excelluit. Dave atque Sol-leks de mutato duce nihil curabant; non enim ad eos pertinebat. Unum illis officium erat: in loris laborare totisque viribus niti. Dum labori nihil impedimenti afferretur, parvi referebat quis praeesset; Billee ipse placidus, modo disciplinam contineret, ducere potuisset.
Ceteri autem canes, qui extremis diebus imperii Spitz contumaces evaserant, vehementer obstupuerunt, cum Buck eos severe in ordinem revocare coepit.
Pike, qui proxime post Buck in loris trahebat neque unciam ponderis plus quam necesse erat loris pectoralibus admovebat, iteratis vexationibus vehementer concussus est propter segnitiem; ante primum diem confectum plus operae quam umquam antea impendebat. Prima nocte, postquam castra posita sunt, Joe ille morosus gravi poena affectus est, quod Spitz numquam efficere potuerat. Buck eum corporis sui pondere oppressit atque vulneravit, donec ille mordere ac fremere desiit et veniam eiulatu petiit.
Omnium canum animus et disciplina statim recreata sunt; pristina consensio rediit, rursusque universus grex veluti unus canis loris nitens se proiecit. Ad cataractas Rink duo canes septentrionales, Teek et Koona nomine, additi sunt; tanta vero celeritate Buck eos ad officium assuefecit ut Franciscus obstupefieret.
«Numquam canem huic Buck similem vidi!» exclamavit. «Nequaquam, hercle! Mille dollariis dignus est! Quid tu dicis, Perrault?»
Perrault assensus est. Iam enim celeritate priora itinera superabat, cotidieque longius anteibat. Via optima erat, nivibus tritis ita dura ac compacta ut facile percurri posset; neque recens nix viatores morabatur. Frigus quoque tolerabile erat, quamvis aer ad quinquaginta gradus infra zerum decideret et tota via in eodem rigore consisteret. Viri vicibus nunc traha vecti nunc currentes procedebant; canes autem sine mora properabant, raro tantum subsistentes.
Flumen quod Triginta Milium appellatur magna ex parte glacie tectum erat; locum igitur quem primo itinere decem diebus aegre transierant, redeuntes uno die superarunt. Uno cursu ab extrema parte lacus Le Barge ad cataractas Equi Albi sexaginta miliaria Anglica confecerunt. Per lacus Marsh, Tagish, Bennett, qui una septuaginta miliariorum Anglicorum spatium complectuntur, tanta velocitate ferebantur ut is ex viris cui currendi vices obtigerant fune post traham alligato quasi remulco traheretur.
Extrema nocte alterius hebdomadis iugum montis Albi transierunt et per clivum ad mare vergentem descenderunt, cum sub pedibus eorum lumina oppidi Skaguay naviumque in portu conspicerentur.
Praeclarum sane iter fecerant, quod ceteris exemplum esset: quattuordecim enim diebus singulis quadraginta fere miliaria Anglica confecerant. Per tres dies Perrault Franciscusque inflatis pectoribus gloriabundi per maximam viam oppidi Skaguay ultro citroque incedebant, atque undique ad bibendum invitabantur; canes interea perpetuo stipati erant turba aurigarum et magistrorum, qui eos tamquam rem admirabilem venerabantur. Tum tres quattuorve facinorosi ex regionibus occidentalibus orti oppidum tumultu ac metu occupare conati sunt, sed tot glandibus confossi ut vascula piperis plurimis foraminibus pertusa referre viderentur; itaque populus iam aliis hominibus mirandis studebat. Subsecuta sunt mandata publica.
Franciscus Buck ad se vocavit, brachiis circumdedit, in eius cervicem lacrimas effudit. Hic Franciscum Perraultque Buck novissime vidit. Illi quoque, sicut tot alii homines, ex vita Buck in perpetuum evanuerunt.
Deinde quidam auriga, e Scotorum et indigenarum stirpibus oriundus, Buck sociosque eius accepit; is cum duodecim aliis canum iugis eadem via molesta Dawson versus profectus est. Non iam expedito cursu neque gloria celeritatis quaerenda erat, sed cotidie ingens labor sub gravi onere. Tabellariae enim trahae erant, quae nuntios ex universo terrarum orbe ad homines ferebant aurum sub umbra ipsius poli quaerentes.
Buck hunc laborem invitus suscipiebat, sed strenue sustinebat; atque, Dave et Sol-leks imitatus, in opere bene perficiendo gloriam ponebat, curabatque ut etiam ceteri comites, sive eadem gloria ducerentur sive minus, debitam laboris partem susciperent. Assidua rerum repetitio vitae taedium afferebat, et omnes res quasi machinae certa ratione movebantur. Dies ab alio die vix discernebatur. Eadem cotidie hora coqui surgebant, ignes accendebantur, ientaculum sumebatur.
Tum alii castra tollebant, alii canes loris accingebant; atque hora fere ante diluculum, cum adhuc tenebrae nocturnae obtinerent, iter incipiebant. Sub noctem castra figebantur; pars virorum tentoriis velaria aptabat, pars ligna ad ignem et pineos ramos ad cubilia secabat, alii aquam glaciemve coquis comportabant. Canibus quoque pabulum dabatur. Hoc illis praecipuum diei gaudium erat; iucundum tamen erat, post piscem consumptum, una fere hora inter alios canes otiari, quorum plus quam centum in eo agmine erant.
Inter eos non pauci erant qui ferocissime pugnabant; sed Buck tribus proeliis cum ferocissimis canibus commissis victor discessit atque ceteris imperium suum imposuit: ubi pilos erigebat ac dentes ostendebat, illi de via discedebant.
Nihil fortasse Buck iucundius erat quam prope ignem accumbere, posterioribus cruribus corpori subductis, anterioribus porrectis, capite erecto, dum oculis somniculosis flammas contemplabatur. Aliquando recordabatur amplae domus iudicis Miller in aprica valle Sanctae Clarae, piscinae caemento exstructae, caniculae Mexicanae Ysabel, quae pilo carebat, atque caniculi Iaponici Toots, cui rostrum breve erat; saepius tamen eius menti redibant homo rubra tunica indutus, mors Curly, immane cum Spitz certamen, bonaque cibaria quibus vescebatur vel vesci desiderabat.
Nec tamen patriae desiderio angebatur. Regio illa solis iam longinqua ac paene oblita erat, nec eiusmodi recordationes animum eius commovebant. Multo plus poterant memoriae hereditate traditae, quibus res numquam antea visas tamquam olim cognitas agnoscebat; naturales illi impetus, qui nihil aliud erant nisi memoriae avorum in mores conversae, postea sopiti, nunc in ipso rursus excitabantur et ad vitam revocabantur.
Interdum, dum ibi prope ignem contractus iaceret ac flammas somnolentis oculis intueretur, videbatur sibi alium prorsus ignem spectare; atque ad eum ignem non coquum illum mixtae stirpis, sed hominem alium et longe dissimilem cernebat. Huius breviora erant crura, longiores bracchia; musculi tenues ac nodosi potius quam pleni ac teretes. Capilli eius longi et horridi in nodos coibant; caput, a regione oculorum sub capillis retrorsum inclinatum, apparebat.
Voces quasdam insolitas edebat; tenebras autem vehementer metuere videbatur, in quas perpetuo prospiciebat, manu, quae inter genu et pedem dependebat, fustem tenens, cui saxum magnum ad alterum caput adligaverat. Fere nudus erat; pellis dilacerata atque igne adusta partem dorsi tegebat; ipsum vero corpus pilis abundabat. In nonnullis locis, per pectus umerosque et exteriores brachiorum femorumque partes, pili quasi in densum vellus coaluerant.
Non recta statura incedebat, sed corpore ab inguinibus in anteriorem partem inclinato, cruribus in genibus flexis. Mira quaedam in corpore eius vis erat saliendi atque resilendi, paene felina, simul summa vigilia ac celeritas hominis qui sive quae cerneret sive quae laterent perpetuo formidaret.
Aliquando idem hirsutus homo capite inter crura demisso ad ignem residebat et dormiebat; tum cubitos genibus imponebat, manus supra caput inter se iungens, quasi bracchiis villosis pluviam arcere vellet. Ultra illum ignem, in tenebris undique diffusis, Buck plurimas quasi prunas micantes conspiciebat, binas et semper binas; oculos esse magnarum ferarum rapacium intellegebat. Corporum earum fragorem per virgulta discurrentium audiebat, variosque strepitus quos noctu emittebant.
Sic apud ripam fluminis Iuconis somnians atque semiapertis oculis ignem languide contemplans, cum imagines sonitusque illius alterius saeculi in animo apparerent, sentiebat pilos a tergo per umeros usque ad cervicem horrere; tum suppressa voce querebatur aut leniter fremere incipiebat, donec coquus mixtae stirpis ei inclamaret: «Heus tu, Buck, expergiscere!» Tum repente mundus ille alter evanescebat, verus hic mundus ante oculos redibat; Buck surgebat, oscitabat, membra distendebat, quasi e somno excitatus.
Iter illud arduum erat; litteris tabellariis onerati canes labore nimio consumebantur. Cum Dawson pervenissent, pondere multum deminuti et viribus exhausti erant; septem saltem aut decem dierum quietem meruerant. At post biduum e ripa fluminis Iuconis prope praesidium rursus descenderunt, epistulis ad regiones externas ferendis onerati. Canes fessi erant, aurigae murmurabant; quod ut peius esset, singulis diebus nix cadebat.
Hinc iter molle sub pedibus fiebat; hinc soleae trahae difficilius labebantur, canibusque onus difficilius trahebatur. Aurigae tamen aequitate utebantur atque pro viribus animalibus consulebant.
Singulis noctibus canes primi curabantur; illis cibus ante homines dabatur, neque quisquam pallium quo dormiebat petebat priusquam pedibus canum suorum diligenter consuluisset. Nihilominus vires illorum languescebant. Ab initio hiemis iam mille octingenta miliaria Anglica confecerant, traheas per totam illam viam infinita lassitudine ducentes; ac tam longum iter etiam firmissima corpora debilitare necesse est. Buck labori resistebat, socios ad opera cogebat ac disciplinam servabat, sed ipse quoque valde fatigatus erat.
Billee singulis noctibus dormiens eiulare et queri solebat; Joe solito tetrior erat, Sol-leks vero, sive ad latus caecum sive ad alterum accederes, neminem propius admittebat.
Gravissime autem Dave laborabat. Occultum quiddam mali interius eum vexabat. Tristior atque asperior fiebat; ubi castra posita erant, confestim ad cubile suum concedebat ibique cibum ab auriga accipiebat. Cum semel loris solutus procubuisset, non ante mane, cum canes iterum iungerentur, surgebat. Interdum, dum traham trahebat, si repente subsistens traha eum vehementer quateret aut initio trahendi magnis viribus niteretur, dolore clamabat. Auriga eum exploravit, sed causam reperire non potuit.
Omnes aurigae de casu eius solliciti erant. Inter cenandum, et dum ultimas ante somnum fistulas fumarent, de eo colloquebantur; nocte quadam etiam consilium inter se habuerunt. Dave e cubili ad ignem productus est; hinc inde pressus atque digitis temptatus est, donec saepe dolore exclamavit. Apparebat vitium quoddam intra corpus latere; nullum tamen os fractum invenire poterant, nec quid accidisset intellegere.
Cum ad locum Cassiar Bar appellatum venissent, adeo debilitatus erat ut inter trahendum identidem concideret. Auriga mixtae stirpis consistere iussit, Dave loris exuit, Sol-leks vero, canem proximis loris iunctum, ad ipsam traham admovit. Voluit enim Dave quietem concedere, ut liber post traham curreret. Ille tamen, quamvis aegrotus, amotionem indignissime tulit; dum lora solvebantur, gemitus atque fremitus edebat, et, cum Sol-leks in eo loco conspiceret quem ipse tam diu tenuerat atque in quo tam diu laboraverat, quasi fracto corde eiulabat.
Tam carus enim erat illi labor trahae atque itineris honor, ut, quamquam morti iam proximus, ferre non posset alium canem in suis operibus succedere.
Ubi traha profecta est, Dave per nivem mollem iuxta viam tritam se volutabat; dentibus in Sol-leks impetum faciebat, in eum impingebat atque ad alteram viae partem in nivem altam expellere temptabat; modo inter eius lora irrumpere, modo inter ipsum et traham se inferre conabatur, simul indesinenter dolore et maerore querens, latrans, eiulans. Auriga flagello eum arcere temptavit; Dave autem verbera aspernatus est, nec vir animum inducere potuit ut acrius feriret.
Dave in via trita post traham placide currere recusavit, ubi progredi facile erat; sed in nivibus altis iuxta viam laboriose volutans sequebatur, ubi difficillime ibatur, donec viribus defecit. Tum concidit ibique iacuit, longo luctuosoque ululatu querens, dum series traharum praeterlabitur nivem versans.
Extrema vi collecta titubans agmen secutus est, donec iterum trahae constitissent; tum prope eas nix alte cumulata transgressus ad suam traham pervenit, ibique iuxta Sol-leks stetit. Eius auriga paululum substitit, ut ab auriga post se veniente ignem ad fistulam fumariam accipi posset. Tum regressus canibus proficisci imperavit. Illi incredibili quadam facilitate se in viam dederunt, capita trepide verterunt, ac stupentes consisterunt. Ipse auriga obstupuit: traha ne paululum quidem processerat.
Sodales convocavit ut rem ipsi viderent: Dave enim utrumque e loris quibus Sol-leks alligabatur dentibus disruperat, et ante ipsam traham in loco suo solito stabat.
Oculis suppliciter orabat ut ibi manere sibi liceret. Auriga anceps haerebat. Socii eius narrabant canem interdum dolore animi perire posse, si a labore prohiberetur quo interficeretur; exempla commemorabant canum senectute vel vulneribus confectorum, qui e loris sublati maerore perierant. Dicebant etiam, cum Dave utique moriturus esset, misericordiae esse eum in suis loris mori sinere, animo quieto atque contento.
Ita rursus iunctus est, et superbus quasi pristinis viribus trahebat, quamquam non semel dolore interiore invitus exclamavit. Saepius concidit atque loris tractus est; semel ipsa traha in eum provecta est, adeo ut ex eo tempore altero pede posteriore claudicaret.
Tamen usque ad castra perstitit, ubi auriga ei prope ignem cubile paravit. Mane tam imbecillus repertus est ut iter facere non posset. Cum iugandi tempus adesset, ad aurigam repere conatus est; membris tremore quassatis vix in pedes surrexit, titubavit, cecidit. Tum ad locum ubi ceteris canibus lora imponebantur lente serpebat: pedes anteriores porrigebat, totum deinde corpus quasi contracto impetu post se trahebat; mox rursus pedes promovebat et corpus paucis digitis propius adducebat.
Vires prorsus eum destituerunt; postremum quod socii eius viderunt hoc fuit: Dave in nive iacens, graviter anhelans, ac desiderio eorum qui abibant quasi cruciatus. Audiebant tamen eum maeste ululare, donec arborum iuxta flumen crescentium tractus eum conspectui eorum subduxit.
Hic agmen constitit. Auriga ille mixtae Scotorum et indigenarum stirpis lente in castra nuper relicta regressus est. Omnes viri conticuerunt. Subito sclopeti revolventis fragor auditus est. Vir celeriter rediit. Tum flagella crepuerunt, tintinnabula laete sonuerunt, trahae per viam nivem everterunt; sed Buck intellexerat, universi quoque canes intellexerant, quid post illum arborum ad ripam crescentium tractum factum esset.